Muzeum Krakowa zaprasza na wystawê. "Schrony w Nowej Hucie – dziedzictwo zimnej wojny"
Jeszcze kilka lat temu schrony by³y przede wszystkim historyczn± ciekawostk±. Dzi¶, gdy kwestie bezpieczeñstwa s± wa¿n± czê¶ci± codziennych rozmów, patrzymy na nie zupe³nie inaczej. Wystawa „Schrony w Nowej Hucie – dziedzictwo zimnej wojny” pokazuje, ¿e pytania o zagro¿enie, schronienie i gotowo¶æ na sytuacje kryzysowe nie nale¿± wy³±cznie do przesz³o¶ci. Nadzieja i zagro¿enie
Od 19 czerwca Muzeum Krakowa zaprasza do Podziemnej Nowej Huty na os. Szkolne 22 na wystawê „Schrony w Nowej Hucie – dziedzictwo zimnej wojny”. To opowie¶æ o schronach budowanych pod nowohuckimi osiedlami, ale tak¿e o potrzebie bezpieczeñstwa, która pozostaje niezmienna mimo zmieniaj±cych siê czasów i zagro¿eñ.
Punktem wyj¶cia jest historia zimnej wojny – konfliktu, który przez dziesiêciolecia kszta³towa³ wyobra¿enia o zagro¿eniu po obu stronach ¿elaznej kurtyny. Jak mówi kuratorka wystawy Agata Klimek-Zdeb, nad ca³± opowie¶ci± unosi siê symboliczny „cieñ zimnej wojny”. To w³a¶nie on pozwala zrozumieæ, dlaczego pod nowohuckimi osiedlami budowano schrony i jak± rolê mia³y pe³niæ w systemie ochrony ludno¶ci. Ekspozycja prowadzi nastêpnie przez historiê powstaj±cej Nowej Huty. W¶ród archiwalnych fotografii, materia³ów filmowych i oryginalnych eksponatów poznajemy miasto budowane z rozmachem i nadziej± na lepsz± przysz³o¶æ. Jednocze¶nie pod nowymi blokami powstawa³a infrastruktura przygotowywana na wypadek wojny. To zestawienie codziennego ¿ycia i poczucia zagro¿enia stanowi jeden z najwa¿niejszych w±tków wystawy. W cieniu pandemii i wojny w Ukrainie
Znaczn± czê¶æ ekspozycji po¶wiêcono samym schronom. Zwiedzaj±cy poznaj± historiê ich budowy, zasady funkcjonowania oraz specyfikê nowohuckiej infrastruktury ochronnej.
Jednym z najbardziej anga¿uj±cych elementów jest mapa rozmieszczenia schronów w Nowej Hucie. Wielu odwiedzaj±cych odruchowo szuka na niej w³asnego osiedla, domu rodziców lub mieszkania dziadków, odkrywaj±c, jak blisko ich codziennego ¿ycia znajduje siê historia zimnej wojny. Czê¶ci± wystawy jest równie¿ oryginalna przestrzeñ schronu przeciwlotniczego z lat 50. XX wieku. To w³a¶nie tutaj najmocniej wybrzmiewa wspó³czesny wymiar ca³ego projektu. Twórcy ekspozycji nie zatrzymuj± siê bowiem na historii PRL-u. W schronie pojawiaj± siê odniesienia do do¶wiadczeñ ostatnich lat – pandemii, wojny w Ukrainie oraz innych sytuacji kryzysowych, które wp³ynê³y na nasze poczucie bezpieczeñstwa. Zwiedzaj±cy mog± zobaczyæ plecaki ewakuacyjne dla dzieci i doros³ych, poznaæ podstawowe zasady postêpowania w sytuacjach zagro¿enia oraz dowiedzieæ siê, jak przygotowaæ siê na nieprzewidziane zdarzenia.
Z my¶l± o najm³odszych przygotowano specjaln± ¶cie¿kê zwiedzania. Komiksowi bohaterowie pomagaj± dzieciom poznawaæ zasady bezpieczeñstwa w codziennych sytuacjach i pokazuj±, jak odpowiedzialnie reagowaæ na ró¿nego rodzaju zagro¿enia. Historia nie koñczy siê w gablocie
Wystawie towarzyszyæ bêd± równie¿ dzia³ania edukacyjne po¶wiêcone wspó³czesnemu bezpieczeñstwu i ochronie ludno¶ci. Ich plan w³a¶nie powstaje. Przede wszystkim bêd± to lekcje muzealne, oprowadzania po wystawie oraz spacery.
– Nie chcemy straszyæ. Chcemy inspirowaæ do zdobywania wiedzy o tym, jak postêpowaæ w sytuacjach zagro¿enia – podkre¶la Agata Klimek-Zdeb.
Wystawa zachêca równie¿ do dalszego odkrywania Nowej Huty poza murami muzeum. Spaceruj±c po osiedlach mo¿na odnale¼æ charakterystyczne wy³azy, czerpnie powietrza i inne ¶lady infrastruktury schronowej, które przez lata sta³y siê niemal niewidocznym elementem krajobrazu dzielnicy.
– Temat zagro¿enia wci±¿ jest obecny. Zmieniaj± siê sytuacje, ale potrzeba bezpieczeñstwa pozostaje sta³ym elementem naszego ¿ycia – mówi kuratorka.
Wystawa „Schrony w Nowej Hucie – dziedzictwo zimnej wojny” pokazuje, ¿e historia nie koñczy siê w muzealnej gablocie. Staje siê punktem wyj¶cia do rozmowy o wspó³czesno¶ci, odpowiedzialno¶ci i wiedzy, która w sytuacji zagro¿enia mo¿e okazaæ siê bezcenna.
Muzeum Nowej Huty, oddzia³ Muzeum Krakowa zachêca równie¿ do odwiedzenia drugiej ods³ony Podziemnej Nowej Huty – wystawy „Stan zagro¿enia” w schronie pod Zespo³em Szkó³ Mechanicznych nr 3 na osiedlu Szkolnym 37. Obie ekspozycje tworz± spójn± opowie¶æ o schronach, bezpieczeñstwie i potrzebie przygotowania na nieprzewidywalne sytuacje. Miejsce spotkañ i siedziba Muzeum Nowej Huty na czas remontu
Podziemna Nowa Huta jest nie tylko miejscem nowej wystawy, ale jako nowoczesne muzeum pe³ni szersze role edukacyjno-spo³eczne. W oddziale znajduje siê sala, która mo¿e pe³niæ funkcje zarówno sali edukacyjnej jak i miejsca spotkañ lokalnych mieszkañców, w ramach dzia³añ partycypacyjnych i spo³ecznych oddzia³u.
Z uwagi na trwaj±cy remont dawnego kina ¦wiatowid budynek na os. Szkolnym 22 jest równie¿ siedzib± Muzeum Nowej Huty. To tu w³a¶nie realizowane s± dzia³ania edukacyjne i badawcze dotycz±ce ca³ej dzielnicy, a tak¿e prace nad wystaw± sta³± o Nowej Hucie.
(red)
Od Nowej Huty po Nov± Goricê. "Nowe Miasta, Nowe Narracje" na Alei Ró¿
W przestrzeni Alei Ró¿ mo¿na ogl±daæ plenerow± wystawê „Nowe Miasta, Nowe Narracje” (“New Towns, New Narratives”), po¶wiêcon± historiom europejskich nowych miast, ich mieszkañców i mieszkanek. Ekspozycja prezentuje nieoczywiste opowie¶ci o miejscach planowanych jako symbole nowoczesno¶ci – od Nowej Huty po Milton Keynes, Visaginas czy Nov± Goricê.
Wystawa podsumowuje Projekt „New Towns | New Narratives”, który realizowany by³ w latach 2024–2025 przy wsparciu programu Unii Europejskiej Citizens, Equality, Rights and Values (CERV). Inicjatywa, koordynowana przez International New Town Institute z Rotterdamu, po³±czy³a partnerów z dwunastu krajów Europy – samorz±dy, uczelnie, instytucje kultury i organizacje spo³eczne. Skupia³a siê na odkrywaniu lokalnych historii nowych miast XX wieku. Polskê i Kraków, a konkretnie Now± Hutê, reprezentowa³ O¶rodek Kultury im. Cypriana Kamila Norwida.
- Miasta te, podobnie jak Nowa Huta, powsta³y w latach 50., 60. i 70. XX wieku po obu stronach tzw. ¿elaznej kurtyny. Zazwyczaj jako miasta przy du¿ych zak³adach przemys³owych, czêsto satelickie wobec du¿ych o¶rodków miejskich. Dzi¶ wiele z nich boryka siê z podobnymi wyzwaniami: negatywnym wizerunkiem, brakiem to¿samo¶ci historycznej, zmianami spo³ecznymi i ¶rodowiskowymi – mówi³ Jaros³aw Kla¶, dyrektor O¶rodka Kultury Norwida, otwieraj±c wystawê.
W ramach projektu „New Towns | New Narratives” zorganizowano sze¶æ miêdzynarodowych wizyt studyjnych. Odby³y siê one kolejno w Nissewaard w Holandii, Grand Paris Sud we Francji, Drumul Taberei w Rumunii, Chemnitz w Niemczech, krakowskiej Nowej Hucie oraz w Novej Goricy w S³owenii, Europejskiej Stolicy Kultury 2025. Poprzez dzia³ania artystyczne, warsztatowe, badania i spacery miejskie uczestnicy i uczestniczki projektu szukali nowych sposobów opowiadania o historii, to¿samo¶ci i codziennym ¿yciu przeobra¿aj±cych siê miast. Bo choæ czêsto postrzegano je jako miejsca „bez historii”, to z czasem wykszta³ci³y one w³asn± to¿samo¶æ, pamiêæ i lokalne wspólnoty.
Pi±te spotkanie odby³o siê w dniach 4–6 czerwca 2025 roku w Nowej Hucie. O¶rodek Kultury Norwida go¶ci³ przedstawicieli miast partnerskich, badaczy, urbanistów, architektów, animatorów kultury i praktyków zajmuj±cych siê rozwojem lokalnym. Tematem spotkania by³a „spo³eczna przebudowa przestrzeni” ze szczególnym uwzglêdnieniem zieleni miejskiej. Próbowano odpowiedzieæ pytanie o to, w jaki sposób mieszkañcy wspó³tworz± miejsca, w których ¿yj± i jak ich do¶wiadczenia mog± wp³ywaæ na przysz³e procesy projektowe.
Wybór Nowej Huty na gospodarza jednej z wizyt nie by³ przypadkowy. Obecna dzielnica Krakowa pozostaje jednym z najlepiej zachowanych przyk³adów powojennego miasta planowanego w Europie. Jednocze¶nie jest miejscem intensywnych przemian spo³ecznych i kulturowych. O¶rodek Kultury Norwida pe³ni³ rolê nie tylko gospodarza, ale równie¿ dzieli³ siê swoj± wiedz± i praktykami animacyjnymi. To w³a¶nie w Nowej Hucie europejscy partnerzy sieci mogli przekonaæ siê, ¿e o charakterze nowych miast decyduje nie tylko architektura, równie wa¿ni s± mieszkañcy i ich codzienne dzia³ania, które sprawiaj±, ¿e przestrzeñ ¿yje i stale siê zmienia.
- Program obejmowa³ warsztaty, pokazy, spacery. Uczestnicy i uczestniczki obserwowali nowohuckie podwórka, osiedlowe przestrzenie wspólne, ogólnodostêpne tereny zielone, ogródki dzia³kowe i ogrody spo³eczne. Mieli okazjê zwiedziæ równie¿ czê¶æ terenów Kombinatu – mówi Jadwiga Bry¶, kierowniczka Dzia³u Promocji, która uczestniczy³a równie¿ w wizycie studyjnej we Francji.
Spotkanie w Krakowie by³o aktywn± wymian± wiedzy i do¶wiadczeñ tak¿e w temacie „opowiadania historii” – materialnego i niematerialnego dziedzictwa Nowej Huty. Na zakoñczenie projektu “New Towns, New Narratives”, powsta³a publikacja oraz wystawa prezentuj±ca nowe miasta. Po raz pierwszy pokazano j± w s³oweñskiej Novej Goricy, w Bukareszcie, teraz trafi³a do Nowej Huty.
- Na wystawie prezentowane jest 16 miast. Ka¿de ma swój krótki opis, biogram, podstawowe informacje o jego historii. Jest te¿ “pami±tka” - jest to rodzaj ciekawostki, która symbolizuje ka¿de nowe miasto. Mo¿na zobaczyæ jego opisy w trzech wersjach jêzykowych: polskiej, angielskiej i w³oskiej - mówi³ Jaros³aw Kla¶ podczas otwarcia wystawy.
Produkcjê i redakcjê tre¶ci plansz przygotowa³ Bla¾ Kosovel, asystentem produkcji jest Arne Zupanèiè, projekt graficzny wykona³a Katja Pahor. Kuratork± i koordynatork± krakowskiej ods³ony wystawy jest Monika Kozio³-Sumera, sk³ad i adaptacjê jêzykow± wykona³ Bartosz Gi¿ycki, a t³umaczenie na jêzyk polski Micha³ Fluder. Monta¿ wykonali Maciej Kasprzyk i Micha³ Wnuk.
Wystawê „Nowe Miasta, Nowe Narracje”, przygotowan± przez O¶rodek Kultury Norwida, mo¿na ogl±daæ do 29 wrze¶nia 2026 roku w przestrzeni wystawienniczej Alei Ró¿ dziêki dofinansowaniu Gminy Miejskiej Kraków. Patronat nad wystaw± obj±³ Szlak Kulturowy “ATRIUM - Architektura Re¿imów Totalitarnych XX wieku w Pamiêci Miejskiej Europy”.
Monika Fio³ek
Jaros³aw Kla¶, dyrektor O¶rodka Kultury Norwida podczas otwarcia wystawy.
fot. Jadwiga Bry¶
Modernizacja ¿³obka na os. Willowym 2 wchodzi w koñcowy etap. Po zakoñczeniu inwestycji ¿³obek przyjmie 150 dzieci. To o 50 miejsc wiêcej ni¿ przed przebudow±. Dziêki temu zwiêkszy siê dostêpno¶æ opieki dla najm³odszych mieszkañców Krakowa. Zakres prac obejmuje dostosowanie obiektu do wspó³czesnych standardów zarówno w kwestii funkcjonalno¶ci, jak i bezpieczeñstwa. Jest to wyj±tkowa inwestycja realizowana w ramach programu „Aktywny Maluch”, bo w przeciwieñstwie do pozosta³ych zadañ prowadzonych przez Zarz±d Inwestycji Miejskich, w tym przypadku nie powstaje nowy budynek. Miasto modernizuje istniej±cy obiekt.
Wszystkie prace s± prowadzone w uzgodnieniu z Miejskim Konserwatorem Zabytków, dlatego bry³a budynku nie zmieni³a siê. Podczas modernizacji zachowane zosta³y oryginalne elementy architektoniczne. W budynku pozosta³y historyczne balustrady przy schodach, a tak¿e czê¶æ parapetów oraz charakterystyczne lastryko. Dziêki temu obiekt ma swój historyczny charakter. Przebudowa poprawi³a równie¿ standard techniczny budynku, przy dostosowaniu go do aktualnych przepisów przeciwpo¿arowych. Dodatkowo zwiêkszono jego efektywno¶æ energetyczn±. Wykonawca dociepli³ strop poddasza oraz wymieni³ okna i drzwi zewnêtrzne. Zamontowano tak¿e wentylacjê mechaniczn± z rekuperacj±.
Modernizacja objê³a równie¿ instalacje wodno-kanalizacyjne, centralnego ogrzewania oraz elektryczne. Poprawia siê tak¿e dostêpno¶æ obiektu. Zamontowano ju¿ windê. Natomiast przed wykonawc± pozostaje jeszcze wykonanie miejsca postojowego dla osób z niepe³nosprawno¶ciami oraz utwardzonej drogi wjazdowej i wewnêtrznej. Obecnie trwaj± koñcowe prace wykoñczeniowe wewn±trz i na zewn±trz budynku. W ¶rodku wykonawca koñczy roboty malarsko-szpachlarskie. Montuje równie¿ drzwi oraz panele akustyczne. Z kolei na zewn±trz pozosta³o zagospodarowanie terenów zielonych i uporz±dkowanie otoczenia. Zmodernizowany ¿³obek na os. Willowym 2 po³±czy³ wspó³czesne rozwi±zania z poszanowaniem historycznego charakteru budynku.
(f)
Z ksiêgarskiej pó³ki: Si³a i wolno¶æ. 250 lat Stanów Zjednoczonych Ameryki
Nak³adem wydawnictwa Bia³y Kruk ukaza³o siê imponuj±ce dzie³o prof. Wojciecha Roszkowskiego pt. „Si³a i wolno¶æ. 250 lat Stanów Zjednoczonych Ameryki”. Publikacja stanowi wnikliw± i szeroko zakrojon± analizê dziejów USA – pañstwa, które w relatywnie krótkim czasie wyros³o na globalne mocarstwo oraz jednego z g³ównych architektów wspó³czesnego ³adu miêdzynarodowego.
Autor nie ograniczy³ siê jedynie do historii politycznej. Przedstawi³ Stany Zjednoczone jako z³o¿one zjawisko historyczne, obejmuj±ce wymiar ideowy, kulturowy i cywilizacyjny. Ksi±¿ka ³±czy szerok± perspektywê historyczn± z analiz± procesów, które ukszta³towa³y amerykañsk± rzeczywisto¶æ – od ¿ycia politycznego i religijnego, przez rozwój gospodarczy, po naukê, kulturê i sztukê. W ksi±¿ce istotne miejsce zajmuj± tak¿e sylwetki postaci, które wspó³tworzy³y to¿samo¶æ USA – od Ojców Za³o¿ycieli po przywódców kolejnych epok.
Po przeczytaniu tej ksi±¿ki u¶wiadamiamy sobie, jak wiele ¶wiat zachodni zawdziêcza Stanom Zjednoczonym Ameryki. Przede wszystkim dlatego, ¿e tamte tereny stanowi³y przez kilka wieków dla milionów Europejczyków miejsce ucieczki przed nêdz± albo, jak w przypadku obywateli Rzeczypospolitej, przed niewol±. Potem Ameryka odwdziêcza³a siê Europie, m.in. ratuj±c j± podczas dwóch wojen ¶wiatowych przed zwyciêstwem tyranii i ob³±kanych ideologii.
„Si³a i wolno¶æ” nie tylko jest opowie¶ci± o wodzach, bitwach i konfliktach, ale tak¿e stanowi refleksjê nad religi±, kultur±, spo³eczeñstwem i nad zachodni± cywilizacj± w ogóle. Widaæ wyra¼nie, ¿e Autor tej ksi±¿ki faktycznie uznaje historiê za nauczycielkê ¿ycia. Prof. Wojciecha Roszkowskiego ka¿dy w Polsce kojarzy od kilku lat z „Histori± i tera¼niejszo¶ci±” – z samym przedmiotem, jak i z napisanym do niego podrêcznikiem dla szkó³ ¶rednich (wydanym przez Bia³ego Kruka), którego przerazili siê ró¿nej ma¶ci lewicowcy i brutalnie go zaatakowali. Przerazili siê, bo na jego kartach zderzyli siê z bardzo niewygodn± prawd± o sobie. Równie¿ i w tej ksi±¿ce Autor nie ukrywa swego chrze¶cijañskiego ¶wiatopogl±du i przywi±zania do odwiecznych warto¶ci moralnych oraz narodowych, dowodz±c, ¿e to w³a¶nie dziêki nim zrodzi³ siê naród amerykañski, jakim go dzi¶ znamy i szanujemy.
Z naszego punktu widzenia bardzo ciekawe s± tu w±tki po¶wiêcone Polakom w USA. To nie tylko Ko¶ciuszko i Pu³aski; ju¿ bowiem od pocz±tków osadnictwa na tych terenach nasi rodacy przyczyniali siê najpierw do narodzin Stanów Zjednoczonych, a potem do ich rozwoju a¿ po obecn± potêgê. Wnie¶li spory wk³ad, o czym czyta siê z niema³± satysfakcj±. W ogóle ca³± ksi±¿kê czyta siê ¶wietnie. Zosta³a bowiem napisana literacko, swobodnie, nawet z poczuciem humoru, choæ w tek¶cie, oprócz niezliczonych faktów historycznych, pojawiaj± siê czêsto g³êbokie refleksje nad ¿yciem cz³owieka i funkcjonowaniem spo³eczeñstwa.
Autor nie stroni od pytañ o to, co dobre, a co z³e, które koncepcje polityczne s± realne, a które przynale¿± do utopii. Zastanawia siê nad tym, co dzieje siê z grupami spo³ecznymi, a nawet z ca³ymi narodami, gdy odrzucaj± w swym ¿yciu Boga. Na te i inne wa¿ne pytania wybitny pisarz i my¶liciel prof. Wojciech Roszkowski udziela odpowiedzi. Pisz±c dzieje Stanów Zjednoczonych, wykazuje siê erudycj± w wielu dziedzinach. Poniewa¿ jako wyk³adowca tamtejszych uniwersytetów d³ugo przebywa³ w USA, napisa³ tê ksi±¿kê z pozycji nie tylko zagranicznego historyka, ale tak¿e mieszkañca tamtego kraju.
Ksi±¿ka prof. Roszkowskiego to nie tylko opowie¶æ o przesz³o¶ci, lecz tak¿e próba odpowiedzi na pytanie o przysz³o¶æ – o trwa³o¶æ warto¶ci, które przez dekady budowa³y znaczenie Stanów Zjednoczonych na ¶wiecie. Jak podkre¶la autor: „Zamkniêcie ich w jednym tomie wydawaæ siê mo¿e szaleñstwem. Historia tego niezwyk³ego kraju zachêca jednak do podejmowania wa¿nych wyzwañ, bo to kraj ‘ludzi dzielnych’”.
(f)
Wojciech Roszkowski, Si³a i wolno¶æ. 250 lat Stanów Zjednoczonych Ameryki, Wydawnictwo Bia³y Kruk, Kraków 2026, stron 624, oprawa twarda.
We wtorek, 23 czerwca, Klub Krzes³awice (os. Krzes³awice ul. M. Wañkowicza 17) zaprasza o godz. 17:00 na wernisa¿ wystawy „W deszczu” Stowarzyszenia Plastyków Ziemi Krakowskiej. Wystawa prezentuje prace inspirowane motywem deszczu, nastrojem zmiennej pogody oraz refleksyjn± atmosfer± miejskiego pejza¿u. Wstêp wolny.
(f)
Stowarzyszenie Manko – G³os Seniora oraz Miêdzynarodowy Instytut Rozwoju Spo³ecznego zapraszaj± na XIII Miêdzynarodowe Senioralia w Krakowie. Wydarzenie odbêdzie siê w pi±tek, 19 czerwca 2026 r. i zgromadzi ponad 8000 uczestników z ponad 200 Gmin Przyjaznych Seniorom oraz 11 pañstw.
Miêdzynarodowe Senioralia w Krakowie to najwiêksza impreza seniorska w Europie, która przyci±ga cz³onków rad seniorów, uniwersytetów trzeciego wieku, organizacji seniorskich, instytucji publicznych, spo³ecznych i prywatnych oraz przedstawicieli w³adz samorz±dowych z ca³ej Polski.
Wydarzenie rozpocznie siê uroczyst± Msz± ¦wiêt± w Ko¶ciele Mariackim w intencji Pogodnej Jesieni ¯ycia, po której uczestnicy w barwnym pochodzie pod nazw±: Senior Ma Moc na czele z Mistrzem Sobies³awem Zasad± (95 lat) udadz± siê do Parku im. Henryka Jordana. Na miejscu czekaæ bêdzie na nich scena bogata w program edukacyjno-rozrywkowy. Przewidziano wyk³ady na temat zdrowia, bezpieczeñstwa, prawa, ekonomii oraz aktywizacji seniorów. Uczestnicy bêd± mogli skorzystaæ z bezp³atnych badañ i porad lekarskich, w tym badañ kardiologicznych, ci¶nienia, s³uchu, wzroku, poziomu cukru we krwi oraz pomiaru masy cia³a.
W strefie „Bezpieczny Senior – Stop Manipulacji, nie daj siê oszukaæ” seniorzy dowiedz± siê, jak unikaæ oszustw. Na Senioraliach obecne bêd± firmy honoruj±ce Ogólnopolsk± Kartê Seniora, w tym o¶rodki wypoczynkowo-rehabilitacyjne, uzdrowiska, sanatoria oraz stoiska z lokalnymi wyrobami z ca³ej Polski. W strefie gastronomicznej na uczestników czekaæ bêd± potrawy przygotowane przez Ko³a Gospodyñ Wiejskich oraz grill.
Nie zabraknie równie¿ czê¶ci sportowej i rozrywkowej. Na scenie wyst±pi± m.in. Magdalena Suru³o, Krzysztof Bigaj oraz Alexander Martinez. Odbêd± siê tak¿e koncerty gwiazd wydarzenia – Wojciecha G±ssowskiego i Mariusza Kalagi, a tak¿e najwiêkszy w Polsce Pokaz Mody Stylowych Seniorów – ponad 150 laureatów ogólnopolskiego konkursu G³osu Seniora oraz Sanatorium Mi³o¶ci. Zakoñczenie wydarzenia u¶wietni impreza integracyjna prowadzona przez ¶wiatowej s³awy DJ Wikê, najstarsz± DJ-kê Europy.
Imprezy towarzysz±ce:
+ W czwartek, 18 czerwca: rejsy taneczne po Wi¶le z G³osem Seniora; Szczegó³y oraz zg³oszenia pod adresem email: kartaseniora@manko.pl, gps@manko.pl oraz tel.: 12 429 37 28.
+ W sobotê, 20 czerwca: Miêdzypokoleniowy Marszobieg po Zdrowie im. dr. Krzysztofa Czarnobilskiego, który rozpocznie siê o godz. 11:00 w Parku Jordana (spotkanie przy Jordanówce); dla uczestników przewidziano certyfikaty, a dla laureatów puchary.
(red)
W poniedzia³kowe popo³udnie 1 czerwca 2026 roku, w Krakowskim Centrum Seniora na os. Szkolnym 20. mia³o miejsce szczególne wydarzenie: uroczysto¶æ Jubileuszu 20-lecia dzia³alno¶ci Stowarzyszenia Pomocy Bezrobotnym i Osobom Pokrzywdzonym Przez Los.
Warto przypomnieæ, ¿e Stowarzyszenie to zosta³o zarejestrowane 1 czerwca 2003 roku przez grupê zapaleñców z dawnego zak³adu energetycznego „ENION” przy ul. Wawrzyñca. W Stowarzyszeniu do dzi¶ dzia³a jeden z za³o¿ycieli, Piotr Janik, który jest cz³onkiem Zarz±du. a tak¿e by³y prezes Józef Król, który nadal wspiera cz³onków Stowarzyszenia swoj± rad±.
Dopiero po trzech latach starañ o lokal uda³o siê rozpocz±æ dzia³alno¶æ w Nowej Hucie -Mistrzejowicach i od 1 czerwca 2006 roku wspieramy osoby w trudnych sytuacjach ¿yciowych. Te minione dwadzie¶cia lat, to kilka tysiêcy wydanych paczek ¿ywno¶ciowych i wspartych rodzin, szczególnie w okresach ¶wi±tecznych, to kilkaset porad prawnych i psychologicznych, kilkadziesi±t wyszkolonych sta¿ystów do pracy, to kilkadziesi±t osób, które otrzyma³y pracê i stabilno¶æ ¿yciow±, bo dzia³alno¶æ Stowarzyszenia to tak¿e przeciwdzia³anie wykluczeniu spo³ecznemu oraz pomoc bezrobotnym w odnalezieniu siê na rynku pracy .
Przez minione dwadzie¶cia lat Stowarzyszenie rozwija³o dzia³alno¶æ na rzecz dzieci i m³odzie¿y organizuj±c kolonie, obozy, wycieczki oraz spotkania z Miko³ajem. Przy Stowarzyszeniu w 2007 roku powsta³ nieformalny Klub Sportowy MKS Mistrzejowice, który zosta³ zarejestrowany w 2019 roku. W ramach tego klubu dzieci, a potem ju¿ m³odzie¿ gra³a w pi³kê no¿n± pod opiek± trenera Zbigniewa Kiecia. Klub uczestniczy³ w oficjalnych turniejach i wychowa³ kilka grup m³odych zawodników.
Stowarzyszenia Pomocy Bezrobotnym i Osobom Pokrzywdzonym Przez Los zaanga¿owa³o siê w dzia³ania na rzecz mieszkañców rejestruj±c Stowarzyszenie Mieszkañców Mistrzejowic, które wspó³pracowa³o z Rad± Dzielnicy XV Mistrzejowice i Gmin± Miejsk± Kraków. Dziêki z w³adzami Gminy Miejskiej Kraków Stowarzyszeniu uda³o siê tak¿e zaanga¿owaæ na rzecz krakowskich Seniorów. W 2019 roku przy Stowarzyszeniu, z oddolnej inicjatywy powsta³ Klub Seniora, który w roku 2003 roku przekszta³ci³ siê, dziêki inicjatywie prezydenta Miasta Krakowa Jacka Majchrowskiego i wiceprezydenta Andrzeja Kuliga w Centrum Aktywno¶ci Seniora, które do dzisiaj dzia³a bardzo aktywnie.
Dziêkujemy W³adzom Gminy Miejskie Kraków. Dziêkujemy krakowskim spó³kom: Krakowskim Wodoci±gom, Miejskiemu Przedsiêbiorstwu Energetyki Cieplnej, Miejskiemu Przedsiêbiorstwu Oczyszczania, Krakowskiemu Holdingowi Komunalnemu, Miejskiemu Przedsiêbiorstwu Komunikacyjnemu. Dziêkujemy dziesi±tkom firm prywatnych i instytucji, setkom osób prywatnych. Bez nich wszystkich nie by³aby mo¿liwa nasza dzia³alno¶æ dla dobra drugiego cz³owieka. Dziêkujemy tak¿e redakcji G³osu. Tygodnika Nowohuckiego, za medialne towarzyszenie nam przez te wszystkie lata.
Adam Grelecki
Pami±tkowe zdjêcie uczestników uroczysto¶ci Jubileuszu 20-lecia Stowarzyszenia Pomocy Bezrobotnym i Osobom Pokrzywdzonym Przez Los.
W pi±tek, 29 maja, na os. Szklane Domy, obok ko¶cio³a Matki Bo¿ej Czêstochowskiej, przy pomniku prasy podziemnej „Niez³omnym w s³owie” odby³a siê krótka uroczysto¶æ, upamiêtniaj±ca drukarzy, redaktorów i kolporterów zwi±zanych z niezale¿nym ruchem wydawniczym w czasach PRL. Pod pomnik przyby³y osoby zaanga¿owane w niezale¿ny ruch wydawniczy w czasach komunistycznych. W imieniu Instytutu Pamiêci Narodowej kwiaty pod pomnikiem z³o¿y³a zastêpca dyrektora krakowskiego oddzia³u Cecylia Radoñ.
(f)
Takich wzorów i ¶wiadków nam potrzeba. Historia i ¶wiêto¶æ Zofii Kossak w nowej ilustrowanej biografii Czes³awa Ryszki
Biografia Zofii Kossak-Szczuckiej to jeden z tych ¿yciorysów, których nie sposób zamkn±æ w sztywnych kategoriach literackich. Jej ¿ycie, naznaczone wojn±, przemoc±, cierpieniem, dzia³alno¶ci± konspiracyjn±, pomoc± prze¶ladowanym, wiêzieniem oraz powojennym wykluczeniem, tworzy spójn± opowie¶æ o niezwyk³ej, wyj±tkowej konsekwencji i wierno¶ci wyznawanym warto¶ciom mimo zmiennych i dramatycznych okoliczno¶ci historii.
Tê wyj±tkow± drogê przypomina Czes³aw Ryszka w najnowszej biografii wybitnej Polki pt. „Historia i ¶wiêto¶æ. Zofia Kossak biografia ilustrowana”. Bogato ilustrowane, oparte na materia³ach ¼ród³owych opracowanie ukazuje jedn± z najwa¿niejszych polskich pisarek o profilu katolickim przez pryzmat zarówno jej dorobku literackiego, jak i duchowej postawy – jako ¶wiadectwo wiary, odwagi oraz wierno¶ci warto¶ciom w obliczu najtrudniejszych do¶wiadczeñ XX wieku. Publikacja porz±dkuje kolejne etapy biografii Kossak, pokazuj±c, jak silnie splata³y siê w niej literatura, historia i odpowiedzialno¶æ moralna. Od sukcesów literackich w II Rzeczypospolitej, przez dramat wojny i dzia³alno¶æ konspiracyjn±, po do¶wiadczenie wiêzienia, Auschwitz, emigracji i powrotu do twórczo¶ci – ca³o¶æ tworzy obraz niez³omnej postaci, dla której wiara i odpowiedzialno¶æ za drugiego cz³owieka zawsze pozostawa³y niezmiennym punktem odniesienia.
Istotnym walorem ksi±¿ki jest ukazanie aktywno¶ci Zofii Kossak w najwa¿niejszych i najtragiczniejszych wydarzeniach XX wieku – w tym wspó³tworzenia struktur pomocy ¯ydom w ramach „¯egoty” oraz do¶wiadczenia niemieckiego obozu koncentracyjnego Auschwitz. Jednocze¶nie publikacja stanowi istotny g³os w refleksji nad rol± wiary, odpowiedzialno¶ci i postawy moralnej w ¿yciu jednostki i wspólnoty. Autor ukazuje spójno¶æ ¿ycia i twórczo¶ci bohaterki, w których etos odpowiedzialno¶ci, wra¿liwo¶æ na cierpienie oraz zakorzenienie w warto¶ciach chrze¶cijañskich stanowi± trwa³y fundament jej wyborów.
„To ta wiara da³a pisarce po pierwsze – twórcz± moc, a po wtóre – ¿yciow± si³ê do przetrwania rodzinnych oraz narodowych tragedii; si³ê, by tyle razy zaczynaæ wszystko od nowa. A¿ rodzi siê pytanie: czy jej w³asne chrze¶cijañstwo musia³o przechodziæ tyle prób?” – pisze Czes³aw Ryszka we wstêpie do ksi±¿ki. W ¶wiecie, w którym coraz trudniej o wyraziste postawy i jednoznaczne autorytety, historia Zofii Kossak nabiera szczególnej aktualno¶ci i si³y oddzia³ywania. Jej twórczo¶æ, przez lata zakazana i usuwana z obiegu, jeszcze wyra¼niej podkre¶la wagê jej ¶wiadectwa oraz niez³omno¶æ postawy.
To wyj±tkowa biografia, która ³±czy rzetelny zapis faktów z pog³êbion± refleksj± nad duchowym i moralnym wymiarem ¿ycia Zofii Kossak. Wysoki poziom edytorski oraz bogata warstwa ilustracyjna dodatkowo wzmacniaj± jej przekaz i osadzaj± narracjê w realiach epoki. Ca³o¶æ dope³nia refleksja autora, który podkre¶la: „Moim zdaniem pisarka jako artystka, matka, patriotka, chrze¶cijanka, wielka Polka jest idealn± kandydatk± do wyniesienia na o³tarze. Takich wzorów i ¶wiadków nam potrzeba. ¦wiêci, o których pisa³a, rodz± nowych ¶wiêtych”.
(red)
Czes³aw Ryszka, Historia i ¶wiêto¶æ. Zofia Kossak biografia ilustrowana, Wydawnictwo Bia³y Kruk, Kraków 2026, 352 stron, format 16,5 x 23,5 cm, twarda oprawa.
Miejska Komisja ds. Referendum poda³a informacje dotycz±ce frekwencji oraz wyników g³osowania w referendum lokalnym, które odby³o siê 24 maja. Mieszkañcy Krakowa decydowali w dwóch odrêbnych g³osowaniach. Poniewa¿ frekwencja oraz g³osy by³y liczone niezale¿nie, rozstrzygniêcia przynios³y odmienne skutki dla dalszych losów Prezydenta Miasta Krakowa oraz Rady Miasta Krakowa.
W sprawie odwo³ania Prezydenta Miasta Krakowa: w g³osowaniu wziê³o udzia³ 29,99 proc. osób uprawnionych. Liczba oddanych wa¿nych kart przekroczy³a wymagany ustawowo próg, co oznacza, ¿e referendum w tej sprawie jest wa¿ne. Poniewa¿ wiêkszo¶æ wa¿nych g³osów oddano za odwo³aniem, wynik referendum jest rozstrzygaj±cy. Zgodnie z obowi±zuj±cymi przepisami, mandat Prezydenta Miasta Krakowa wygasa z dniem og³oszenia protoko³u komisarza wyborczego w Wojewódzkim Dzienniku Urzêdowym.
W sprawie odwo³ania Rady Miasta Krakowa: w g³osowaniu wziê³o udzia³ 29,97 proc. osób uprawnionych. Liczba oddanych wa¿nych kart nie przekroczy³a ustawowego progu frekwencyjnego, w zwi±zku z czym referendum w tej sprawie jest niewa¿ne.
W zwi±zku z odwo³aniem prezydenta miasta, premier powo³a³ na stanowisko komisarza Stanis³awa Kracika. Stanis³aw Kracik przej±³ obowi±zki Prezydenta Miasta Krakowa i bêdzie wype³nia³ obowi±zki organu wykonawczego gminy.
– Chcemy pracowaæ w takim zespole, jak Pañstwo tutaj widzicie (Dyrektor Magistratu, Sekretarz Miasta, Skarbnik Miasta). Nie zamierzam powo³ywaæ zastêpców. Chcê dalsz± pracê na ten okres, powierzony mi, kontynuowaæ z mocnym wsparciem dyrektorów departamentów – zapowiedzia³ Stanis³aw Kracik.
Zgodnie z przepisami przedterminowe wybory Prezydenta Miasta Krakowa zostan± zarz±dzone w ci±gu najbli¿szych trzech miesiêcy przez Prezesa Rady Ministrów. Terminy okre¶lone w kalendarzu wyborczym mog± byæ krótsze ni¿ te przewidziane w Kodeksie wyborczym.
(red)
Ten serwis u¿ywa cookies i podobnych technologii (brak zmiany ustawienia przegl±darki oznacza zgodê na to)Prezentowane na stronie internetowej informacje stanowi± tylko czê¶æ materia³ów, które w ca³o¶ci znale¼æ mo¿na w wersji drukowanej "G³osu - Tygodnika Nowohuckiego".
