Głos - Tygodnik Nowohucki

26/10/2026

Nawigacja

· Strona główna
· Nowohuckie Linki
· Fotohistorie
· Szukaj
· Dzielnice
· NH - Miejsce dobre do życia

W Głosie

Felietony
Miss Nowej Huty -
XXI edycja
Nowohucianie
Humor
Prawnik radzi

Ostatnie artykuły

· [2026.10.23] Zapolow...
· [2026.10.23] Węgiers...
· [2026.10.23] Morawie...
· [2026.10.16] Parę sł...
· [2026.10.16] Skąd ta...

Ostatnio na forum

Najnowsze tematy

· Na sprzedaż działka ...
· Akcja poboru krwi
· Krótkie włosy - piel...
· Sekcja rekreacyjna G...
· TBS w nowej hucie?

Najciekawsze tematy

Brak tematów na forum

O nie! Ta strona potrzebuje włączonej obsługi języka JavaScript!

Twoja przeglądarka nie obsługuje tego języka lub ma wyłączoną jego obsługę. Włącz wykonywanie kodu JavaScript w swojej przeglądarce internetowej, aby skorzystać ze wszystkich funkcji strony
lub skorzystaj z programu obsługującego język JavaScript, np. Mozilla Firefox, Apple Safari, Opera, Google Chrome lub Windows Internet Explorer w wersji wyższej niż 6.

Także ulicami Nowej Huty ArcelorMittal Cracovia Maraton

Pomysł zorganizowania maratonu w Krakowie narodził się w połowie lat 90. Na początek postawiono sobie za cel doścignięcie Poznania, Wrocławia i Warszawy, miast, które już miały doświadczenia w organizacji takiej imprezy. Idea powróciła w 2000 roku, gdy zebrała się grupa osób i instytucji, gotowych pomóc w organizacji biegu. Od 2001 roku rozpoczęły się przygotowania do pierwszego maratonu krakowskiego pod patronatem Prezydenta Miasta Krakowa. Pierwszy Cracovia Maraton wystartował 11 maja 2002 r. Jego organizatorami było Miasto Kraków oraz specjalnie utworzona w tym celu Fundacja „Z biegiem Wisły”. Przygotowaniami kierował Komitet Organizacyjny powołany Zarządzeniem Prezydenta Miasta.

Dotychczasowe edycje Cracovia Maraton pokazały, że jest to jedna z największych imprez tego typu, organizowanych w Polsce. Już dwukrotnie w latach 2006 – 2007 krakowski maraton został uznany jako „Złoty Bieg” (tytuł ten przyznaje portal internetowy Maratony Polskie wraz z biegaczami z całego kraju). Cracovia Maraton włączony został również do tzw. Korony Maratonów Polskich w skład której wchodzą maratony w Warszawie, Poznaniu, Wrocławiu i Dębnie.
VII edycja krakowskiego maratonu nosi nazwę ArcelorMittal Cracovia Maraton.
Nazwa tegorocznego biegu, który wystartuje w dniu 4 maja 2008 r. jest związana z włączeniem się w organizcję imprezy firmy ArcelorMittal Poland S.A. Na dzień 24 maja 08r.
liczba zgłoszonych zawodników przekroczyła 1600 osób z 32 krajów świata. Są wśród nich
zawodnicy z Kanady, USA, Kenii, Etiopii, Nigerii, a także duża grupa reprezentantów z Wielkiej Brytanii, Francji i Ukrainy. Wzorem innych wielkich martonów, już trzeci raz wystartują w krakowskim maratonie zawodnicy na rolkach.
Dla początkujących amatorów biegania w ramach maratońskiej imprezy zorganizowany będzie III Mini Maraton im. Piotra Gładkiego. Dystans tego biegu wynosi 4,2 km, a trasa prowadzi wokół krakowskich Błoń. Również po raz trzeci odbędą się Mistrzostwa Świata Parlamentarzystów w Maratonie i Półmaratonie, rozgrywane w ramach ArcelorMittal Cracovia Maraton. W tym roku udział wezmą w nim udział parlamentarzyści z 3 kontynentów. Do Krakowa przyjadą przedstawiciele m.in. Irlandii, Szwecji. Bośni i Hercegowiny, Kenii, Estonii, Republiki Kirgizji, Ruandy i Niemiec.
Osoby niepełnosprawne startowały w Cracovia Maraton od samego początku. Dotychczasowe edycje krakowskiego martonu pokazały również, jest on także największym maratonem w Polsce pod względem udziału osób niepełnosprawnych. Zawodnicy, którzy przyjeżdżają na Cracovia Maraton są polską elitą niepełnosprawnych maratończyków na wózkach. Startują na dystansie pełnego maratonu w trzech kategoriach kobiet i mężczyzn: Hand Bike (wózek o ręcznym napędzie łańcuchowym); Rim Push (wózek sportowy) oraz Active Wheelchair (wózek aktywny).
Z roku na rok w maratonie pojawia się coraz większa liczba zawodników. W każdej edycji udział bierze Bogdan Król – najbardziej utytułowany polski maratończyk na wózku. W Cracovia Maraton startują niepełnosprawni zawodnicy z Polski, jak również z zagranicy (m.in. Czechy, Wielka Brytania). W roku 2007 na zaproszenia Prezydenta Miasta Krakowa w maratonie wziął udział pan Richard Traum, Prezes Achilles Track Club ze Stanów Zjednoczonych. Dzięki nawiązanej w zeszłym roku współpracy w roku bieżącym na krakowski maraton przyjedzie drużyna Freedom Team, działająca w ramach Achilles Track Club, złożona z niepełnosprawnych maratończyków, którzy są weteranami wojny w Iraku.
(f)

Kronika o ks. Kazimierzu Jancarzu.

Najnowsze 128 wydanie Nowohuckiej Kroniki Filmowej w całości poświęcone zostanie ks. Kazimierzowi Jancarzowi, który od 1978 roku związany był z parafią św. Maksymiliana Kolbe w Mistrzejowicach. W pierwszym okresie swojej działalności ks. Jancarz założył Konfraternię Akademicką, skupiającą studentów i pracowników naukowych krakowskich uczelni.
W 1982 roku dziewięciu mężczyzn rozpoczęło w parafii mistrzejowickiej głodówkę, solidaryzując się z prowadzącymi protest głodowy internowanymi w Załężu. W głodówce i towarzyszących jej nabożeństwach brało udział coraz więcej osób. Reagując na aktywność robotników, ks. Jancarz założył Duszpasterstwo Ludzi Pracy, którego celem było organizowanie pomocy dla represjonowanych i poszkodowanych. Gdy większość internowanych w Załężu została zwolniona, postanowiono kontynuować modlitwy i spotkania, które zapoczątkowały odbywające się przez wiele lat czwartkowe msze św. za ojczyznę. O bogatej działalności ks. Jancarza opowiadać będzie red. naczelny „Głosu – Tygodnika Nowohuckiego” Jan L. Franczyk oraz ks. Tadeusz Isakowicz – Zaleski. Usłyszymy też fragmenty kazania biskupa Albina Małysiaka, wygłoszonego z okazji odsłonięcia obelisku upamiętniającego postać ks. Kazimierza Jancarza (zmarł 15 lat temu w Luborzycy).
Kronikę uzupełnią unikalne zdjęcia fotograficzne i archiwalne materiały filmowe, zrealizowane m.in. podczas mszy świętej, którą ks. Jancarz odprawiał podczas strajku w Hucie im. Lenina, w dniu 1 maja 1988 roku.
Tę Kronikę trzeba koniecznie zobaczyć. Projekcje odbywać się będą przed każdym seansem w Kinie Studyjnym „Sfinks” od piątku (2 maja) oraz w programie telewizji krakowskiej w poniedziałek (5 maja) o godz. 8.45 i 19.50, a także we wtorek (6 maja) o godz. 16.50. Zapraszamy.
(jr)

Jerzy Ridan prezesem małopolskiego oddziału Związku Filmowców Polskich Ridan 98% normy

Jerzy Ridan znany nowohucki dokumentalista to wyjątkowo aktywny człowiek. Zawsze nastawiony na ludzi, dobry organizator. Jeśli dodać, że w swoim fachu jest profesjonalistą a stworzone przez niego filmy cieszą się uznaniem nie tylko w Krakowie, ba nie tylko Polsce ale i poza jej granicami. Wtedy wybór nowohuckiego reżysera na prezesa dziwi już tak naprawdę tylko jego samego. Prezesem krakowskiego przez ostatnie dwa lata był Jacek Schoen (dyr. Teatru Bagatela), kiedy wygasła jego kadencja zrzeszeni w krakowskim kole twórcy filmowi byli wyjątkowo zgodni: Jerzego Ridana wybrano przytłaczającą ilością głosów (przy 98% poparciu).
- Życie lubi nas naskakiwać, prezesem jeszcze nigdy nie byłem - mówi z uśmiechem reżyser. Swoją nową funkcję traktuje bardzo poważnie. - Lubię pomagać ludziom to będzie świetna ku temu okazja, do obowiązków prezesa należy bowiem m.in. pozyskiwanie funduszy na realizację filmów, czy pomoc w załatwianiu różnych formalności - dodaje.
Filmowy światek jest silnie scentralizowany. Żeby załatwić cokolwiek w tej branży trzeba „siedzieć w Warszawie”, dosłownie i w przenośni. Jako długoterminowy cel, nowy prezes małopolskiego oddziału Związku Filmowców Polskich, nowohucianin z krwi i kości, Jerzy Ridan, postawił sobie zadanie „wyciągnąć Kraków za uszy z kompleksów”. Twierdzi, że w niczym nie jesteśmy gorsi od Warszawy a wyświechtany slogan, że w jedności siła jest wyjątkowo prawdziwy (kto od mieszkańca Nowej Huty może wiedzieć więcej o walce ze stereotypami i potrzebie udowadniania własnej wartości).
Gratulujemy i życzymy powodzenia.
W imieniu redakcji Aga Łoś

Z okazji XIV Dni Norwidowskich w Nowej Hucie NORWIDOWE ŚLADY

Z czym kojarzy mi się Cyprian Kamil Norwid? Kiedy byłem dzieckiem - z ulicą, przy której w Krakowie mieszkał mój szkolny kolega. Kiedy zaś byłem studentem polonistyki, to z tekstami Sławińskiej, Horzycy, a także Wyki i Pigonia. Teraz kojarzy mi się ten poeta z Nową Hutą, a ściślej z Ośrodkiem Kultury noszącym jego imię. Od tego roku również z Dniami Norwida, które tenże Ośrodek organizuje już od 14 lat.
Na marginesie tych ważnych dla Nowej Huty wydarzeń kulturalnych, pozwolę sobie na refleksję związaną z autorem Promethidiona. Bo należałoby się zastanowić skąd taki kult Norwida w Nowej Hucie, którą bardziej kojarzyłbym z poezją Bursy, Hłaski, Tuwima, czy Gałczyńskiego, a dawniej z poezją robotniczą. Gdy myślę o tym oryginalnym poecie słowa, który zachwycał mistrzów sceny (Juliusz Osterwa, Wilam Horzyca, Irena Eichlerówna, Władysław Woźnik, Danuta Michałowska, Leszek Herdegen, Kazimierz Braun) i największego Kapłana Słowa - Jana Pawła II (Karola Wotyłę ) zastanawiam się dlaczego przedłużeniem Alei Trzech Wieszczów nie jest ulica Norwida, tylko Marii Konopnickiej. Nie mam nic przeciwko tej pisarce, ale wydaje się, że Norwid byłby bardziej na miejscu. (Kraków umieścił Norwida na Osiedlu Oficerskim, na jednej z bocznych uliczek, no cóż, może radni powinni znaleść inne miejsce dla czwartego wieszcza?).
O Norwidzie chciałbym napisać z kilku co najmniej powodów. Dni jemu poświęcone zezwalają na to, by mu poświęcić trochę więcej miejsca w prasie. Norwid nie doceniany za życia, odkryty w wiele lat po śmierci, byłby skazany w Krakowie znów na nie pamięć, gdyby nie - Nowa Huta. To dzięki Hucie, Ośrodkowi Nowohuckiemu, Norwid jest poetą wciąż - żywym, słuchanym, rozumianym…
Dawny Dom Kultury działający przy Kombinacie im. Lenina właśnie jego obrał sobie za patrona. Na pewno niemały w tym udział szefowych Ośrodka - Danuty Szymońskiej i Wiesławy Wykurz. Obie admiratorki jego twórczości wykazały wyczucie dobrego smaku. Patron się przyjął, a ludzie go tam propagujący okazali się godnymi partnerami. Jak widać, patron – późny romantyk inspiruje późnego wnuka. Ośrodek upowszechnia: język, styl, myśli artysty, który żył i w Polsce i Paryżu, a przez film Dom Św. Kazimierza będzie zawsze utożsamiany z kreującym rolę Norwida - Ignacym Gogolewskim.
Norwid jest twórcą wszechstronnym: poeta, dramatopisarz, prozaik, rysownik, rzeźbiarz i filozof…raczej myśliciel. W jego poezji zawarta jest i filozofia i teologia i kultura starożytna, a także romantyzm. Bo był wielkim epigonem tej epoki. I dziś trzeba to przypominać, tak, jak go ciągle i na każdym kroku przypominał o tym Ojciec Święty Jan Pawel II, prawdziwie zafascynowany wielkością tego człowieka i artysty.
Urszula Perlińska - koordynator XIV Dni Norwida - z wielką pasją i znawstwem sięga po nowe teksty poety, te bardziej i te mniej znane. A Teatr Norwida, przy współpracy z artystami i młodzieżą, pokazuje jego sztukę. Bo Norwid pisał bardzo oryginalne utwory dramatyczne, w których tak bardzo widać było miłość, nie tylko do poezji. Te walory uwydatniła w swym spektaklu otwierającym Dni - Barbara Krasińska ( aktorka, reżyser, absolwentka krakowskiej PWST, od lat współpracująca z Urszulą Perlińską) Sięgnęła po utwór zatytułowany Noc tysiączna druga. Jeszcze dziś (tj. w czwartek o godz. 11.30) będziemy zachwycać się Norwidem i Herbertem, który nie przypadkowo został włączony do tych Dni przez organizatorów. W tym roku mija 10 rocznica jego śmierci. Ale też myślę, że Herbert ma wiele wspólnych cech z Norwidem - podobnie rozumieli poezję i w podobny sposób ją tworzyli. Tym razem Anna Polony będzie czytać utwory mistrzów w spektaklu zatytułowanym Spytam się dziejów o spowiedź piękności w dostojnej Aulii Collegium Novum UJ. A 25 kwietnia, w piątek, w Ośrodku na os. Górali 5 o godz. 11.00 zaprezentuje się młodzież,dla której Norwid stał się prawdziwym przewodnikiem po świecie literatury. Odbędzie się także promocja płyty W Weronie (wiersze poety śpiewane przez młodzież z Krakowa, w tym z XII Liceum Ogólnokształcącego im. Norwida w Nowej Hucie).
Tymczasem czekamy na nowy ślad Norwida w Krakowie, w Nowej Hucie. Może za rok, podczas jubileuszowych, 15 Dni, spotkamy się nie tylko na Wawelu przy urnie z jego prochami, ale także na którymś z nowohuckich placów, skwerów, czy ulic, po to, by złożyć kwiaty pod jego popiersiem chociażby. 14 Dni Norwidowskie z wolna przechodzą do historii. Można je zamknąć słowami samego artysty, które stanowiły takie swoiste motto obecnych Dni:
Spytam się tedy wiecznego człowieka,
Spytam się dziejów o spowiedź piękności;
Wiecznego człeka, bo ten nie zazdrości,
Wiecznego człeka bo bez żądzy czeka,
Spytam się tego bez namiętności;
Cóż wiesz o pięknem?... Kształtem jest Miłości.

Dariusz Domański

W budynku byłego kina „Światowid” BĘDZIE MUZEUM HISTORII PRL-U

W czwartek, 10 kwietnia br. podpisany został list intencyjny pomiędzy przedstawicielami Urzędu Miasta Krakowa i Muzeum Historii Polski w sprawie utworzenia w byłym budynku kina „Światowid” muzeum, które będzie filią Muzeum Historii Polski. Muzeum Historii Polski jest placówką podlegającą Ministrowi Kultury i Dziedzictwa Narodowego. W jego nowohuckiej filii zorganizowana zostanie ekspozycja poświęcona dziejom Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, ze szczególnym uwzględnieniem historii Nowej Huty i Krakowa w tym okresie. Jak usłyszeliśmy w trakcie specjalnej konferencji prasowej, gmina wyremontuje budynek, co ma potrwać około półtora roku, a Muzeum Historii Polski weźmie na siebie ciężar stworzenia ekspozycji i funkcjonowania nowej placówki kultury.
(f)

SZUKAJĄC PRAWDY O NOWEJ HUCIE

Szanowny Panie Redaktorze Franczyk,
Z zaskoczeniem i radością przeczytałem w „Głosie-Tygodniku Nowohuckim” wszystko co dotyczyło treści felietonu Ryszarda Terleckiego, noszącego tytuł „Jubileusz pomyłek”. Jakie jest oblicze ideowe Pańskiego tygodnika każdy widzi – to jest Pański wybór. Jeśli natomiast zbyt często odchodzicie od elementarnej poprawności dziennikarskiej, to oburza. Nie tylko mnie, ale i innych czytelników. Dlatego osobiście złożyłem gratulacje panu Maćkowi Twarogowi za to, że znalazł się wreszcie ktoś, kto przy zastosowaniu takich metod, zmusił Waszą redakcję do odsłonięcia prawdziwego oblicza gazety, którą redagujecie od tylu lat.
Nie ulega żadnej wątpliwości, że felieton Ryszarda Terleckiego przepełnił czarę goryczy większej ilości czytelników „Głosu” niż się panu Redaktorowi wydaje. A ten felieton był tylko pretekstem, aby wam zgłosić votum nieufności za całokształt. Za to, że wiele publikacji i materiałów, w sposób szalbierczy, prezentowało jawne kłamstwa, tendencyjność i jednostronność. Za to, że nie reagowaliście na krytyki i polemiki kierowane do redakcji przez czytelników. Pana próba usprawiedliwiania treści tekstu p. Terleckiego jest żałosnym przykładem, że on i Pan ulepieni jesteście z tej samej glony i macie jedynie słuszne prawo do prawdy. Oczywiście wolno Terleckiemu pisać felietony jakie chce, a Panu wolno je bezkrytycznie publikować, ale w tym przypadku przekroczone zostały wszelkie granice zdrowego rozsądku, ku zgorszeniu takiej ilości mieszkańców naszego Miasta.
(…)
Co do jubileuszu Nowej Huty, to oczekiwałbym sesji naukowej poświęconej odkłamaniu dziejów Nowej Huty, zweryfikowaniu faktów i mitów krążących na jej temat. Opracowanie naukowej analizy porównawczej dwu miast bliźniaczych: Gdyni i Nowej Huty, jako symboli kolejnych epok w dziejach Polski. Pobieżny ogląd historii tych miast wskazuje na tyle cech wspólnych (in plus i in minus), że to wprost niewiarygodne, a jakże ciekawe. Śni mi się albumowe wydawnictwo o Nowej Hucie na wzór pomnikowego albumu „Gdynia – miasto z morza i marzeń” Sławomira Kitowskiego. Dzieło to powstało na 80 lat miasta. Myślę o rewitalizacji Nowej Huty, ale nie przez systematyczną degradację jej substancji materialnej, jaką od lat obserwuję: aleja Róż, plac Centralny i in. Chodzi o autentyczny wymiar zabytków socrealizmu, które bez powrotu pomnika Lenina na swoje miejsce, są zwykłym oszustwem. Dwa pomniki ks. Popiełuszki, jeden większy od drugiego, księdza, który z Nową Hutą nie miał nic wspólnego, nie zwiększą walorów turystycznych naszej dzielnicy. Należy zastanowić się na zwrotem historycznych nazw ulic Nowej Huty, ukradzionych dzielnicy przez współczesnych bolszewików, itd.
Kto by mógł pilotować u nas takie inicjatywy? Na pewno nie prof. Terlecki, ani Redaktor Naczelny GTN, ani też prof. Chwalba. Wykluczenie dwu pierwszych zdaje się uzasadniłem, a trzeci?
W przededniu jubileuszu Nowej Huty postanowiłem przestudiować ”Dzieje Krakowa – Kraków w latach 1945-1989”, tom 6, Andrzeja Chwalby. Zrozumiałe jest, że znaczna część 600 stron opracowania dotyczy historii Nowej Huty. Niestety, i ten prominentny naukowiec jest z tej samej szkoły co dwaj poprzedni. Wybija na czoło wszystkie negatywy, wiesza psy na realizacji tego pionierskiego projektu: złodziejstwo, bandytyzm, alkoholizm, kurestwo, wydajność pracy, przymusowa siła robocza, projektowanie i wykonawstwo itd., itp. Autor tej miary nie musi kochać Pierwszego Miasta Socjalistycznego, nie musi sympatyzować z ideą, ale tak jednostronna, stronnicza ocena dzieła musi budzić podejrzenia i sprzeciw. Bo rodzi się nieodparcie pytanie: skoro wszystko do kitu, w jaki sposób to wszystko powstało z reguły na czas? Wielotysięczny organizm miejski, którego zabudowa nie jest z papier mâché i trzyma się dziś krzepko. Kombinat metalurgiczny, który szczycił się produkcją, eksportem i miejscami pracy dla tysięcy ludzi. Ktoś tu więc kłamie poprzez selekcję dokumentów pod z góry przyjętą tezę, a przede wszystkim przez złą wolę. Dlatego Gdynia jest cacy, a Nowa Huta jest be! Jest to tym boleśniejsza konstatacja, że prof. Chwalba ma pełną świadomość, że z historią współczesną trzeba obchodzić się roztropnie z uwagi na tysiące żyjących jeszcze świadków – z ich odmiennymi ocenami i znajomością mających wtedy miejsce wydarzeń. W tym przypadku upolitycznianie historii staje się nadużyciem wobec historiografii.
W razie poważnego potraktowania jubileuszu Nowej Huty do naukowych opracowań polecam kandydaturę prof. Jacka Purchli (UJ i UE), który już wcześniej, np. w opracowaniu „Kraków – prowincja czy metropolia” odniósł się do problematyki Kraków – Nowa Huta i który posiada ogromny zakres wiedzy z tego obszaru, wysoki poziom naukowy i morale naukowca.
Ostatnio pisałem krytycznie do Waszej gazety o wystawie fotograficznej w kinie „Światowid”, osobiście do p. Redaktor K. Lenczewskiej, a nieco wcześniej o uroczystości odsłonięcia czołgu przy Muzeum Czynu Zbrojnego w Nowej Hucie. Bez echa. Wziąłem udział w otwartej debacie na temat rewitalizacji tzw. starej Nowej Huty. Zapytałem organizatorów spotkania, czy zamierzają najpierw rewitalizować dzielnicę, a potem – zgodnie ze wskazówkami posła Terleckiego – zrujnować, czy odwrotnie, oszczędzając na odnawianiu? Odpowiedzi nie było. A już ktoś forsę na tej idei zarabia.
Na wypowiedź p. Terleckiego w przytoczonym felietonie nie zareagował p. Redaktor komentarzem. Chyba w nadziei, że razie zagłady naszej dzielnicy, jego chałupa (obok mojej) zakupiona, jak się okazało „dość tanio”, ostanie się w dziele zniszczenia. Jako jeden z tych trzech bloków, które poseł Terlecki będzie pokazywał turystom z Zachodu, jako relikt socjalizmu w Krakowie. Mam nadzieję, że wraz z ich mieszkańcami! Szczęść Boże!
To co napisałem ma charakter hasłowy, dlatego skończę hasłowym tekstem poetów:
Nikt tu nie posieje
słodkiej prawdy ziarna,
odeszła czerwona –
przyszła mafia czarna.
Aby nie popaść w depresję proponuję innego wieszcza:
… a może byśmy coś zasiali?
Dumne puszenie się „niezależnością” Głosu. Tygodnika Nowohuckiego na dalszą metę już nie przystoi.
Z poważaniem
Artur Filipek
Adres do wiadomości redakcji.

Od redaktora naczelnego

Zostałem wywołany do odpowiedzi przez Pana Artura Filipka, więc odpowiadam.
Najpierw wytłumaczę się, dlaczego w liście mojego Adwersarza pojawiły się trzy kropki, oznaczające dokonanie redakcyjnego skrótu? Zaznaczony fragment listu opuściłem celowo, kierując się dobrem pana Filipka. Znalazły się w nim bowiem sformułowania pod adresem jednej z osób wymienionych w liście, które z pewnością naruszają stosowne paragrafy Kodeksu karnego, związane z naruszeniem czci oraz dobrego imienia. Pisanie wprost, że jakaś osoba w młodości była syfilitykiem gwarantuje Panu Filipkowi przegraną w procesie karnym. Dlatego ten fragment listu zdecydowałem się usunąć. A przykład użytego sformułowania pozostawiam ocenie czytelników.
Jak słusznie zauważył Pan Artur Filipek, jakie jest oblicze ideowe tygodnika, którym kieruję, istotnie każdy widzi. Na pewno nie jest to oblicze tygodnika „Budujemy Socjalizm”. To wówczas drukowano jedynie słuszne poglądy, a nad ostatecznym kształtem gazety czuwała państwowa cenzura. To w tamtym tygodniku, z okazji Bożego Narodzenia redakcja nie składała czytelnikom świątecznych życzeń. W pierwszym roku ukazywania się tamtej gazety, zamiast życzeń z okazji świąt, na pierwszej stronie „Budujemy Socjalizm” znalazło się duże zdjęcie Józefa Stalina, a wydrukowany dużymi literami tytuł głosił: „Gdzie Stalin – tam pokój! Gdzie Stalin tam zwycięstwo!”. W kolejnym, noworocznym numerze „Budujemy Socjalizm” życzenia już były:
„Z okazji Nowego Roku, w którym z ufnością w swe siły, rozpoczynamy drugi rok walki o realizację Planu 6-letniego gorące i serdeczne życzenia składa wszystkim budowniczym Nowej Huty – pomnika braterskiej przyjaźni polsko-radzieckiej, wszystkim bojownikom o pokój
Redakcja „Budujemy Socjalizm”.
Takie są fakty. Biblioteka Jagiellońska posiada roczniki tego tygodnika. Można sprawdzić.
I na pewno nie jest to również oblicze „Głosu Nowej Huty” z czasów PRL-u. Bo tylko wtedy była możliwa sytuacja, gdy w lokalnej nowohuckiej gazecie nie pojawiło się ani jedno zdanie (!) na temat wizyty w Nowej Hucie papieża Polaka. Rocznik tej gazety z roku 1979 przeglądałem wielokrotnie nie wierząc, że taka sytuacja była możliwa. A jednak była. Główny Urząd Kontroli Prasy i Widowisk czuwał. Piszę, że czuwała cenzura, bo nie wierzę, że za brak informacji, o wydarzeniu dla Nowej Huty historycznym, odpowiadała ówczesna redakcja pisma.
Rozumiem, że można się przyzwyczaić do prasy, która kieruje się jedynie słuszną linią, realnie rządzącej partii komunistycznej, i która pomija nie tylko opinie inne, ale nawet nie zauważa niewygodnych dla partii wydarzeń. Ale te czasy na szczęście minęły. A w „Głosie. Tygodniku Nowohuckim” wielokrotnie publikowane były teksty, których tezy były mi obce, ale publikowaliśmy je, właśnie z uwagi na fakt, że w Nowej Hucie mieszkają ludzie o różnych poglądach. I uważaliśmy, że ten pluralizm powinien znaleźć swoje odzwierciedlenie również w gazecie. Dotyczy to przede wszystkim drukowanych w naszym tygodniku felietonów, które – przypomnę raz jeszcze – są autorską wypowiedzią ich autorów. I wyłącznie poglądy autorów wyrażają. To nie jest tak, że można wstrzymać jakiś felieton współpracującego stale z redakcją autora (bo jego treść nam się nie podoba), a inny jego felieton wydrukować (bo jest naszym zdaniem w porządku). Redaktor naczelny każdej szanujące się gazety ma w takiej sytuacji dwa wyjścia – albo drukować wszystkie felietony zaproszonego do współpracy autora, albo zerwać z felietonistą współpracę. Właśnie na takiej zasadzie rozstał się kiedyś z „Tygodnikiem Powszechnym” jeden z najlepszych polskich felietonistów Stefan Kisielewski, który przez dziesięciolecia był jednym z najchętniej czytanych autorów tego tygodnika. Jeśli ktoś tego nie rozumie, to trudno.
W swoim liście Pan Filipek zestawia dwa pomniki ks. J. Popiełuszki z pomnikiem Lenina. I postuluje wręcz przywrócenie tego ostatniego na plac w alei Róż. Przy okazji namawia też do zastanowienia się nad powrotem historycznych nazw ulic Nowej Huty. Co do pomników ks. Jerzego Popiełuszki, pragnę jedynie zauważyć, że stoją one wewnątrz kościelnych murów, na terenie będącym własnością kościelną. I na pewno nie zostały postawione w tym celu, by podnosić turystyczną atrakcyjność dzielnicy. Przy tej okazji, nieodparcie nasuwa mi się pytanie: czyżby Pan Filipek tęsknił do czasów, gdy to Wydziały ds. Wyznań Wojewódzkich i Miejskich Rad Narodowych decydowały co może znajdować się na kościelnym placu? W wolnym kraju, na własnym gruncie, każdy ma prawo stawiać dowolne pomniki. Na własnej działce każdy może postawić sobie pomnik własnego dziadka lub pradziadka. Inaczej jest z terenami należącymi do gminy lub Skarbu Państwa. By postawić pomnik na terenie gminnym potrzeba jest stosowna uchwała rady gminy – w przypadku Krakowa, Rady Miasta Krakowa. I to ona musiałaby wyrazić zgodę na ewentualny powrót do Nowej Huty pomnika Wodza Rewolucji.
Ale z postulowanym przez Pana Filipka powrotem pomnika Lenina może być inny poważny problem. Być może Pan Filipek zapomniał, że od jakiegoś czasu w Polsce obowiązuje ustawa zakazująca propagowania zarówno faszyzmu jak i komunizmu – jako ustrojów totalitarnych. I chociaż dziś nikt nie myśli o budowie pomników Hitlerowi, o tyle zwolennicy powrotu pomników Lenina i wskrzeszania komunistycznych sentymentów, do rzadkości nie należą.
I wreszcie pisze Pan Filipek o nadużyciach dokonanych przez profesora Chwalbę, który w szóstym tomie „Dziejów Krakowa” - zdaniem mojego Adwersarza - tendencyjnie przedstawił dzieje Nowej Huty. Cóż, różnie można naświetlać różne wydarzenia. Nowa Huta miała swoje wspaniałe chwile. Wielu ludzi przeżyło tutaj najpiękniejsze lata swojej młodości. Ale prawdą jest też i to, że Nową Hutę zbudowano na krzywdzie wielu mieszkańców Mogiły, Pleszowa, Ruszczy, Luboczy i innych okolicznych wsi. Bo ludziom tym zabrano ziemię, na której gospodarowali od dziesięcioleci, a za tę zabraną ojcowiznę nie otrzymali należnego zadośćuczynienia. A takie zadośćuczynienie wypłacane jest we wszystkich cywilizowanych krajach, gdzie w związku z budową ważnych dla ogółu społeczeństwa inwestycji wywłaszcza się prywatnych właścicieli (listę poszkodowanych mieszkańców w wyniku wielkiej budowy pod Krakowem znaleźć można w Encyklopedii Nowej Huty). Oczywiście z tą jawną niesprawiedliwością (za którą odpowiadają ówczesne władze komunistyczne) nie mieli nic wspólnego budowniczowie Nowej Huty. Dla większości z nich przyjazd na wielką budowę oznaczał cywilizacyjny awans. Ale awans ten miał również swoje ciemne strony. Tą ciemną stroną były wspomniane przez prof. Chwalbę: m. in. pijaństwo, bandytyzm, złodziejstwo czy prostytucja. Według szacunków Milicji Obywatelskiej aż 10 procent mieszkanek hoteli robotniczych oddawało się regularnej prostytucji. I to w Nowej Hucie, a nie w starym Krakowie odnotowano, że w roku 1954 aż 16 procent ogółu nowonarodzonych, stanowiły dzieci pozamałżeńskie. Nieprzypadkowo też pierwsze osiedle hoteli robotniczych nazwane zostało „Meksykiem” – nie ze względu na tropikalną roślinność czy westernowy krajobraz, ale z uwagi na panujące tam dzikie obyczaje. Takie, jakie panowały na Dzikim Zachodzie właśnie. I to też jest pewna część prawdy o Nowej Hucie.
Gdyby Pan był bliżej zainteresowany tematem awansu społecznego budowniczych naszej dzielnicy, polecam moje wystąpienie na sesji naukowej, która odbyła się trzy lata temu w Katowicach. Sesja nosiła tytuł: „Dla władzy – obok władzy – przeciw władzy. Postawy robotników wielkich ośrodków przemysłowych w PRL”. Na sesji tej wygłosiłem referat zatytułowany: „Awans społeczny budowniczych Nowej Huty – blaski i cienie”. Całość materiałów z tej konferencji ukazała się drukiem jako samodzielna książka (jej tytuł jest taki sam, jak tytuł konferencji).
Ten awans, o którym wspominam miał swoje dobre i złe strony. A swój artykuł oparłem na dokumentach z epoki. Nie tylko na dokumentach nie lubianego przez Pana Filipka IPN-u, ale także na dokumentach Komitetu Wojewódzkiego PZPR, na dokumentach ZMP, na dokumentach MO i innych działających wówczas instytucji. A także na artykułach publikowanych w ówczesnej prasie. Nie muszę chyba dodawać, że nie była to prasa opozycyjna.
Stare przysłowie mówi: scripta manent – to, co napisane, pozostaje. Nasza pamięć może być zawodna. Działa też pewna psychologiczna prawidłowość, która sprawia, że nasze młode lata zawsze wspominamy z sentymentem. U niektórych może pojawić się również mechanizm blokowania pewnych wspomnień, gdyż trudno żyć z myślą, że życie spędziło się służąc złej sprawie. Wszystkie te okoliczności sprawiają, że właśnie dokumenty z epoki mają tak wyjątkową wartość. Czy jeden z najwybitniejszych polskich dramaturgów, Sławomir Mrożek, pamięta jeszcze jak pracował w 51 Brygadzie ZMP i pisywał w tygodniku „Budujemy Socjalizm”? Czy pamięta o tym noblistka Wisława Szymborska? A czy pamiętają, co wówczas pisali? Nie wiem. Może pamiętają, a może zapomnieli. Ale scripta manent. To co napisali, pozostało. A dzisiaj staje się to przedmiotem badań historyków, którzy chcą poznać skomplikowaną historię powojennej Polski.
Z należnym szacunkiem
Jan L. FRANCZYK
PS. Zupełnie natomiast nie rozumiem do czego pił Pan Filipek, pisząc iż swoje mieszkanie zakupiłem „jak się okazało, dość tanio”. Otóż pragnę Pana Filipka poinformować, że mieszkania nie zakupiłem, tylko – jako najemca mieszkania gminnego - wykupiłem od gminy na identycznych zasadach, na jakich swoje mieszkania wykupiło wiele tysięcy mieszkańców Krakowa – to znaczy za 20 procent jego rynkowej wartości oszacowanej przez biegłego. Jeśli Pan Filipek swoje mieszkanie również wykupił, to wykupił je równie tanio jak ja. A jeśli wykupił je później ode mnie, to wykupił je jeszcze taniej, bo za 10 procent jego wartości (kolejna uchwała Rady Miasta dotycząca wykupu mieszkań obniżyła stawkę wykupu z 20 na 10 procent wartości mieszkania). I to by było na tyle.
JLF

Z cyklu: Nowa Huta. Dlaczego nie?! ANTONINA KRZYSZTOŃ

Jak już informowaliśmy, w sobotę 12 kwietnia 2008 r. godz. 19.00 w kościele p.w. Miłosierdzia Bożego na Wzgórzach Krzesławickich z koncertem zatytułowanym "Tylko miłość" wystąpi Antonina Krzysztoń z zespołem. Będzie to już 16. koncert z cyklu: "Nowa Huta. Dlaczego Nie?!" Jego organizatorem jest Porozumienie Dzielnic Nowohuckich (Dzielnica XIV Czyżyny, Dzielnica XVI Bieńczyce oraz XVII Wzgórza Krzesławickie), a także Dzielnica XVIII Nowa Huta, Ośrodek Kultury Kraków – Nowa Huta i Hospicjum im. św. Łazarza w Krakowie. Koncert jak zwykle poprowadzi Lidia Jazgar.
Antonina Krzysztoń zadebiutowała wraz z Andrzejem Wyrzykowskim w 1980 r. na Festiwalu Piosenki Zakazanej w Hali Oliwii w Gdańsku. Ten debiut zaowocował współpracą z kabaretem „Pod Egidą”. Po ogłoszeniu stanu wojennego zaczęła występować nieoficjalnie w mieszkaniach prywatnych, kościołach i wybranych klubach studenckich. W drugim obiegu ukazały się jej trzy pierwsze wydawnictwa (na kasetach magnetofonowych). W 1983 r. otrzymała nagrodę główną na Studenckim Festiwalu Piosenki w Krakowie oraz główną nagrodę FAMA. W latach 1984 – 92 współpracowała z gitarzystą Markiem Wallawenderem, będącym także aranżerem jej utworów. Antonina występowała i występuje na wszystkich najważniejszych imprezach związanych z poezją śpiewaną (m. in. FAMA, Zamkowe Spotkania „Śpiewajmy Poezję”). W listopadzie 1993 roku piosenka Perłowa Łódź zajęła pierwsze miejsce w plebiscycie Muzycznej Jedynki. To spowodowało, że Antonina stała się wykonawcą znanym szerszej publiczności.
Antonina ostatnimi czasy gra wiele koncertów w kościołach, choć jej piosenki, mimo iż dokładnie określone światopoglądowo trafiały i trafiają do ludzi o różnych przekonaniach. Raczej stara się szukać tego co nas łączy i nie oceniać, raczej rozważać, zapraszać do zadumy i dialogu. Korzysta z folku, który kocha, co wyraźnie słychać w jej balladach. Piosenki i muzyka są różnorodne, więc właściwie każdy może coś znaleźć w tym dla siebie.
Antonina Krzysztoń jest nie tylko twórcą muzyki do większości piosenek, które śpiewa, ale także autorką tekstów. Pisała piosenki dla Mietka Szcześniaka, Michała Lorenca, a także do muzyki Wojciecha Konikiewicza. Współpracuje z pismem RUaH, w którym ma swoja stałą rubrykę „Zapistnik”.
Dla naszych Czytelników mamy 10 bezpłatnych zaproszeń na koncert.
(f)

DOM WĘDKARZA JAK NOWY

Uwagę wszystkich, którzy postanowili pospacerować wokół nowohuckiego zalewu przy ul. Bulwarowej, przykuwa wygląd Domu Wędkarza. Wybudowany w czynie społecznym w latach 1973-1977 budynek był już dość zniszczony. Nie upiększały go też bohomomazy na murach wykonane przez kiepskich graficiarzy, a raczej chuliganów. Ale dziś budynek wygląda jak nowy i na pewno jest elementem, który zdobi jeden z najbardziej urokliwych zakątków Nowej Huty.
Dom Wędkarza został ocieplony, a następnie pomalowana została cała jego elewacja. Przy okazji wymieniono również wiele okien i drzwi. Tylko, czy za jakiś czas tych pięknych murów znów nie zniszczą chuligani? – Nie ma obawy – powiedział nam Andrzej Wilk, który z ramienia Koła PZW Nowa Huta sprawuje opiekę nad zalewem. Wokół całego budynku zainstalowane zostały kamery, a obraz z nich będzie rejestrowany. To powinno zniechęcić do smarowania farbą po ścianach budynku.
Andrzej Wilk powiedział nam także, że Polski Związek Wędkarski zdecydował się na ten remont, gdyż docenia to, co nad nowohuckim zalewem zrobiło Miasto. – Ten teren naprawdę stał się piękny i bardziej przyjazny dla mieszkańców. Wokół zalewu ustawione zostały ławki, pojawiły się kosze na śmieci, przy alejkach zainstalowano lampy, pojawiły się nawet specjalne stanowiska dla wędkarzy. Uznaliśmy więc, że gdy na korzyść zmienia się sam zalew i jego otoczenie, powinien zmienić się również nasz Dom Wędkarza.
A w ostatnią sobotę Zarząd i członkowie Koła PZW Nowa Huta zorganizowali nad zalewem wielką akcję sprzątania. Przy okazji apelują do spacerowiczów, by szanowali to miejsce. Bo jeśli tam ktoś śmieci, to na pewno nie wędkarze – mówili nam sprzątający.
(f)

Dom Wędkarza po remoncie.

Milion wizyt

W niedzielę 30 marca liczba wizyt na stronie przekroczyła milion.
Dziękujemy!

NOWOHUCKIE GROBY PAŃSKIE

Męka i śmierć Chrystusa zawsze były dla duchowości chrześcijańskiej skarbem wyjątkowym. Dlatego od wieków w sposób szczególny celebrowano ostatnie dni Wielkiego Tygodnia, czyli Triduum Sacrum oraz wyjątkowo uroczyście świętowanie pamiątkę Zmartwychwstania. Jednym z elementów tych obchodów było nawiedzenie Grobu Bożego. Już w średniowieczu istniały w polskich kościołach trwałe groby wielkopiątkowe, do których można było wchodzić. W Wielki Piątek, po procesjonalnym przejściu do grobu, główny celebrans umieszczał w nim krzyż lub rzeźbioną figurę Jezusa, niekiedy umieszczana była w nim również Hostia, ale w bardziej niedostępnym miejscu. Krzyż lub rzeźbę owijano w palle i korporały, które później, w trakcie obrzędu Nawiedzenia Grobu, były pokazywane wiernym jako dowody zmartwychwstania Chrystusa. Krzyż kropiono wodą święconą i okadzano, po czym grób zamykano i składano na nim pieczęcie. Straż symbolizowało kilka świec, które płonęły aż do rezurekcji.
Dzisiaj obrzędy te uległy pewnym zmianom. Centralne miejsce w grobie zajmuje Najświętszy Sakrament. Tak jest aż do Wielkiej Soboty. Dopiero po uroczystej liturgii paschalnej miejsce Hostii w grobie zajmuje figura Zmartwychwstałego. W Krakowie jest zwyczaj odwiedzania Grobów Pańskich w Wielką Sobotę. Taki duchowy spacer dostarcza sporo wrażeń, bo w ścisłym centrum Krakowa w niewielkiej od siebie odległości znajduje się wiele kościołów. A w każdy inaczej urządzony grób. Ale piękne groby można zobaczyć również w kościołach Nowej Hucie. Prezentujemy niektóre z nich.
(f)

Grób Pański w kościele św. Józefa na os. Kalinowym.

Grób Jezusa w bazylice Krzyża Świętego w Mogile.

Jożin z Bażin w Nowej Hucie!

Bardzo atrakcyjnie zapowiada się najnowsza 123 Nowohucka Kronika Filmowa. Zobaczymy w niej fragmenty najciekawszych piosenek czeskiego zespołu Ivana Mladka „Banjo Band”, który wystąpił w Nowej Hucie. Koncert odbył się w Teatrze Ludowym i był żywiołowo oklaskiwany przez tłumnie zebraną publiczność. Mieszkańcy naszej dzielnicy przyszli na występ z całymi rodzinami. Największy entuzjazm wywołały piosenki „Linda”, „Lulu z Honolulu”, „Pada śnieg”, no i oczywiście „Jożin z Bażin”. Zespół został założony w 1966 roku przez mieszkańca Pragi – Ivana Mladka. Do tej pory skomponował on prawie 400 zabawnych piosenek! Ozdobą grupy muzycznej jest facet z charakterystyczną brodą - Ivo Pesak, znany ze swych oryginalnych tańców na scenie i ze świetnie wykonywanych „solówek” na klarnecie. Pod koniec 2007. roku piosenka „Jożin z Bazin” uzyskała dużą popularność wśród polskich użytkowników Internetu i nadal wywołuje gorące reakcje wśród słuchaczy. Do Nowej Huty zespół przyjechał na zaproszenie Teatru Ludowego, przy wsparciu Tomasza Svobody z Czech, który w nowohuckim teatrze reżyserował dramat Williama Szekspira „Kupiec wenecki”. Natomiast realizacja telewizyjna z koncertu „Banjo- Band” dla Nowohuckiej Kroniki Filmowej była możliwa dzięki pomocy Beaty Stramy z Działu Promocji Teatru Ludowego, którą na ekranie zobaczymy w rozmowie z Ivanem Mladką i Ivo Pesakiem. Pani Beacie realizatorzy Kroniki gorąco dziękują! Dodać jeszcze trzeba, że artyści z Czech wystąpili w Krakowie tylko jeden raz i to właśnie w nowohuckim teatrze.
Najnowsze wydanie Nowohuckiej Kroniki Filmowej będzie można oglądać od 28 marca przed każdą projekcją filmu fabularnego w kinie „Sfinks”, a także w poniedziałek (31.03) o godz. 8.45 i 19.50 oraz we wtorek (01.04) o godz. 16.50 na antenie Telewizji Kraków.
(jr)

Strona 187 z 210: 1...184 185 186187188 189 190...210

Ten serwis używa cookies i podobnych technologii (brak zmiany ustawienia przeglądarki oznacza zgodę na to)

Prezentowane na stronie internetowej informacje stanowią tylko część materiałów, które w całości znaleźć można w wersji drukowanej "Głosu - Tygodnika Nowohuckiego".

Logowanie

Nie możesz się zalogować?
Poproś o nowe hasło

Reklama

Wygenerowano w sekund: 0.12

36,635,204 unikalnych wizyt