Strona g堯wna Biuro og這sze Kontakty Forum dyskusyjne Konkursy Felietony Dzielnice NH - Miejsce dobre do 篡cia10.08.2020 21:34
Nawigacja
Strona g堯wna
Nowohuckie Linki
Fotohistorie
Szukaj
Dzielnice
NH - Miejsce dobre do 篡cia
W G這sie
 Felietony
 Miss Nowej Huty -
XXI edycja

 Nowohucianie
 Humor
 Prawnik radzi
U篡tkownik闚 Online
Go軼i Online: 4
Brak U篡tkownik闚 Online

Zarejestrowanch Uzytkownik闚: 947
Nieaktywowany U篡tkownik: 4953
Najnowszy U篡tkownik: ELIT Polska
Ostatnie Artyku造
[2020.08.07] Na ryby...
[2020.08.07] Zosta闓...
[2020.08.07] Rezygna...
[2020.08.07] Przeciw...
Na 9 sierpnia 2020 r.
W徠ki na Forum
Najnowsze Tematy
Na sprzeda dzia趾a ...
CSGO4SKIN guide:Begu...
CSGO4SKIN provide a ...
Akcja poboru krwi
Stronger and larger ...
Najciekawsze Tematy
Akcja poboru krwi [20]
Trasa S7 [17]
Dart - zapraszamy [9]
w nowej hucie nie... [8]
Dzia趾i przy Bul... [7]
Nowa Huta NAJMΜDSZA SIOSTRA KRAKOWA
W czwartek, 5 lipca na placu Centralnym w Nowej Hucie otwarto uroczy軼ie wystaw wielkoformatowych zdj耩 obrazuj帷ych przesz這嗆 Nowej Huty oraz teren闚, na kt鏎ych j zbudowano. Uroczysto嗆 otwarcia plenerowej ekspozycji zgromadzi豉 t逝m ludzi – byli w鈔鏚 nich zar闚no cz這nkowie w豉dz Krakowa, dzia豉cze kultury, fotograficy jak i zwykli mieszka鎍y.
Z okazji otwarcia wystawy poprosili鄉y o kr鏒k rozmow jej autora Adama Gryczy雟kiego.
+ Wystawa zrobi豉 prawdziw furor. Ju na kilka dni przed jej oficjalnym otwarciem mo積a by這 zobaczy dziesi徠ki mieszka鎍闚, kt鏎zy od rana do wieczora studiowali zamieszczone na niej zdj璚ia, wymieniali si komentarzami… Czy na wystawie znajdziemy zdj璚ia znanych nowohuckich, a mo瞠 i krakowskich fotografik闚?
Adam Gryczy雟ki: Ale oczywi軼ie. S znakomite zdj璚ia Stanis豉wa Senissona, Romana Weso這wskiego, Zbigniewa Kota, Roberta Kosieradzkiego, Adama Bujaka, Jana Zycha, Stanis豉wa Markowskiego i wielu innych. Szczeg鏊n warto嗆 maj te stare, cz瘰to przedwojenne zdj璚ia nieznanych autor闚, kt鏎ych u篡czyli nam ich prywatni w豉軼iciele. Dzi瘯i tym ostatnim zdj璚iom mo瞠my pozna przesz這嗆 ziem, na kt鏎ych zbudowana zosta豉 Nowa Huta.
+ O tym, 瞠 wystawa cieszy si ogromnym zainteresowanie 鈍iadcz tak瞠 dziesi徠ki e-maili, kt鏎e ci庵le otrzymujesz. Czy mo瞠sz przytoczy kilka najbardziej charakterystycznych?
AG: Prosz bardzo.
„Ogl康aj帷 wystaw my郵 o moich trzech Janach. Janie – dziadku, ch這pie z podkrakowskich Bie鎍zyc, kt鏎y kocha prac na ziemi, prze篡 pierwsz wojn 鈍iatow tylko dlatego, 瞠 nie wykona rozkazu padnij i kula trafi豉 go w nog, a nie w g這wi. Musia 篡, bo w Bie鎍zycach zosta豉 moja babcia, wdowa z dw鎩k ma造ch dzieci. Ziemi, kt鏎 kocha straci. Drugi Jan to, m鎩 ojciec, urodzony ju w wolnej Polsce. Tata budowa Hut Lenina By kierownikiem budowy. Piece martenowskie, wszystkie kominy, to jego dzie這. Z jednego komina spad i tylko cudem prze篡. Mia nadziej, 瞠 to, co robi sprawi, 瞠 ludziom b璠zie si 篡這 l瞠j. By ju inteligentem. Nie chcia mieszka w Hucie. Trzeci, to Janek, m鎩 syn. To ju Krakowianin - nie tak, jak jego dziad Krakowiak. Mieszka w Bie鎍zycach ju 11 lat . Wr鏂i do miejsca gdzie 篡li jego przodkowie”.
El瘺ieta D.
„Jestem pod wra瞠niem otwarcia plenerowej wystawy “Nowa Huta - najm這dsza siostra Krakowa”. Wraca貫m do domu z u鄉iechem na ustach, z lekkim i czystym sercem, jak po rozgrzeszeniu. Dost徙i貫m jakiego oczyszczenia pami璚i, tego wr璚z antycznego “katharsis”. Dawno czego takiego nie dozna貫m, wi璚 chcia豚ym jeszcze raz podzi瘯owa Panu Adamowi za wszystko i 篡czy, by fala ludzkiej 篡czliwo軼i jak najd逝瞠j go unosi豉 wyzwalaj帷 zapa i natchnienie do dalszej pracy”.
Tadeusz M.
Oczywi軼ie list闚, takich jak te dwa, przytoczone powy瞠j (przytoczone zreszt nie w ca這軼i), jest o wiele wi璚ej. Serdecznie za nie wszystkim dzi瘯uj.
+ A ja dzi瘯uj Ci za rozmow.
AG: Skoro ju tak sobie dzi瘯ujemy, to pozw鏊, 瞠 chcia豚ym jeszcze raz publicznie podzi瘯owa Ministrowi Kultury i Dziedzictwa Narodowego Kazimierzowi M. Ujazdowskiemu, panu pos這wi Zbigniewowi Wassermannowi, prezydentowi Krakowa panu Jackowi Majchrowskiemu i panu Maciejowi Twarogowi. Bez ich pomocy i wsparcia tej wystawy na pewno by nie by這.
Rozmawia Jan L. Franczyk

Fot. Jan Zych

Fot. Jan Franczyk
DZIEWCZYNA Z KOMIKSU
Gdy 16 grudnia 2005 roku w „G這sie-Tygodniku Nowohuckim” opublikowali鄉y materia na temat pierwszego nowohuckiego komiksu wydanego w obiegu podziemnym, w 1986 roku, dokumentuj帷ego pierwsze lata stanu wojennego w Nowej Hucie, nie przypuszczali鄉y, 瞠 sprawa b璠zie mia豉 nieoczekiwany ci庵 dalszy.
W ubieg造m tygodniu w naszej redakcji zjawi si jego autor, Marian Stachniuk, autor komiksu. – S逝chaj, mam spraw. Chcia豚ym odnale潭 cz這wieka, kt鏎y by mo瞠 uratowa 篡cie mojej znajomej. W komiksie „1478 dni Nowej Huty” znalaz si rysunek zas豉niaj帷ej si przed ciosami zomowc闚 m這dej kobiety. To by這 31 sierpnia 1982 roku. Scen t narysowa Piotr Warish, w stanie wojennym bliski wsp馧pracownik ks. Kazimierza Jancarza. Ta, katowana przez zomowc闚 kobieta, to Ewa. W jej mieszkaniu drukowali鄉y nielegalne gazety i ulotki. Niedawno otrzyma貫m od niej fotografie zrobione jej kilka po pobiciu. Opowiedzia豉 mi te swoj histori – m闚i Marian Stachniuk.
Relacja Ewy
Od 13 grudnia 1981 roku zdarza這 mi si z cz瘰totliwo軼i oko這 raz w miesi帷u, sta tam, gdzie ZOMO. 31 sierpnia 1982 roku, wczesnym popo逝dniem pi瘯nego dnia do 陰czy豉m do manifestacji, kt鏎a uformowa豉 si przed bram kombinatu Huty im. Lenina. By這 to chyba wyj軼ie pierwszej zmiany, a zatem oko這 14.00. W okolicy skrzy穎wania alei, w闚czas Lenina, z ulic Bulwarow poch鏚 napotka pierwsz zapor ZOMO. Sz豉m w pierwszych jego szeregach i jako musia豉m odcina si od t逝mu otaczaj帷ych mnie m篹czyzn. Bia豉 bluzka i kolorowa letnia sp鏚nica, musia造 zwr鏂i uwag ch這pc闚 od Kiszczaka. W sekundzie otoczy mnie t逝m – tarcz, mundur闚 i tych przera瘸j帷ych przy豚ic, zniekszta販aj帷ych ludzkie rysy. Ch這pcy pu軼ili w ruch pa趾i i walili we mnie gdzie popadnie. Metodycznie, i g堯wnie, w g這w. Zas豉nia豉m si r瘯ami, ale po 2 czy 3 minutach powalili mnie na kolana i wtedy, ju p馧przytomn, ocuci mnie przeszywaj帷y b鏊 wyrywanej z prawego barku r瘯i. Okaza這 si, 瞠 m篹czyzna, kt鏎ego rys闚 twarzy nawet nie zapami皻a豉m, wyrwa mnie, w sensie jak najbardziej dos這wnym, spo鈔鏚 sfory zomowc闚 i nast瘼nie przerzuci przez ogrodzenie pobliskiej szko造. Tam zaj瘭i si mn jacy dobrzy ludzie, kt鏎zy wsadzili mnie w czyj samoch鏚 – opowiada Ewa.
Chcia豉bym go pozna i podzi瘯owa
Nie znam mego wybawcy, ale chcia豉bym mu podzi瘯owa. Chcia豉bym tak瞠 go pozna. Mo瞠 kto zapami皻a ten incydent? My郵, 瞠 b璠 mia豉 okazj osobi軼ie podzi瘯owa za ocalenie. Bez tej pomocy mo瞠 zat逝kliby mnie na miejscu. Chc tak瞠 podzi瘯owa 闚czesnej „za這dze” Szpitala Pediatrycznego w Prokocimiu. Tam udzielono mi pomocy i leczono m鎩 uszkodzony staw – dodaje kobieta.
Pani Ewa nie chce ujawnia swojej to窺amo軼i, ale ch皻nie spotka si ze swoim wybawc. Za naszym po鈔ednictwem, zar闚no ona jak i Marian Stachniuk, apeluj do Czytelnik闚 „G這su” – mo瞠 kto zapami皻a scen sprzed lat? Mo瞠 ten tekst przeczyta sam zainteresowany? Je郵i si znajdzie, skontaktujemy go z pani Ew. Na pewno.
Jan L. FRANCZYK


Strona tytu這wa komiksu.



Rysunek przedstawiaj帷y scen pobicia m這dej kobiety, jaka mia豉 miejsce w trakcie manifestacji 31 sierpnia 1982 roku.



Zdj璚ie pani Ewy zrobione kilka dni po sierpniowej demonstracji.


Do Przylasku zamiast do Oravicy
Za kilka lat mieszka鎍y Nowej Huty i Krakowa zamiast do k徙ielisk geotermalnych w Besenowej czy Oravicy na S這wacji by mo瞠 b璠 mogli uda si do… Przylasku Rusieckiego. Tak! To nie primaaprilisowy 瘸rt. W Przylasku Rusieckim, w rejonie ul. K彗olowej i gen. Karaszewicza-Tokarzewskiego, na dzia販e nale膨cej do gminy, na g喚boko軼i ok. 1600 metr闚 znajduj si 廝鏚豉 o temperaturze 40-45 st. C. Powsta這 ju wst瘼ne studium wykonalno軼i zagospodarowania w鏚 geotermalnych dla cel闚 rekreacyjnych. W豉dze Krakowa chcia造by, aby o鈔odek z k徙ieliskiem powsta na zasadzie partnerstwa publiczno-prywatnego. Miasto wnios這by dzia趾i, a zainteresowana firma (lub firmy) - pieni康ze. Inwestycja by豉by realizowana w kilku etapach. Najpierw, za 27 milion闚 z, powsta豚y o鈔odek rekreacyjny z zapleczem i cz窷ci gastronomiczn. P騧niej wybudowane zosta造 by baseny otwarte i zamkni皻e, boiska do pi趾i siatkowej, boiska do tenisa, place zabaw i parkingi. W trzecim etapie powsta豚y zak豉d leczniczo-balneologiczny (by這by to celowe, gdy gor帷e 廝鏚豉 w Przylasku Rusieckim maj podwy窺zon zawarto嗆 sk豉dnik闚 mineralnych). Inwestycja zasta豉by zamkni皻a urz康zeniem w rejonie k徙ieliska parku. Koszt ca貫j inwestycji oszacowano wst瘼nie na ok. 35 milion闚 z.
(f)
NOWA HUTA – NAJMΜDSZA SIOSTRA KRAKOWA
Od czwartku, 5 lipca na placu Centralnym w Nowej Hucie ogl康a mo積a wspania陰 wystaw wielkoformatowych zdj耩 obrazuj帷ych przesz這嗆 Nowej Huty i teren闚, na kt鏎ych j zbudowano. Wystawa b璠zie czynna do 20 wrze郾ia br.
Mogi豉, Bie鎍zyce, Czy篡ny, Plesz闚, Gr瑿a堯w, Krzes豉wice, Lubocza – te miejscowo軼i znik造 z mapy Ma這polski, a wydziedziczeni mieszka鎍y – gospodarze tych ziem – musieli znale潭 sobie nowe miejsce w 篡ciu. Po 1949 roku powsta這 tu nowe “socjalistyczne”, jak chcia豉 闚czesna w豉dza, miasto.
Nowa Huta od 31 marca 1951 roku jest dzielnic Krakowa. Ma niespe軟a 60 lat licz帷 od daty rozpocz璚ia budowy. W por闚naniu z prastarym Krakowem to ledwie u豉mek historii, a jednak jest swoistym fenomenem nawet w europejskiej skali. Ma w sobie co, co nieustannie intryguje kolejne pokolenia historyk闚, socjolog闚, demograf闚, pisarzy, dziennikarzy i artyst闚 pr鏏uj帷ych zmierzy si z tym osobliwym tematem. W ci庵u kilku zaledwie dziesi璚ioleci ukszta速owa豉 si tu “ma豉 ojczyzna”, dokona豉 si integracja mieszka鎍闚.
Nowa Huta by豉 niew徠pliwie wytworem politycznym, mia豉 neutralizowa mieszcza雟ki, zachowawczy Krak闚. Jest okrzep造m i nadal rozbudowuj帷ym si organizmem i bytem spo貫cznym. 如iewano o niej piosenki, powstaj filmy, audycje reporta瞠, ma znane i pr篹nie dzia豉j帷e obiekty kultury, salony wystawowe, teatry, szko造, obiekty sportowe. Wyros貫 z europejskiego ducha wielokierunkowe przedsi瞝zi璚ia w豉dz, instytucji i jednostek sprzyjaj o篡wieniu tego miejsca, kreuj帷 w 鈍iadomo軼i spo貫cznej pozytywny obraz dzielnicy.
W dziejach Nowej Huty zogniskowa造 si blaski i cienie ca貫j powojennej historii Polski: pot篹ne zrywy ku niepodleg這軼i, ale i fala wyw豉szcze w latach 50. XX w., prze郵adowania, ideologiczna indoktrynacja. Walka o w豉sn to窺amo嗆, wolno嗆 i w obronie wiary zosta豉 dobitnie wyra穎na w kwietniu 1960 r. obron nowohuckiego krzy瘸. Dokona si wtedy radykalny zwrot w spo貫cznej 鈍iadomo軼i, co tak瞠 skutkowa這 zmian wizerunku robotniczej dzielnicy Krakowa. W 1977 roku wybudowano tu pierwszy ko軼i馧 – Ark Pana w Bie鎍zycach. Papie Jan Pawe II w homilii wyg這szonej w czasie mszy 鈍. odprawionej 9 czerwca 1979 roku przed opactwem OO. Cysters闚 w Mogile przypomnia, 瞠 gdy budowano Nowa Hut “mo瞠 nie u鈍iadamiano sobie, 瞠 powstaje ona przy tym Krzy簑, przy tej relikwii, kt鏎 wraz z prastarym opactwem cysterskim odziedziczyli鄉y po czasach piastowskich”. W latach 80. Now Hut, bastion “Solidarno軼i” ogarn窸a pot篹na fala strajk闚, demonstracji. Od kuli funkcjonariusza SB zgin掖 Bogdan W這sik, a jego pogrzeb by wielka manifestacj na rzecz wolno軼i.


Pierwszymi ofiarami komunizmu byli mieszka鎍y tutejszych wsi. O nich niemal zupe軟ie zapomniano, a przecie ponie郵i wielkie ofiary, utracili 篡zn ziemi i dobrze zorganizowane gospodarstwa – dorobek 篡cia wielu pokole; za tzw. odszkodowania – je瞠li je podj瘭i – mogli sobie kupi garnitur, radio lub zegarek na r瘯. Ludzie ci byli przepojeni mi這軼i do Boga i Ojczyzny, kultywowali tradycje narodowe, ludowe i rodzinne. Latem 1949 roku nie pozwolono im nawet zebra z p鏊 dojrzewaj帷ego zbo瘸. Zgromadzeni w闚czas na wzg鏎zu pod kopcem Wandy patrzyli bezsilnie na te 豉ny, pomstowali. Wioski uleg造 zburzeniu, ch這pi rozproszeniu, a ludzkich krzywd nigdy nie wyr闚nano.
Mo瞠 ten album i wystawa chocia symbolicznie przywr鏂 im nale積 godno嗆? Stare zdj璚ia uwieczni造 wyraziste, dumne postaci. Rzadko przy pracy, kt鏎a by豉 istot ich 篡cia, cz窷ciej w sytuacjach 鈍i徠ecznych, szczeg鏊nych. Fotografie ukazuj uroczysto軼i rodzinne i wiejskie, organizator闚 篡cia spo貫cznego i kulturalnego – zawieraj ogromny 豉dunek prawdy, s wymownym dokumentem. Warto si pochyli nad tymi obrazkami pieczo這wicie przechowywanymi przewa積ie w domowych archiwach. “A nam si przyda taka chwila, 瞠by nad 篡ciem si zatrzyma” – napisa w pi瘯nym wierszu Adam Ziemianin. Bohaterowie zdj耩 byli tu przed nami. Uczciwie i z odwag pokazali co to znaczy kocha Ojczyzn i m康rze jej s逝篡.
“Nar鏚, kt鏎y traci pami耩, traci sumienie” – pisa Zbigniew Herbert. Nierzadkie uczucie niech璚i i oboj皻no軼i w stosunku do Nowej Huty obecnie zamienia si w ciekawo嗆 i sympati, co mo積a zaobserwowa daleko poza granicami naszego miasta, a nawet kraju. Dla jednych budowa nowego miasta i kombinatu metalurgicznego na zawsze pozostanie przekle雟twem systemu komunistycznego usi逝j帷ego zdegradowa Krak闚 jako o鈔odek kultury i my郵i politycznej, a szczeg鏊nie jako sanktuarium narodowe. Dla innych za by豉 i jest szans na lepszy start 篡ciowy, za這瞠nie rodziny i awans spo貫czny. Nie ma ju pomnika W這dzimierza Iljicza Lenina, a huta jego imienia jest w豉sno軼i prywatnego kapita逝 zagranicznego.


Klasa III w Szkole Powszechnej w Luboczy, 1929 r. fot. Jadwiga Modli雟ka



Arcybiskup Adam Sapieha podczas po鈍i璚enia kamienia w璕ielnego pod ko軼馧 w Czy篡nach, 1936 r.



Ojciec 安i皻y Jan Pawe II w Mogile 9.06.1979 r. fot. Jan Zych



Stan wojenny 1.05.1982 r. fot. Andrzej Wr鏏el




Nowa Huta ch皻nie przyjmowa豉 przybysz闚 ze wszystkich niemal stron kraju. Wielu z nich uleg這 asymilacji, inni zachowali odmienno嗆 wzbogacaj帷 miasto o swoj tradycj, kultur, sztuk, obyczaj, rzemios這... Wywarli wp造w na zmian struktury spo貫cznej Krakowa, cho – paradoksalnie – niekoniecznie w zgodzie z intencjami w豉dzy komunistycznej. Sami r闚nie zyskali staj帷 si krakowianami. Nie mo積a pomin望 tak瞠 motyw闚 gospodarczych i ekonomicznych ca貫go przedsi瞝zi璚ia.
Organizatorzy wystawy staraj si przywo豉 og鏊ny klimat tych czas闚, ukaza dynamik i zakres przemian, kt鏎e nast徙i造 po II wojnie 鈍iatowej. Od posadowienia Nowej Huty dzieli nas ju ponad p鏊 wieku, mo積a wi璚 bez emocji i z szerszej perspektywy dziejowej oceni okoliczno軼i, kt鏎e wp造n窸y na decyzj o jej budowie. Sprzyja temu tak瞠 klimat spo貫czny i polityczny wolnego kraju. Dzi瘯i zachowanym zdj璚iom i towarzysz帷ym im wspomnieniom w tym dyskursie nie brakuje g這s闚 mieszka鎍闚 kilkunastu wiosek, m.in. Mogi造, Bie鎍zyc, Czy篡n, Pleszowa, Gr瑿a這wa, Krzes豉wic i Luboczy.
Tu nie by這 biedy, ja這wych ugor闚, zacofania, analfabetyzmu nawet. Ukazanie zapominanej powoli prawdy sprzed niespe軟a 60 lat traktujemy jako swoisty obowi您ek tak瞠 wobec potomk闚 闚czesnych gospodarzy. Pami皻aj oni, 瞠 to ich ojcowizna, z kt鏎ej zostali usuni璚i dziadkowie, rodzice. Fotografia dokumentalna uwzgl璠niaj帷 kontekst historyczny mo瞠 豉godzi dawne krzywdy, spowodowa realn zmian w postrzeganiu Nowej Huty i jej wsp馧czesnego oblicza.

Stare zdj璚ia uwieczni造 miejsca, kt鏎ych w Nowej Hucie przewa積ie ju nie ma, cho przecie s to te same tereny. Opracowana i zaprojektowana przez generalnego projektanta Tadeusza Ptaszyckiego koncepcja zagospodarowania terenu do dzi wyznacza zasadniczy kszta速 miasta, cz瘰to jest traktowana przez specjalist闚 jako wybitna kreacja urbanistyczna. Nowa Huta wzniesiona w swej pierwotnej cz窷ci (dzi g堯wnie obszar XVIII Dzielnicy) wed逝g regu realizmu socjalistycznego ma walory dostrzegane dopiero teraz, gdy opadaj emocje, gdy wyros造 kolejne pokolenia pionier闚, kt鏎zy przed dziesi徠kami lat wznosi造 te domy i osiedla. Jej architektura, po這瞠nie, zielone tereny z 陰kami i inne walory mo積a oceni nie tylko spaceruj帷 i je盥膨c szerokimi ulicami. Z lotu ptaka wida, 瞠 to miejsce jest wyj徠kowe, zharmonizowane. To wszystko powsta這 wskutek zaanga穎wania i wysi趾u m這dych ludzi, kt鏎ym cz瘰to obca by豉 ideologia, kt鏎zy szukali miejsca dla siebie i zaznali awansu spo貫cznego. Nowohuckie osiedla by造 zasiedlane przez dziesi徠ki tysi璚y cz瘰to niewykwalifikowanych robotnik闚 przyby造ch z r騜nych stron, w tym z biednej Ma這polski. Po鈔鏚 nich byli repatrianci zza Buga i ci, kt鏎zy szcz窷liwie wracali z ZSRR, ludzie z ziem odzyskanych, 穎軟ierze AK, g鏎ale, 奸您acy, Cyganie, Ukrai鎍y, Grecy... Niekt鏎zy w豉郾ie tu ukryli si przed stalinowskimi represjami. Byli te rosyjscy specjali軼i zatrudnieni przy budowie miasta i kombinatu metalurgicznego tak wa積ego dla powojennej odbudowy i industrializacji Polski.

Na prze這mie lat 40. i 50. XX w. przyby造 tu tysi帷e m這dych ludzi o zr騜nicowanych nawykach i standardach kulturowych. Bywa這, 瞠 inwentarz domowy czasami chowano w 豉zienkach nowohuckich blok闚, a posi趾i przygotowywano na ogniskach przed blokami. By造 k堯tnie, pija雟two, problemy obyczajowe i przest瘼czo嗆, kt鏎e nie sprzyja造 asymilacji. To pog喚bia這 spo貫czn nieufno嗆 pomi璠zy mieszka鎍ami starego Krakowa a przybyszami “ze 鈍iata”. Kontrasty jednak zanika造, niepokoje ust瘼owa造 w miar up造wu lat oraz dojrzewania nowych pokole. Proces adaptacji przyspiesza造 wzrastaj帷y poziom kultury i homogenizacja 篡cia spo貫cznego. Nowohucianie stawali si krakowianami.
Zamieszczone w albumie i na wystawie zdj璚ia pochodz z lat 1890 – 2007
i przywo逝j uniwersalne refleksje o drogich ka盥emu cz這wiekowi korzeniach okre郵aj帷ych jego miejsce na ziemi, daj帷ych poczucie bezpiecze雟twa, pokazuj, jak wa積a jest ci庵這嗆 kultury, ludzka pami耩 i 鈍iadomo嗆 w豉snej to窺amo軼i. Czy pami耩 indywidualna i zbiorowa oraz lepsza znajomo嗆 historycznych ju reali闚 pomo瞠 nam w 鈍iadomym kszta速owaniu przysz這軼i, czy te oka瞠 si ci捫帷ym i niepor璚znym baga瞠m? Sami oce闓y, gdy jest to sprawa subiektywna. Wydaje si, 瞠 stare fotografie mog si okaza po篡teczne szczeg鏊nie dla m這dszego pokolenia, kt鏎e chce si dowiedzie czego wi璚ej o swojej “ma貫j ojczy幡ie”. Wiedza, wra磧iwo嗆 oraz osobiste do鈍iadczenie okre郵 ich stosunek do tematu wystawy. Autentyzm zarejestrowanych na papierze fotograficznym ludzi, sytuacji i miejsc mo瞠 u豉twi ocen nieodleg貫j przesz這軼i.
Nowa Huta w 鈍iadomo軼i spo貫cznej jawi si coraz cz窷ciej jako miejsce niezwyk貫 i niebanalne. Przez dziesi璚iolecia skazana na stereotypowy obraz i traktowana jako wstydliwa pami徠ka po czasach PRL -u, teraz “najm這dsza siostra Krakowa” staje si modna.
W jej historycznych meandrach odbijaj si losy powojennej Polski. Miasto to jednak nie tylko obszar w przestrzeni, ale przede wszystkim ludzie t przestrze tworz帷y, ich 篡ciorysy, spe軟ione marzenia i zawiedzione nadzieje, praca ich r彗, dorobek cywilizacyjny i duchowy. To stanowi cz御tk naszej kultury narodowej, kt鏎 trzeba i warto zachowa dla potomnych.
To w豉郾ie pow鏚 naszych stara o urzeczywistnienie tego albumu i wystawy.

Adam Gryczy雟ki
W mistrzejowickiej 鈍i徠yni 灣IER WIEKU MSZY ZA OJCZYZN





21 czerwca br. o godz. 18.00 w ko軼iele parafialnym w Mistrzejowicach, odprawiona zosta豉 uroczysta Jubileuszowa Msza 安i皻a za Ojczyzn, w 25-lecie pierwszej Mszy, kt鏎 w czerwcu 1982 roku odprawi w tej intencji ks. Kazimierz Jancarz.
Jubileuszowej Mszy przewodniczy kapelan „Solidarno軼i” ks. W豉dys豉w Palmowski w asy軼ie sze軼iu kap豉n闚. W nabo瞠雟twie udzia wzi瘭i m. in. przewodnicz帷y Zarz康u Regionu NSZZ „Solidarno嗆” Wojciech Grzeszek, przewodnicz帷y hutniczej „Solidarno軼i” W豉dys豉w Kielian, radni Miasta Krakowa: Jan L. Franczyk, Marek Stelmachowski i Stanis豉w Zi瑿a oraz liczni uczestnicy inicjatyw podejmowanych przez ks. Kazimierza Jancarza w stanie wojennym. Obecna by豉 tak瞠 m這dzie ze Szko造 Podstawowej nr 85 im. ks. Kazimierza Jancarza z jej dyrektorem Barbar Nowak, a tak瞠 znany krakowski fotografik i autor wystaw, kt鏎e w stanie wojennym eksponowane by造 w dolnym ko軼iele w Mistrzejowicach, Stanis豉w Markowski. Wiernym, kt鏎zy wype軟ili w ubieg造 czwartek ko軼i馧 鈍. Maksymiliana M. Kolbego towarzyszy造 poczty sztandarowe.
- Pozw鏊cie, 瞠 przypomn s這wa Ojca 安i皻ego Jana Paw豉 II, kt鏎e wypowiedzia do nas w Mogile, do kt鏎ej przyby jako papie 9 czerwca 1979 r. Przypomnia w闚czas, 瞠 Nowa Huta zbudowana zosta豉 na fundamencie Krzy瘸. Najpierw tego pierwszego, kt鏎y znajdowa si w podkrakowskiej Mogile – w pobli簑 Starej Huty. I tego nowego, drewnianego, kt鏎y stan掖 ju okresie milenium, na miejscu maj帷ego budowa si nowego ko軼io豉. I mieszka鎍y Nowej Huty pozostali wierni Krzy穎wi. Udowodnili to zar闚no w roku 1960 jak i w stanie wojennym – m闚i do wiernych w kazaniu ks. Palmowski.
Po Mszy 鈍. wyst徙i ch鏎 pod dyrekcj Rafa豉 Marchewczyka, a w dolnym ko軼iele otwarta zosta豉 okoliczno軼iowa wystawa przypominaj帷a dzia豉lno嗆 ks. Kazimierza Jancarza w Mistrzejowicach. Wystaw, na kt鏎 z這篡這 si kilkaset dokumentalnych fotografii (m. in. Zbigniewa Galickiego, Stanis豉wa Markowskiego, Andrzeja Stawiarskiego, Lucyny Luba雟kiej i Zbigniewa Bielawskiego) zorganizowa這 Katolickie Centrum Kultury Mistrzejowice i Duszpasterstwo Ludzi Pracy w Mistrzejowicach. Wystaw mo積a ogl康a do 1 lipca br. codziennie w godz. od 8.00 do 20.00.
(f)

Fot: Zbigniew Galicki
Tym razem przy placu Centralnym NIEDZIELA Z WAND
Pogoda dopisa豉 nadzwyczajnie i tegoroczna „Niedziela z Wand” zgromadzi豉 rekordowo wielu uczestnik闚. By mo瞠 przyczyni這 si do tego miejsce. Dotychczas „Niedziele z Wand” odbywa造 si na B這niach Mogilskich, pi瘯nym i zielonym terenie, ale jednak znacznie oddalonym od wielu nowohuckich osiedli. W tym roku po raz pierwszy ten wielki rodzinny festyn zorganizowano w samym centrum Nowej Huty, na 陰ce pomi璠zy Nowohuckim Centrum Kultury a os. Centrum E.
Festyn rodzinny otwarli gospodarze imprezy: przewodnicz帷y Rady i Zarz康u Dzielnicy XVIII Edward Por瑿ski oraz dyrektor M這dzie穎wego Domu Kultury im. J, Korczaka Monika Modrzejewska. W鈔鏚 go軼i znale幢i si m. in. radni Miasta Krakowa: Jan L. Franczyk, Marek Stelmachowski i Stanis豉w Maranda, zast瘼ca przewodnicz帷ego Zarz康u Dzielnicy XVIII Mi這s豉wa Ci篹ak, cz這nkowie Zarz康u: Ma貪orzata Szajewska, Irena Matras-Lech i Jozef Kr篹o貫k oraz radni Dzielnicy XVIII.
Festyn rozpocz掖 si ju o godz. 13.00 prezentacj dorobku kulturalnego 14 nowohuckich przedszkoli. P騧niej na mieszka鎍闚 Nowej Huty czeka wyst瘼 kabaretu „BAR”, koncerty Krakowskiej Orkiestry Staromiejskiej i zespo逝 „Ch這paki z naszej paki”, a o godz. 21.00 rozpocz掖 si Teatr Ognia. Dla najm這dszych przygotowano liczne konkursy, a starsi w ramach „Bia貫j Niedzieli” mogli wykona bezp豉tnie badania diagnostyczne w specjalnym namiocie ustawionym przez III Oddzia Chor鏏 Wewn皻rznych Szpitala im. Stefana 疾romskiego. By dope軟i obrazu „Niedzieli z Wand” odnotujmy jeszcze takie atrakcje jak weso貫 miasteczko dla dzieci, czy pokazy policji, stra篡 po瘸rnej i Stra篡 Miejskiej. Dla zg這dnia造ch sprawnie funkcjonowa豉 ma豉 gastronomia. A wszyscy, kt鏎ym nie obcy jest los nieuleczalnie chorych mogli wrzuci dobrowolny datek do puszek, kt鏎e nosili wolontariusze Hospicjum 鈍. ζzarza. W zamian otrzymywali tradycyjnego 鄴速ego 穎nkila.
Patronat medialny nad imprez sprawowali: G這s-Tygodnik Nowohucki, Dziennik Polski, TVP 3 Krak闚, Radio Wanda i TV NET.
(f)
MISTRZEJOWICKIE MSZE ZA OJCZYZN





W czerwcu bie膨cego roku minie 25 lat od chwili odprawienia przez ks. Kazimierza Jancarza pierwszej, czwartkowej Mszy 鈍. za Ojczyzn. Te mistrzejowickie msze bardzo szybko sta造 si najwi瘯szymi manifestacjami wiary i patriotyzmu w stanie wojennym. Nabo瞠雟twa gromadzi造 wielu niepokornych duchownych i tysi帷e cz這nk闚 zdelegalizowanej „Solidarno軼i” oraz t逝my mieszka鎍闚 Nowej Huty i Krakowa.
Jak to si zacz窸o?
W Polsce trwa stan wojenny wprowadzony 13 grudnia 1981 roku przez gen. Wojciecha Jaruzelskiego. Tysi帷e ludzi w kraju internowano umieszczaj帷 ich przewa積ie w zak豉dach karnych. Prawie wszystkich internowanych z Ma這polski przewieziono rankiem 13 grudnia do Zak豉du Karnego w Wi郾iczu Nowym. Tam sp璠zili 鈍i皻a Bo瞠go Narodzenia. Przed Nowym Rokiem przewieziono ich do Wojew鏚zkiego Aresztu 奸edczego w Za喚簑 ko這 Rzeszowa. Gdy w czerwcu 1982 roku internowani w Za喚簑 dzia豉cze „Solidarno軼i” i ugrupowa opozycyjnych rozpocz瘭i g這d闚k protestacyjn, do ks. Kazimierza Jancarza zg這sili si przedstawiciele Konfederacji Polski Niepodleg貫j i zaproponowali, by w mistrzejowickim ko軼iele zorganizowa g這d闚k w intencji internowanych na znak solidarno軼i z g這duj帷ymi w o鈔odku odosobnienia. Ksi康z Kazimierz mia inny pomys. Zgodzi si na wyra瞠nie solidarno軼i z internowanymi, ale… poprzez modlitw w ich intencji. Wraz z 鏀emk przyjaci馧 rozpocz掖 ca這dobow modlitw w intencji uwi瞛ionych. Po dziewi璚iu dniach wi瘯szo嗆 internowanych z Ma這polski zosta豉 zwolniona. Uczestnicy modlitewnego czuwania uznali to znak i postanowili, 瞠 b璠 kontynuowa modlitw w intencji Ojczyzny i „Solidarno軼i”. Tak narodzi豉 si idea czwartkowych Mszy 鈍. za Ojczyzn. Ks. Jancarz odprawi ich oko這 300.
W dolnym ko軼iele
Czwartkowe Msze 鈍. w Mistrzejowicach odprawiane by造 w tzw. dolnym ko軼iele. Mia造 wyj徠kow opraw. Do liturgii w陰czali si cz這nkowie zdelegalizowanej „Solidarno軼i”, a delegacje zwi您kowych komisji zak豉dowych z ca貫go kraju ofiarowywa造 bogato zdobione 鈍iece z emblematami „Solidarno軼i”. Jak w swojej ksi捫ce „Ziarna gniewu” pisa Jerzy Sadecki „Ka盥a z dedykacj wypisan na bia這-czerwonej wst璠ze. „Solidarno嗆 Polmozbytu” umocowa豉 swoj 鈍iec na feldze od ma貫go fiata, zak豉dy elektroniczne „Telpod” na symbolicznym oporniku. Krakowscy wi篥niowie polityczni postawili swoj na drewnianej mapie Polski otoczonej drutem kolczastym. S 鈍iece artyst闚, dziennikarzy, lekarzy, drukarzy, hutnik闚. Okaza貫 鈍iece przywie幢i rolnicy z gmin przemyskich. Nie stawiaj 鈍iec ukradkiem, ale uroczy軼ie, z nale積 czci – zwykle podczas mszy za nich ofiarowanej”. Takich 鈍iec z biegiem czasu uzbiera這 si kilkadziesi徠.
Kap豉ni z ca貫j Polski
Z czasem czwartkowe Msze 鈍. stawa造 si coraz cz窷ciej mszami koncelebrowanymi, w kt鏎ych uczestniczyli sympatyzuj帷y z „Solidarno軼i” kap豉ni z ca貫go kraju. Czwartkowej Mszy 鈍. przewodniczy biskup przemyski Ignacy Tokarczuk. W koncelebrach brali udzia m. in. zamordowany przez oficer闚 SB ks. Jerzy Popie逝szko, ks. pra豉t Henryk Jankowski, ks. Adolf Chojnacki czy ks. Tadeusz Isakowicz-Zaleski. Nad ks. Kazimierzem Jancarzem dyskretny parasol ochronny roztacza 闚czesny mistrzejowicki proboszcz ks. pra豉t Miko豉j Kuczkowski. Wok馧 nabo瞠雟tw czwartkowych rodzi這 si prawdziwe „Centrum Solidarno軼i” z dziesi徠kami inicjatyw wychodz帷ych od ks. Kazimierza Jancarza i jego wsp馧pracownik闚. W Mistrzejowicach rodzi si autentyczny ruch spo貫czny o charakterze jednocze郾ie religijnym i patriotycznym.
Centrum Solidarno軼i
Ks. Kazimierz Jancarz by pomys這dawc powo豉nia w Mistrzejowicach Chrze軼ija雟kiego Uniwersytetu Robotniczego im. ks. kard. Stefana Wyszy雟kiego. Ta idea nawi您ywa豉 do mi璠zywojennej dzia豉lno軼i p騧niejszego prymasa, kt鏎y podobny ChUR za這篡 we W這c豉wku. 圭iany dolnego ko軼io豉 by造 doskona造m miejscem prezentacji prac plastycznych i fotografii niezale積ych artyst闚. Z inicjatywy Stanis豉wa Markowskiego, artysty-fotografia, cz這nka zawieszonego przez w豉dze komunistyczne Zwi您ku Polskich Artyst闚 Fotografik闚 w mistrzejowickiej 鈍i徠yni powsta豉 niezale積a galeria. Po czwartkowych Mszach 鈍. w ko軼iele lub w salce katechetycznej zwanej „bunkrem” odbywa造 si spotkania z artystami, dziennikarzami, politykami, poetami… W Mistrzejowicach na zaproszenie ks. Jancarza bywali m. in. Halina Miko豉jska, Stefan Bratkowski, Wiktor Woroszylski, Andrzej Wajda, Jacek Fedorowicz, Piotr Szczepanik. By豉 tam r闚nie Barbara Sadowska, matka zamordowanego przez milicj Grzegorza Przemyka, kt鏎a czyta豉 wiersze w豉sne i syna.
Niezwyk造m prze篡ciem dla wszystkich by Apel Jasnog鏎ski 酥iewany na zako鎍zenie wieczornych spotka. Apel ko鎍zy造 zawsze dwie pie郾i: „Bo瞠 co Polsk” i hymn „Solidarno軼i” – ten ostatni 酥iewany przez wszystkich obecnych w ko軼iele, z uniesionymi r瘯ami, kt鏎ych dwa palce tworzy造 znak „V”:
Solidarni! Nasz jest ten dzie,
A jutro jest nieznane.
Lecz r鏏my tak, jak gdyby nasz by wiek,
Pod wolny kraj spokojny k豉d fundament.

A je郵i kto nasz polski dom zapali,
To ka盥y z nas gotowy musi by.
Bo lepiej by鄉y stoj帷 umierali
Ni mamy kl璚z帷 na kolanach 篡.
Wszystko filmowali dziennikarze zwolnieni w stanie wojennym z krakowskiej telewizji, kt鏎zy wraz z ks. Jancarzem utworzyli Niezale積 Telewizj Mistrzejowice.
W zniewolonym kraju Mistrzejowice by造 prawdziw oaz wolno軼i.
+ + +
Uroczysto軼i zwi您ane z jubileuszem 25-lecia Mszy 鈍. za Ojczyzn odb璠 si w czwartek 21 czerwca br. Rozpocznie je Msza 鈍. w ko軼iele 鈍. Maksymiliana Marii Kolbego w Mistrzejowicach. Po nabo瞠雟twie, w dolnym ko軼iele otwarta zostanie okoliczno軼iowa wystawa. Patronat nad uroczysto軼iami obj掖 metropolita krakowski, ks. kard. Stanis豉w Dziwisz. Na jubileusz, wszystkich mieszka鎍闚 Nowej Huty zaprasza Duszpasterstwo Ludzi Pracy w Mistrzejowicach.
Jan L. FRANCZYK
Certyfikaty ISO i OHSAS dla Philip Morris Polska S.A. Fabryka przyjazna dla otoczenia
22 maja 2007 r. Fabryka Philip Morris Polska S.A. w Krakowie uzyska豉 trzy mi璠zynarodowe certyfikaty: zarz康zania jako軼i - ISO 9001, zarz康zania 鈔odowiskiem - ISO 14001 oraz zarz康zania bezpiecze雟twem i higien pracy - OHSAS 18001. Jest to uwie鎍zenie ponad rocznych prac zwi您anych z wdro瞠niem zintegrowanego systemu zarz康zania OPTIMUM, kt鏎ego celem jest wprowadzenie mi璠zynarodowych standard闚 we wspomnianych obszarach.
- Otrzymane certyfikaty ko鎍z etap wprowadzenia nowego systemu i stanowi pocz徠ek procesu jego ci庵貫go doskonalenia. Jest to wa積y etap w rozwoju naszej fabryki. Dzi瘯i nowemu systemowi b璠ziemy jeszcze lepiej monitorowa jako嗆 produkcji, co zapewni nam wi瘯sz konkurencyjno嗆 na 鈍iatowych rynkach – powiedzia nam Dominique Voegeli, dyrektor fabryki Philip Morris Polska w Krakowie.
Audyt poprzedzaj帷y przyznanie certyfikat闚 ISO i OHSAS przeprowadzili audytorzy z firmy Lloyd’s Register Quality Assurance Ltd. Stwierdzono, 瞠 krakowska fabryka Philip Morris Polska S.A. i zak豉d przetw鏎stwa tytoniu w Le瘸jsku spe軟iaj wymagania mi璠zynarodowych norm. Philip Morris Polska S.A. od wielu lat stosuje ostre normy dotycz帷e m.in. zu篡cia wody, zarz康zania odpadami czy poziomu ha豉su. Firma d捫y do tego, aby krakowski zak豉d i jego otoczenie by造 przyjazne dla pracownik闚 i s御iaduj帷ych z fabryk mieszka鎍闚. Prowadzone w ramach systemu OPTIMUM dzia豉nia w celu zmniejszenia ilo軼i 軼iek闚, generowanych odpad闚 oraz zu篡cia energii s przyk豉dem zastosowania w praktyce zasady ci庵貫go doskonalenia systemu zarz康zania 鈔odowiskiem, efektywno軼i 鈔odowiskowej i zapobiegania zanieczyszczeniom. We wdro瞠niu nowego systemu pomog這 wieloletnie do鈍iadczenie firmy w stosowaniu dobrych praktyk produkcyjnych oraz zaanga穎wanie i kwalifikacje pracownik闚.
Philip Morris Polska S.A. (PMPL), sp馧ka wchodz帷a w sk豉d grupy kapita這wej Philip Morris International Inc. (PMI), zainwestowa豉 do chwili obecnej ponad 500 milion闚 dolar闚 w infrastruktur i ludzi w Polsce. Po siedmiu latach modernizacji i rozwoju krakowskiej fabryki, powsta jeden z najnowocze郾iejszych zak豉d闚 produkcyjnych w Europie, uroczy軼ie otwarty w 2003 roku. PMPL jest wiod帷 firm tytoniow w Polsce, z oko這 40% udzia貫m w krajowym rynku wyrob闚 tytoniowych. Firma jest najwi瘯szym odbiorc polskiego tytoniu - wsp馧pracuje z ponad 6000 plantator闚. Ponad 1400 polskich firm dostarcza swoje produkty i us逝gi do PMPL. Nasza firma zatrudnia ponad 2000 os鏏.
Od pocz徠ku swojej dzia豉lno軼i w Krakowie, Philip Morris Polska S.A. aktywnie uczestniczy w 篡ciu lokalnej spo貫czno軼i, wspieraj帷 zar闚no projekty o charakterze spo貫cznym, jak i rozw鎩 lokalnej kultury. Firma wspiera m.in. Teatr Ludowy w Nowej Hucie, o鈔odki socjoterapii – Centrum M這dzie篡 „U Siemachy”, dzia豉nia maj帷e na celu zapobieganie przemocy w rodzinie oraz projekty dotycz帷e niepe軟osprawnych. Tylko w Krakowie, PMPL wyda do tej pory na cele spo貫czne oko這 4 mln PLN.
(f)
Bo瞠 Cia這
Bo瞠 Cia這 – wielkie 安i皻o Eucharystii w Ko軼iele katolickim obchodzone jest w czwartek, jedenastego dnia po uroczysto軼i Zes豉nia Ducha 安i皻ego (czyli cztery dni po uroczysto軼i Tr鎩cy Przenaj鈍i皻szej). Z uwagi na to, 瞠 uroczysto嗆 Zes豉nia Ducha 安i皻ego nale篡 do tzw. 鈍i徠 ruchomych, Bo瞠 Cia這 wypada pomi璠zy 21 maja a 23 czerwca. W tym roku obchodzone jest 7 czerwca.
安i皻o Cia豉 i Krwi Pa雟kiej ustanowiono w XIII wieku. Najwcze郾iej, bo od roku 1246, obchodzono je w Belgii, w diecezji Li嶲e. W XV w. rozpocz窸y si w Europie uroczyste procesje Bo瞠go Cia豉. W Polsce obchody Bo瞠go Cia豉 rozpocz窸y si w 1320 r. w Krakowie oraz ca貫j diecezji krakowskiej. Wprowadzi je biskupa Nanker zwany 奸您akiem. R闚nie w Polsce od XV w. zacz窸y odbywa si procesje, kt鏎e wychodzi造 ze wszystkich ko軼io堯w i prowadzi造 do czterech o速arzy ustawianych na zewn徠rz 鈍i徠yni.
Krak闚 od najdawniejszych czas闚 s造n掖 na ca陰 Polsk z barwnych i okaza造ch procesji. Kroczyli w nich duchowni: biskupi, ksi篹a i zakonnicy, a w czasach gdy Krak闚 by stolic Polski, tak瞠 kr鏊owie ze swym dworem. W procesji szli r闚nie rajcy miejscy, wojskowi w paradnych
mundurach, bractwa kupieckie ze swymi god豉mi i sztandarami, uczeni w uroczystych togach profesorskich, w 豉鎍uchach i p豉szczach przybranych gronostajowym futrem, szli studenci i uczniowie, sz造 bia這 ubrane dziewcz皻a oraz rzesze wiernych.
Tradycj uroczystych procesji z wawelskiej katedry do Rynku G堯wnego przerwa造 dopiero w豉dze komunistyczne. Pomimo licznych apeli kard. Karola Wojty造 nie godzi造 si na przemarsz z Naj鈍i皻szym Sakramentem po krakowskim Rynku. Procesje w miastach i w parafiach wiejskich ograniczane by造 najcz窷ciej do teren闚 przyko軼ielnych. Na przyk豉d parafia w Mogile uzyskiwa豉 zgod na procesj jedynie w kierunku Wis造, a nie w stron nowohuckich osiedli. Sytuacja uleg豉 zmianie dopiero po przemianach ustrojowych.
Polskie procesje Bo瞠go Cia豉 do dzisiaj zachowa造 swoj okaza這嗆. Niesione s w nich ko軼ielne chor庵wie i przybrane kwiatami feretrony. Uczestnicz w nich t逝mnie wierni, a w鈔鏚 nich dzieci w strojach pierwszokomunijnych, kilkuletnie dziewczynki przebrane w stroje ludowe i sypi帷e kwiatki, a na g堯wnej procesji w Warszawie zobaczy mo積a r闚nie wojskowych i stra瘸k闚 w
galowych mundurach. Z wielkim staraniem i przy czynnym udziale parafian urz康za si procesyjne o速arze. W豉sne o速arze zwyczajowo wystawiaj i dekoruj r騜ne grupy zawodowe: g鏎nicy, rolnicy, rybacy, stra瘸cy, a tak瞠 cz這nkowie r騜nych wsp鏊not i stowarzysze ko軼ielnych. W oknach i na balkonach dom闚 znajduj帷ych si przy drodze lub ulicy, kt鏎ymi przechodzi procesja umieszcza si zawsze symbole religijne i kwiaty. W latach PRL-u, w ma造ch miasteczkach i na terenach wiejskich, takie symbole religijne i kwiaty spotka mo積a by這 nawet w oknach dom闚 cz這nk闚 partii komunistycznej, co skrz皻nie odnotowywa豉 S逝瘺a Bezpiecze雟twa i Wydzia造 ds. Wyzna..
(f)
ENCYKLOPEDIA NOWEJ HUTY
Ju jest
ENCYKLOPEDIA NOWEJ HUTY
Z Ryszardem Dzieszy雟kim i Janem L. Franczykiem rozmawia Andrzej Konieczny

+ Andrzej Konieczny: Panowie, Nowa Huta doczeka豉 si wreszcie w豉snej encyklopedii. Ponad dwa tysi帷e hase, kilkaset fotografii, tysi帷e nazwisk… A tak bardziej konkretnie, jakie informacje znajdzie czytelnik w „Encyklopedii Nowej Huty”?
- Ryszard Dzieszy雟ki: Bardzo r騜ne i czasami do嗆 zaskakuj帷e. Trzeba pami皻a, 瞠 najm這dsza dzielnica Krakowa przechodzi豉 r騜ne koleje losu. W pierwszych latach budowy znajdowa豉 si na ustach niemal ca貫j Polski. O Nowej Hucie pisano w闚czas opowiadania, powie軼i, reporta瞠 i wiersze. To tutaj powstawa造 kolejne odcinki Polskiej Kroniki Filmowej. Nowe miasto budowano od podstaw, wi璚 mo積a by這 pomy郵e o bardzo konsekwentnym projekcie miasta. W naszej encyklopedii s wi璚 has豉 po鈍i璚one zar闚no projektom architektonicznym jak i biogramy najbardziej zas逝穎nych architekt闚 i projektant闚 z tamtego okresu. Z miastem 軼i郵e zwi您ana by豉 budowa najwi瘯szego w 闚czesnych czasach kombinatu metalurgicznego – st康 has豉 po鈍i璚one jego historii oraz biogramy najbardziej znanych projektant闚 i pracownik闚 kombinatu.
- Jan L. Franczyk: Ale Nowa Huta i kombinat metalurgiczny nie zosta造 zbudowane na pustyni. Na terenach, na kt鏎ych je wzniesiono przez stulecia kwit這 bogate 篡cie spo貫czne, religijne, kulturowe i polityczne. S wi璚 has豉 po鈍i璚one Mogile, Pleszowowi, Krzes豉wicom, Czy篡nom, Bie鎍zycom itd., a tak瞠 wybitnym postaciom historycznym zwi您anym z tymi terenami – a takich zas逝穎nych postaci by這 wiele. W histori tych teren闚 wpisuje si prastary klasztor Cysters闚 w Mogile i s造n帷y 豉skami krucyfiks, do kt鏎ego pod捫ali w pielgrzymkach kr鏊owie, szlachta, krakowscy mieszczanie, literaci, a w czasach najnowszych kardyna這wie z Europy i Afryki. To w kaplicy Cudownego Krzy瘸 w Mogile w 1979 roku modli si Jan Pawe II w trakcie swojej pierwszej papieskiej pielgrzymki do Ojczyzny.
- RD: Janek m闚i o historii, wi璚 dodam, 瞠 na tych terenach mieszkali onegdaj przedstawiciele znamienitych rod闚: Badenich, Branickich, Czartoryskich, Morsztyn闚, Kirchmayer闚, Popiel闚, Sanguszk闚, Wodzickich… Rodziny te pozostawi造 po sobie pa豉ce i dwory. Niekt鏎e odzyska造 sw鎩 blask, niekt鏎e ten blask dopiero odzyskuj, inne nadal s w op豉kanym stanie, ale te 郵ady przesz這軼i s.
- JLF: To ja ten historyczny w徠ek jeszcze bardziej cofn w czasie i przypomn, 瞠 dzi瘯i wielkiej budowie prowadzono tutaj intensywne prace archeologiczne, a archeolodzy dokonali wielu fascynuj帷ych odkry prehistorycznych. Tych prastarych znalezisk by這 tak wiele, 瞠 w Nowej Hucie otwarto oddzia Muzeum Archeologicznego, a nowohuckim znaleziskom po鈍i璚ona zosta豉 specjalna naukowa seria wydawnicza „Materia造 Archeologiczne Nowej Huty”. St康 wiele hase po鈍i璚onych jest pradziejom tych teren闚.
+ AK: Panowie, wiem, 瞠 mogliby軼ie godzinami opowiada o r騜nych aspektach Nowej Huty…
- JLF: Oczywi軼ie, bo bardzo ciekawa jest tak瞠 historia nowohuckiego sportu. Przypomn, 瞠 pi趾arze Hutnika grali kiedy w I lidze, wspania豉 by豉 nowohucka siatk闚ka czy nowohucki boks, a cz這nkowie Yacht Clubu „Budowlani” zdobywali tytu造 mistrz闚 Polski i wicemistrz闚 Europy w kajakarstwie. St康 wiele hase po鈍i璚onych zosta這 sportowi.
- RD: I kulturze r闚nie. Bo trzeba pami皻a, 瞠 minione p馧wiecze, to nowatorski teatr Krystyny Skuszanki i J霩efa Szajny, to tak瞠 bogate 篡cie plastyczne – 瞠 wspomn jedynie malarstwo Janusza Trzebiatowskiego czy rze嬌y Mariana Kruczka.
- JLF: I bardzo ciekawa architektura sakralna – pocz患szy od obiekt闚 najstarszych jak ko軼i馧 parafialny w Ruszczy, ko軼i馧 鈍. Bart這mieja czy bazylika Cysters闚 w Mogile, po budowle wsp馧czesne jak Arka Pana czy ko軼i馧 na Szklanych Domach.
+ AK: Panowie, rozkr璚acie si, a ja chcia豚ym jeszcze zapyta o kilka spraw zwi您anych z „Encyklopedi Nowej Huty”, kt鏎e na pewno zainteresuj czytelnik闚.
- RD: No to niech Pan pyta.
+ AK: Jak d逝go pracowali軼ie nad tym wydawnictwem?
- JLF: Na pomys wydania encyklopedii po鈍i璚onej Nowej Hucie wpad Rysiek Dzieszy雟ki. Mia ju przygotowanych sporo hase i przyszed do mniej z propozycj, by鄉y zaj瘭i si przygotowanie takiego wydawnictwa. Przysta貫m na to z ochot, gdy sam od lat zajmuj si histori tych teren闚, histori miasta, kombinatu, a szczeg鏊nie histori Ko軼io豉 na tych terenach. Prace nad encyklopedi trwa造 prawie osiem lat. By „przetestowa” pomys, zacz瘭i鄉y has豉 drukowa w „G這sie-Tygodniku Nowohuckim”.
- RD: I, jak si okaza這, to by doskona造 pomys. Po pierwsze zorientowali鄉y si, 瞠 czytelnicy bardzo 篡wo zareagowali na druk „Nowohuckiej encyklopedii czytelnik闚”, bo tak w闚czas nazwany zosta ten cykl publikacji. Przy okazji otrzymali鄉y od czytelnik闚 mn鏀two sprostowa, u軼i郵e oraz sugestii co do konieczno軼i wprowadzenia kolejnych hase. Dzi瘯i tym uwagom mogli鄉y wyeliminowa wiele nie軼is這軼i. I przyst徙ili鄉y do ostatecznej redakcji ca這軼i. To by造 dziesi徠ki godzin sp璠zonych na dyskusjach, tygodnie po鈍i璚one na poszukiwanie zdj耩, miesi帷e sp璠zone w bibliotekach i archiwach.
+ AK: W waszej encyklopedii zauwa篡貫m „List poszkodowanych w wyniku budowy Nowej Huty”…
- RD: Tak, w aneksie do zasadniczej cz窷ci encyklopedii zamie軼ili鄉y nazwiska mieszka鎍闚 Bie鎍zyc, Branic, Czy篡n, Gr瑿a這wa, Krzes豉wic, Luboczy, 璕u, Mistrzejowic, Mogi造 i Pleszowa, kt鏎zy zostali poszkodowani w wyniku wyw豉szcze. Otrzymali鄉y je ze Stowarzyszenia Poszkodowanych W豉軼icieli Nieruchomo軼i Wyw豉szczonych przez Kombinat Metalurgiczny i inne Budownictwo w Krakowie i Nowej Hucie. Lista obejmuje kilkaset nazwisk i pokazuje, 瞠 dla wi瘯szo軼i rodzin, kt鏎e 篡造 na tych terenach od pokole, budowa nowego miasta i kombinatu oznacza豉 utrat rodzinnych – najcz窷ciej niewielkich maj徠k闚.
+ AK: Z du篡m zainteresowaniem przeczyta貫m kolejny dodatek: ”Znani w Nowej Hucie”. To kr鏒kie teksty informacyjne o kilkuset 篡j帷ych mieszka鎍ach Nowej Huty…
- JLF: Dok豉dnie, a przy okazji pole minowe.
+ AK: Pole minowe?
- JLF: To najbardziej ryzykowna cz窷 naszej encyklopedii. Ale zaczn od pocz徠ku… Po wielu dyskusjach przyj瘭i鄉y, 瞠 w zasadniczym trzonie encyklopedii znajd si biogramy wy陰cznie tych os鏏, kt鏎e zmar造.
- RD: 妃ier jest piecz璚i, kt鏎a piecz皻uje 篡cie cz這wieka. Wtedy mamy obraz ca貫go 篡cia. I to 篡cie, przynajmniej w tych fragmentach, kt鏎e znamy, mo瞠my opisa. Postanowili鄉y wi璚, 瞠 osoby 篡j帷e nie b璠 mie swoich biogram闚 w encyklopedii. Ale jednocze郾ie mieli鄉y wiedz o wielu ludziach, kt鏎zy 篡j, ale ju dzisiaj s osobami bardzo znacz帷ymi dla historii Nowej Huty. I co trzeba by這 z tym fantem zrobi.
- JLF: I tak narodzi si pomys, by jako cz窷 uzupe軟iaj帷 zamie軼i aneks zatytu這wany „Znani w Nowej Hucie”. Aneks ten obejmuje kilkaset nazwisk os鏏, kt鏎e znane s ze swojej dzia豉lno軼i politycznej, spo貫cznej, kulturalnej, sportowej, samorz康owej, religijnej itd. Przy ka盥ym z nazwisk jest kr鏒ka notka informacyjna o danej osobie. I tutaj dochodzimy do wspomnianego pola minowego. Ot騜, chocia przy wyborze nazwisk starali鄉y si kierowa najlepiej poj皻ym obiektywizmem, to w istocie zaprezentowany przez nas zestaw os鏏 znanych w Nowej Hucie jest wyborem subiektywnym. Na pewno znajd si osoby, kt鏎e pomin瘭i鄉y nies逝sznie. I b璠 mie do nas uzasadniony 瘸l.
+ AK: C騜, tak to jest z encyklopediami czy leksykonami, 瞠 zawsze w nich kogo brakuje, i najcz窷ciej ten kto z regu造 obra瘸 si na autor闚. Ale powiedzcie jeszcze, gdzie „Encyklopedia Nowej Huty” b璠zie dost瘼na?
- JLF: Na pewno w nowohuckich ksi璕arniach, w nowohuckim oddziale Muzeum Historycznego Miasta Krakowa na os. S這necznym, w kawiarni „1949 Club” na os. Uroczym oraz w kasie Nowohuckiego Centrum Kultury i – w pewnym zakresie – r闚nie w redakcji „G這su-Tygodnika Nowohuckiego”.
+ AK: Dzi瘯uj Panom za rozmow, a Czytelnik闚 zach璚am do lektury. Warto.
+ + +
Ryszard Dzieszy雟ki, Jan L. Franczyk, Encyklopedia Nowej Huty, Krak闚 2006, format A4, oprawa twarda, stron 158. Wydawnictwo Towarzystwa S這wak闚 w Polsce przy wsp馧pracy Nowohuckiego Centrum Kultury i „G這su-Tygodnika Nowohuckiego”.

Z mecenatem kulturalnym Dzielnicy XVIII MUZYKA MISTRZ紟 U 名. BARΜMIEJA
Upalne, poniedzia趾owe popo逝dnie,14 maja 2007 r. W zabytkowym, drewnianym ko軼iele 鈍. Bart這mieja w Mogile przyjemny ch堯d. Powoli schodz si koneserzy i wielbiciele dobrej muzyki. Za chwil rozpocznie si jedno z wielu muzycznych spotka w ramach XII Nowohuckiej Wiosny Muzycznej. Imprezy, kt鏎a na trwa貫 wpisa豉 si w kulturowy pejza Nowej Huty. W ramach Wiosny mo積a by這 pos逝cha zar闚no wielkich koncert闚 z udzia貫m ch鏎闚, jak i znanej Orkiestry D皻ej, kt鏎a obecnie zosta豉 otoczona opiek przez Mittal Steel Poland. Melomani nie raz zachwycali si gr wirtuoz闚 i oklaskiwali m這de, nowohuckie talenty. I takich w豉郾ie talent闚 mogli鄉y pos逝cha w poniedzia貫k, w ko軼iele 鈍. Bart這mieja.


Pierwsi melomani przed ko軼io貫m 鈍. Bart這mieja pojawili si na kilkana軼ie minut przed rozpocz璚iem koncertu.

Barokowy wystr鎩 ko軼io豉 sprzyja s逝chaniu klasycznej muzyki.

Wyst瘼 畝k闚 Krakowskich.


Strona 154 z 171 << < 151 152 153 154 155 156 157 > >>
 
Ten serwis u篡wa cookies i podobnych technologii (brak zmiany ustawienia przegl康arki oznacza zgod na to)




Prezentowane na stronie internetowej informacje stanowi tylko cz窷 materia堯w, kt鏎e w ca這軼i znale潭 mo積a w wersji drukowanej "G這su - Tygodnika Nowohuckiego".
Logowanie
Nazwa U篡tkownika

Has這



Nie jeste jeszcze naszym U篡tkownikiem?
Kilknij TUTAJ 瞠by si zarejestrowa.

Zapomniane has這?
Wy郵emy nowe, kliknij TUTAJ.
Reklama


Copyright by G這s - Tygodnik Nowohucki © 2005-2014