50 lat temu, 27 kwietnia 1960 roku mieszkañcy Nowej Huty… NIE POZWOLILI USUN¡Æ KRZY¯A
50 lat temu, 27 kwietnia 1960 roku, mieszkañcy Nowej Huty nie pozwolili usun±æ krzy¿a z placu, na którym – zgodnie z wcze¶niejsz± obietnic± w³adz komunistycznych – stan±æ mia³ ko¶ció³. We wtorek, 27 kwietnia 2010 roku, piêædziesi±t lat po tamtej pamiêtnej obronie, w ko¶ciele Naj¶wiêtszego Serca Jezusowego i pod pomnikiem Nowohuckiego Krzy¿a odby³y siê uroczysto¶ci jubileuszowe z udzia³em metropolity krakowskiego ks. kard. Stanis³awa Dziwisza.
Obchody poprzedzi³o otwarcie przygotowanej przez krakowski oddzia³ IPN wystawy „Miasto bez Boga? Miasto ko¶cio³ów” na placu ko¶cielnym przed Ark± Pana. Wystawê otwarli dyrektor krakowskiego oddzia³u IPN Marek Lasota i szef ma³opolskiej „Solidarno¶ci” Wojciech Grzeszek.
Uroczystej Mszy ¶w. w ko¶ciele Naj¶wiêtszego Serca Jezusowego na os. Teatralnym, sprawowanej przez kilkunastu ksiê¿y przewodniczy³ kard. Stanis³aw Dziwisz, który wyg³osi³ równie¿ okoliczno¶ciowe kazanie. Rozpoczynaj±c uroczyst± liturgiê przyzwa³ zmar³ego w katastrofie pod Smoleñskiem prezydenta Lecha Kaczyñskiego. Lech Kaczyñski obj±³ obchody 50-lecia obrony krzy¿a swoim patronatem i bardzo chcia³ byæ w Krakowie. W kazaniu kard. Dziwisz mówi³ o znaczeniu krzy¿a dla mieszkañców Nowej Huty. Przywo³a³ pamiêtne s³owa Jana Paw³a II, wypowiedziane przez niego 9 czerwca 1979 roku w Mogile, w trakcie jego pierwszej pielgrzymki do Ojczyzny: „Dzieje Nowej Huty s± tak¿e napisane poprzez krzy¿, naprzód poprzez ten stary, mogilski, odziedziczony tutaj po stuleciach – a potem przez inny, nowy… który postawiono niedaleko st±d”. To w obronie tego nowego krzy¿a stanêli pro¶ci ludzie, budowniczowie Nowej Huty – mówi³ kardyna³.
- Przyszli¶my przypomnieæ i ocaliæ od zapomnienia te niezwyk³e wydarzenia. Zanim m³ode pokolenie Polaków we¼mie na siebie odpowiedzialno¶æ za Polskê, mamy wszyscy, zw³aszcza ¿yj±cy ¶wiadkowie tych wydarzeñ, obowi±zek powiedzieæ wschodz±cemu pokoleniu, co nasze oczy widzia³y, czego do¶wiadcza³y serca, jakie drogi wiod³y nas ku wolno¶ci - podkre¶li³ krakowski metropolita.
Po Mszy ¶w. rozpoczê³a siê dalsza czê¶æ jubileuszu, na który przybyli m. in. przewodnicz±cy Rady Miasta Krakowa Józef Pilch, prezydent Miasta Krakowa Jacek Majchrowski, marsza³ek województwa ma³opolskiego Marek Nawara, wojewoda ma³opolski Stanis³aw Kracik, radni województwa ma³opolskiego, Miasta Krakowa i nowohuckich Dzielnic, przedstawiciele wojska, policji, Stra¿y Miejskiej oraz prawdziwy t³um wiernych. Po kilku krótkich przemówieniach przedstawicieli w³adz, ¿yj±cy jeszcze cz³onkowie Wspólnoty Obroñców Krzy¿a otrzymali z r±k przewodnicz±cego Rady Miasta i prezydenta Krakowa pami±tkowe, wykonane z br±zu, repliki pomnika Nowohuckiego Krzy¿a. W¶ród uhonorowanych znale¼li siê: Aleksander Bielat, Antoni Bochenek, Celina Bogacz, Janina Dr±g, Stanis³aw Dro¿d¿, Zofia G³owacka, Franciszek Kêdzior, Tadeusz Kêpa, Sylwestra Korfel, Adam Macedoñski, Antoni Marecik, Teodora Pietras, Edward Rówieñski, Halina S³abczyñska i Stanis³aw Wi¶niewski.
Po uhonorowaniu obroñców krzy¿a, na przygotowan± scenê wesz³a m³odzie¿ - laureaci konkursu „Na fundamencie Krzy¿a. Historia nowohuckiego Ko¶cio³a, parafii i duszpasterzy”, którzy z r±k przewodnicz±cego Rady Miasta Józefa Pilcha odebrali przyznane im nagrody. Na zakoñczenie uroczysto¶ci pod pomnikiem Nowohuckiego Krzy¿a, przy którym ustawi³o siê kilkana¶cie pocztów sztandarowych, z³o¿one zosta³y wieñce i wi±zanki kwiatów.
Uroczysto¶æ u¶wietni³y dwa chóry: M³oda Krakowska Filharmonia pod dyrekcj± Rafa³a Marchewczyka i chór „Organum” pod dyrekcj± Bogus³awa Grzybka.
(paf)
21 kwietnia 2010r. w ramach ogólnopolskiego programu „Katyñ…ocaliæ od zapomnienia” odby³a siê w naszej szkole uroczysto¶æ uczczenia wszystkich zamordowanych przez NKWD wiosn± 1940 roku. Pomy¶lano o tysi±cach ofiar, w¶ród których by³ równie¿ Adolf Elgiet, krakowianin, porucznik rezerwy. W 1926 roku ukoñczy³ Szko³ê Ekonomiczno – Handlow±. S³u¿y³ w 16. Pu³ku Piechoty Ziemi Tarnowskiej. Zosta³ zamordowany w Charkowie. Jemu w³a¶nie oddajemy szczególny ho³d.
Uroczysto¶æ u¶wietnili sw± obecno¶ci± o. Cyprian ¦wierczyñski, proboszcz parafii p.w. ¶w. Bart³omieja Aposto³a w Krakowie – Mogile, starszy wizytator Ma³opolskiego Kuratorium O¶wiaty Tadeusz Sykta, kierownik Referatu Szkolnictwa Ponadgimnazjalnego Wydzia³u Edukacji Miasta Krakowa Krystyna Teresa W³osik, przedstawiciel Nadle¶nictwa Niepo³omice mgr in¿. Czes³aw Szczyligar, dyrektor XI Liceum Ogólnokszta³c±cego Monika Strzêpek, dyrektor III Liceum Ogólnokszta³c±cego Marta £ój oraz Ligia Wirtel, dyrektor Zespo³u Szkó³ Mechanicznych nr 3 Jan Ko³odziejczyk, dyrektor Gimnazjum nr 45 Ma³gorzata Kozak – Zasadni, kapral 6 Brygady Powietrzno – Desantowej Dariusz Wandas, harcerze Szczepu Zielonego i Szczepu Pi±tych KDH „Wichry” z pocztami sztandarowymi. Rodziny Katyñskie reprezentowa³a Marzena Kosydarska.
Po mszy ¶wiêtej odprawionej przez ojca Cypriana ¦wierczyñskiego z kazaniem ojca Wincentego Zakrzewskiego w ko¶ciele p.w. ¶w. Bart³omieja w Mogile, poczty sztandarowe i wszyscy zgromadzeni przeszli przed budynek szko³y, gdzie zosta³a pob³ogos³awiona i ods³oniêta tablica upamiêtniaj±ca porucznika A. Elgieta i posadzony „D±b Pamiêci”. Uroczysto¶æ zakoñczy³a siê z³o¿eniem kwiatów i zapaleniem zniczy przez m³odzie¿ XVI LO oraz harcerskim apelem poleg³ych.
(ag)
Najnowsza Nowohucka Kronika Filmowa przedstawi fragmenty filmu dokumentalnego „Róg Marksa i Obroñców Krzy¿a” o mieszkañcach naszej dzielnicy, którzy 27 kwietnia 1960 roku nie dopu¶cili do usuniêcia krzy¿a z placu budowy pierwszego ko¶cio³a w Nowej Hucie. W filmie wystêpuj± ¶wiadkowie wydarzeñ. Z kolei w ulicznej rekonstrukcji zaj¶æ – przygotowanej przez Muzeum PRL–u wraz z Ko³em Naukowym Historyków Studentów UJ i ma³opolskim ZHR – przedstawiona zostanie akcja samochodów opancerzonych MO, kobiet atakuj±cych ZOMO i robotników, którzy po pracy do nich do³±czyli.
Zobaczymy te¿ materia³ filmowy z uroczysto¶ci otwarcia wystawy „Miasto bez Boga? Miasto Ko¶cio³ów”, której pomys³odawc± by³ znany dzia³acz nowohuckiej „Solidarno¶ci” Stanis³aw Malara, a ca³o¶æ ekspozycji przygotowa³ Instytut Pamiêci Narodowej – Oddzia³ w Krakowie. Nastêpnie realizatorzy Kroniki przedstawi± fragmenty uroczysto¶ci, jaka mia³a miejsce w ko¶ciele pw. Naj¶wiêtszego Serca Pana Jezusa i przed pomnikiem Krzy¿a Nowohuckiego. W uroczysto¶ci wziêli udzia³ przedstawiciele w³adz, duchowieñstwo, licznie zebrani mieszkañcy oraz chóry "Krakowska M³oda Filharmonia” i „Organum”.
Kronikê zwieñcz± fragmenty najnowszego teledysku „Memoria³” o wydarzeniach sprzed 50. lat, którego autorami s± m³odzi mieszkañcy Nowej Huty (s³owa: „Tater – Nowohucka Krew”, muzyka: „Ryvin”).
209. wydanie Nowohuckiej Kroniki Filmowej bêdzie mo¿na ogl±daæ od 30 kwietnia przed seansami filmowymi w Kinie Studyjnym „Sfinks”, a tak¿e na antenie Telewizji Kraków w dniu 3 maja o godz. 8.45 i 19.20 oraz 4 maja o godz. 7.45. Archiwalne wydania Nowohuckich Kronik Filmowych s± dostêpne na stronie internetowej: www.kronika.com.pl Zapraszamy!
(jr)
„Od Wandy do Sendzimira po raz 9. STARSZE NI¯ NOWA HUTA
9 edycja konkursu Od Wandy do Sendzimira, konkursu organizowanego przez O¶rodek Kultury Im. C. K. Norwida, tym razem po¶wiêcona zosta³a bogatej historii terenów wchodz±cych w sk³ad dzisiejszej Nowej Huty, starszej ni¿ ostatnie 60 lat. W finale, który odby³ siê 21 kwietnia br. nale¿a³o wykazaæ siê wiedz± o ludziach (np. o tym, ¿e „karczmarzem z Bieñczyc” nazywano Franciszka Ptaka), opisaæ na czym polega³ system zespo³owy pracy w czwórkach buduj±cych osiedla nowohuckie, znaæ sekret, ¿e drzwi prowadz±ce do kapitularza w klasztorze mogilskim maj± specyficzn± budowê, bo w przesz³o¶ci pe³ni³y rolê konfesjona³u i na dodatek wiedzieæ ¿e przejêcie Krzes³awic przez Hugona Ko³³±taja od Akademii Krakowskiej, (ta wcze¶niej przejê³a Krzes³awice po kasacji zakonu Bo¿ogrobców w Miechowie), zwana „emfiteuz±” by³o po prostu form± wieczystej dzier¿awy bez prawa sprzedania i zasiedzenia.
- W tym roku, obok zwyk³ych wycieczek, wprowadzili¶my pewne novum, elementy gry terenowej. I ona cieszy³a siê du¿ym zainteresowaniem uczestników – mówi Magdalena Bielawska z Biblioteki O¶rodka Kultury im. C. K. Norwida, która konkurs przygotowuje i realizuje.
Pierwszym etapem by³o przygotowanie prezentacji multimedialnej dotycz±cej wylosowanego tematu – historycznego obiektu: jednego b±d¼ kilku. By³y to na ogó³ krótkie filmy prezentuj±ce dany obiekt. Najlepiej oceniono Gimnazjum nr 45 za pracê „Opactwo Cystersów i ko¶ció³ ¶w. Bart³omieja w Mogile”. Wyró¿nienie, za estetykê pracy, przedstawiaj±cej „Dworek w £uczanowicach” - Gimnazjum nr 49
W¶ród szkó³ ¶rednich za pracê „Kopiec Wandy , trakt sandomierski i Fort 1/2a „Mogi³a” wyró¿niono - III LO. O tym, jakie m³odzie¿ ma ¶wietne pomys³y i doskonale radzi sobie z technicznym monta¿em filmów, mo¿na przekonaæ siê na stronie internetowej O¶rodka Kultury im. C.K. Norwida, gdzie mo¿na podziwiaæ nagrodzone prace multimedialne.
21 kwietnia br. w finale konkursu, do którego przyst±pi³o 8 czteroosobowych dru¿yn gimnazjalnych i 9 dru¿yn reprezentuj±cych nowohuckie szko³y ¶rednie, jednym z pierwszych zadañ by³o zareklamowanie zebranym w Sali Tañca uczestnikom i go¶ciom konkursu owej prezentacji. Najbardziej podoba³y siê publiczno¶ci krótkie skecze, przedstawienia z elementami satyry i teatru.
Nastêpnie uczestnicy musieli wykazaæ siê ju¿ konkretn± wiedz±, odpowiadaj±c na pytania.
Jury przewodniczy³a Maria Lempart z oddzia³u Muzeum Historycznego Miasta Krakowa – Dzieje Nowej Huty, a pytania przygotowa³ Maciej Miezian. Niektóre by³y do¶æ szczegó³owe, (np. to o autora obrazu „Serce Jezusa” znajduj±cego siê dzi¶ w ko¶ciele w Krzes³awicach - jest to Józef Krasnopolski) i niekiedy sprawia³y k³opot uczestnikom, ale nie znalaz³o siê w nich nic, czego nie przedstawiano podczas wycieczek po obiektach, b±d¼ zawartego w przygotowanych dla uczestników materia³ach.
W konkursie „Od Wandy do Sendzimira” wa¿ne jest motywowanie m³odzie¿y przez nauczycieli. Obie strony: uczniowie i nauczyciele musz± po¶wiêciæ zdobywaniu historycznej wiedzy swój wolny czas. Wielu robi to z pasj±, bo wielu interesuje siê histori± swojej „ma³ej ojczyzny”. Dlatego obok – zwyciêzców warto wymieniæ nazwiska nauczycieli – opiekunów: W¶ród gimnazjów najlepszy (po pasjonuj±cej dogrywce) okaza³ siê zespó³ Gimnazjum nr 50, pod opiek± pedagogiczn± mgr Adama Goryla. Za nim uplasowa³y siê dru¿yny: Gimnazjum nr 49, (jeden punkt mniej) pod opiek± pedagogiczn± mgr El¿biety Jagie³³o. Trzecie miejsce zajê³o Gimnazjum nr 45, gdzie przygotowania dru¿yny koordynowa³y mgr Bo¿ena Janik i Jolanta ¦lusarczyk.
- Nowa Huta jest „nasz±” dzielnic±, z bardzo interesuj±c± histori±. Niestety, na ogó³ postrzegana jest jako slumsy, chcieliby¶my pokazaæ wszystkim, ¿e jest inaczej, ¿e to warto¶ciowe i ciekawe miejsce, z przebogat± histori± – mówi± z zaanga¿owaniem uczestnicy zwyciêskiej dru¿yny Gimnazjum 50.
Zwyciêzc± w grupie szkó³ ¶rednich zosta³a dziewczêca dru¿yna Zespo³u Szkó³ Poligraficzno-Ksiêgarskich, pod opiek± pedagogiczn± mgr Andrzeja Januszkiewicza i Jolanty Adamowicz.
- Przez te pól roku przygotowañ, wyk³adów i wycieczek odkry³y¶my , ze Nowa Huta to nie tylko lata piêædziesi±te i sze¶ædziesi±te, ¿e w jej obrêbie znajduje siê wiele dworków, ko¶cio³ów, miejsc z d³u¿sz± histori±. Niew±tpliwie wra¿enie jak zwykle zrobi³a na nas wycieczka do kombinatu, bo to by³a naprawdê rzadka okazja zobaczyæ, jak pracuje huta - dziel± siê wra¿eniami dziewczêta z Zespo³u Szkó³ Poligraficznych.
Historyk Jolanta Adamowicz, która w³±czy³a siê w przygotowywanie m³odzie¿y do konkursu po raz pierwszy w 9. edycji sama przyznaje, ze odkry³a Now± Hutê na nowo, ¿e dzielnica jest pe³na magicznych miejsc.
Drugie miejsce w gronie szkól ¶rednich przypad³o Zespo³owi Szkó³ Gastronomicznych nr 1 i mgr Marcie Wierdak - Ró¿ , trzecie - XI LO, przygotowuj±cemu siê pod opieka pedagogiczna mgr Barbary Polak-Mikundy.
Na fundamencie Krzy¿a. Historia Ko¶cio³a, parafii i duszpasterzy.
Odby³ siê fina³ pi±tej edycji konkursu dla gimnazjalistów i uczniów szkó³ ponadgimnazjalnych: Na fundamencie Krzy¿a. Historia Ko¶cio³a, parafii i duszpasterzy.
ZWYCIʯYLI UCZNIOWIE SZKÓ£ SALEZJAÑSKICH Z OS. PIASTÓW 26 kwietnia br., w przeddzieñ 50. rocznicy obrony Krzy¿a w Nowej Hucie, w oddziale „Dzieje Nowej Huty” Muzeum Historycznego Miasta Krakowa na os. S³onecznym 3 odby³ siê fina³ konkursu dla gimnazjalistów i uczniów szkó³ ponadgimnazjalnych „Na fundamencie Krzy¿a. Historia Ko¶cio³a, parafii i duszpasterzy” organizowanego od piêciu lat pod patronatem Rady Miasta Krakowa.
Do nowohuckiego oddzia³u muzeum przybyli reprezentanci piêciu gimnazjów i czterech szkó³ ponadgimnazjalnych. Zespo³y uczniów odpowiada³y na wylosowane przez siebie pytania problemowe, a odpowiedzi ocenia³o jury w sk³adzie: Jan L. Franczyk (przewodnicz±cy jury), Pawe³ Jag³o (historyk, kierownik nowohuckiego oddzia³u Muzeum Historycznego Miasta Krakowa) Stanis³aw Malara (sekretarz jury), Maciej Miezian (historyk sztuki), Jerzy Ridan (re¿yser) i Leszek Sibila (historyk).
- To bardzo wa¿ne, ¿e m³odzie¿ interesuje siê histori±, ¿e zajmuj± j± wa¿ne wydarzenia, w których brali udzia³ ich dziadkowie i rodzice. Bo na historii budowana jest przecie¿ nasza polska i lokalna to¿samo¶æ – powiedzia³ nam Jerzy Ridan, od lat upowszechniaj±cy wiedzê o nowohuckich walkach w obronie krzy¿a.
Poziom uczniów by³ zró¿nicowany, ale u wszystkich widoczna by³a pasja z jak± odpowiadali, na do¶æ szczegó³owe niekiedy pytania z przesz³o¶ci Nowej Huty. Pytania by³y bardzo zró¿nicowane i obejmowa³y ró¿ne okresy funkcjonowania nowohuckiego Ko¶cio³a. Uczestnicy konkursu musieli na przyk³ad omówiæ najwa¿niejsze wydarzenia, które doprowadzi³y do obrony krzy¿a 27 kwietnia 1960 roku, scharakteryzowaæ stosunek kard. Karola Wojty³y do Nowej Huty, do nowohuckiego Ko¶cio³a i do mieszkañców tej czê¶ci Krakowa, czy wreszcie omówiæ rolê ks. Józefa Kurzei w dziejach mistrzejowickiej parafii. Ponadprzeciêtn± wiedz± w tym zakresie wyró¿nili siê uczniowie Zespo³u Szkó³ Salezjañskich z os. Piastów i Zespo³u Szkó³ Gastronomicznych z os. Z³otej Jesieni.
Po serii pytañ i odpowiedzi oraz po pó³godzinnej naradzie jury postanowi³o przyznaæ nagrody. W kategorii gimnazjów najlepsza okaza³a siê reprezentacja Salezjañskiego Gimnazjum z os. Piastów w sk³adzie: Mateusz Juszczyk, Micha³ Hardek i Jakub Gawron (opiekun: Ma³gorzata Wyrozumska). II miejsce zajê³a reprezentacja Gimnazjum nr 50 z os. Zgody w sk³adzie: Sara Osmenda, Joanna Topa i Piotr Szafraniec (opiekun: Aneta Ko³odziej). III miejsce zajê³a dru¿yna Gimnazjum nr 46 z os. Teatralnego w sk³adzie: Weronika Kotelon i Irena G³ogowiec (opiekun: Renata Bielecka). Na kolejnych miejscach uplasowa³y siê reprezentacje Gimnazjum nr 44 z os. Na Stoku: Aleksandra Kosek, Marlena Kofin i Paulina Budniak (opiekun: Teresa Or³owska-Chrobak) oraz Gimnazjum nr 37 z os. Z³otego Wieku: Adrian Karbowniczek i Tomasz Rudzki (opiekun: Piotr Ratusz).
W kategorii szkó³ ponadgimnazjalnych najlepiej przygotowana okaza³a siê reprezentacja Publicznego Salezjañskiego Liceum Ogólnokszta³c±cego z os. Piastów w sk³adzie: Wac³aw Piekara, Mateusz Zaj±c i Justyna Szlêk (opiekun: Ma³gorzata Wyrozumska). II miejsce zajê³a dru¿yna Zespo³u Szkó³ Gastronomicznych z os. Z³otej Jesieni w sk³adzie: Andrzej Kozera, Piotr Rawczyñski i Karolina Bednarz (opiekunowie: El¿bieta Kuter-Str±czyñska i Joanna Pstru¶). III miejsce przypad³o reprezentantom VIII Liceum Ogólnokszta³c±cego z ul. Grzegórzeckiej w sk³adzie: Karolina Wojtowicz, Natalia Kotarska i Konrad Twardowski (opiekun: Ludmi³a Okrzesik). IV miejsce zajêli uczniowie z XVI Liceum Ogólnokszta³c±cego z os. Willowego: Martyna Jaranowska i £ukasz Kwater (opiekun: o. Wincenty Zakrzewski).
Z okazji 50 rocznicy obrony Krzy¿a, nagrodê g³ówn± dla dwóch najlepszych dru¿yn - gimnazjalnej i ponadgimnazjalnej - stanowi w tym roku wyjazd do Rzymu. Natomiast wszyscy uczestnicy otrzymali cenne nagrody ksi±¿kowe. Nagrody ufundowa³a Rada Miasta Krakowa, pod patronatem której organizowany jest ten konkurs.
(f)
W ko¶ciele M. B. Czêstochowskiej odprawiono Mszê ¶w. W INTENCJI OFIAR KATASTROFY
W poniedzia³ek, 19 kwietnia br., w ko¶ciele M. B. Czêstochowskiej na os. Szklane Domy odprawiona zosta³a Msza ¶w. w intencji ¶p. prezydenta Lecha Kaczyñskiego, jego Ma³¿onki i wszystkich ofiar tragicznej katastrofy pod Smoleñskiem. Mszê ¶w. zamówili cz³onkowie nowohuckiego ko³a Prawa i Sprawiedliwo¶ci, którzy po nabo¿eñstwie pod pomnikiem S³ugi Bo¿ego ks. Jerzego Popie³uszki, zapalili znicze i modlili siê za tragicznie Zmar³ych.
(paf)
50 lat temu – 27 kwietnia 1960 roku, mieszkañcy Nowej Huty stanêli… W OBRONIE KRZY¯A
W urbanistycznych planach nowego miasta pod Krakowem nie by³o miejsca dla ko¶cio³a. Nowa Huta mia³a byæ miastem ateistycznym. W³adze uzna³y, ¿e ci, którzy nie wyzbyli siê przywi±zania do religii mog± korzystaæ z ko¶cio³ów w Mogile, Pleszowie albo je¼dziæ do Krakowa. Budowniczym komunizmu wystarczyæ mia³y ¿³obki, przedszkola, szko³y, kina, teatry...
Sytuacje szczególne wymagaj± takich samych zachowañ. Katastrofa samolotowa pod Smoleñskiem jest tak± okoliczno¶ci±. Milczenie, zaduma, g³êboka refleksja w obliczu tragedii narodowej s± najodpowiedniejsze. Ale oto natychmiast po decyzji o pochowku prezydenckiej pary na Wawelu pojawi³y siê protesty. Namiêtno¶ci kilkuset protestuj±cych przeciwko tej decyzji, nag³o¶nione niewspó³miernie do skali zjawiska, zaczê³y k³óciæ siê z powag± chwili. G³os musieli zabraæ polscy biskupi, przypominaj±c, ¿e "wobec majestatu ¶mierci i wielkiej tragedii narodowej wszystkie indywidualne racje powinny ust±piæ na rzecz zachowania jedno¶ci i godno¶ci narodowej".
Dopóki trwaj± prace nad ustaleniem przyczyn katastrofy, niestosowne wydaj± siê wszelkie spekulacje na ten temat. My¶lê o o¶wiadczeniu gubernatora okrêgu smoleñskiego, który ju¿ w dwie godziny po wypadku poda³, co by³o przyczyn± wypadku. My¶lê tak¿e o zachowaniu niektórych polityków i dziennikarzy, sugeruj±cych, ¿e to Lech Kaczyñski wymusi³ l±dowanie w trudnych warunkach. Czy mieli jak±¶ wiedzê na ten temat?
Nie, to by³ dalszy ci±g wielkiej medialnej operacji wymierzonej przeciwko sprawowaniu urzêdu prezydenta przez Lecha Kaczyñskiego. Prezydenta wybranego w demokratycznych wyborach. Kampanii bez precedensu, bo w walce politycznej wy¶miewano i wyszydzano tak¿e wzrost, tak¿e mi³o¶æ do matki i brata, drwiono z patriotyzmu, podobno przestarza³ego i nie przystaj±cego do tego nowoczesnego ¶wiata naszych elit. Nie chodzi³o tylko o ¼le powieszon± przez wo¼nego flagê czy krzes³o na konferencji. Czê¶æ elity politycznej naszego kraju zbojkotowa³a wydan± przez prezydenta galê z okazji 90 rocznicy odzyskania niepodleg³o¶ci. Trzeba by³o ¶mierci prezydenta, by okaza³o siê, ¿e stacje telewizyjne maj± ta¶my z zupe³nie innym jego wizerunkiem. Innym ni¿ ten, który podsuwano Polakom przez niemal piêæ lat. Znów na pierwszej linii frontu znale¼li siê najgorliwsi. Sk³oni³o to wielkiego, wspania³ego pisarza Jaros³awa Marka Rymkiewicza do skre¶lenia gorzkich s³ów: "Nie mogê tego s³uchaæ, nie mogê patrzeæ na te krokodyle ³zy. Ludzie, którzy Go nienawidzili, którzy Nim gardzili, którzy nim pomiatali, teraz p³acz± nad jego trumn±".
Mimo, ¿e by³oby to stosowne, jako¶ nie us³yszeli¶my s³owa PRZEPRASZAM. Tych parê dni jednak wystarczy³o, ¿eby spo³eczeñstwo u¶wiadomi³o sobie si³ê manipulacji opini± publiczn±. Wbrew publicznym zapewnieniom czeka nas wcale nie ³agodna i wyciszona kampania wyborcza. Stawka jest zbyt wysoka. Obserwowali¶my to ju¿ w dniu pogrzebu. Gdy w jednym programie telewizyjnym na ¿ywo pokazywano sk³adanie kondolencji rodzinie i rz±dowi, w innym ju¿ sugerowano sukcesorom Lecha Kaczyñskiego schowanie siê w domowym zaciszu.
Za ¿ycia prezydent Lech Kaczyñski nie by³ ³atwym przeciwnikiem. Prawdziwie gro¼nym sta³ siê po ¶mierci.
Mieczys³aw Gil
CIʯKO MÓWIÆ O TRAGEDII, KTÓRA DOTKNÊ£A NAS WSZYSTKICH
Rozmawiamy z przewodnicz±cym Rady Miasta Krakowa Józefem Pilchem
+ Panie Przewodnicz±cy, jak Pan zapamiêta³ sobotê, 10 kwietnia 2010 roku?
- To by³ najbardziej koszmarny dzieñ w moim ¿yciu. Jeszcze w pi±tek do g³owy by nie przysz³o, ¿e co¶ takiego w ogóle jest mo¿liwe. + Ale jednak siê wydarzy³o. Zgin±³ prezydent Lech Kaczyñski, zginê³a jego ¿ona Maria Kaczyñska, zgin±³ ostatni prezydent RP na uchod¼ctwie Ryszard Kaczorowski, ministrowie Kancelarii Prezydenta RP, szefowie g³ównych formacji wojskowych, senatorowie, pos³owie… Zgin±³ tak¿e krakowski pose³ Zbigniew Wassermann, z którym by³ Pan blisko zwi±zany.
- Tak. Zginê³o kilkunastu senatorów i pos³ów wszystkich klubów parlamentarnych. £±czê siê w bólu z ich rodzinami. Ale tak jako¶ jest, ¿e najbardziej dotyka nas ¶mieræ tych, z którymi zwi±zanymi byli¶my szczególnie. Tak± osob± by³ dla mnie ¶p. pose³ Zbigniew Wassermann. By³ politykiem wyj±tkowo pracowitym. Szczerze oddanym sprawom najbardziej ¿ywotnym dla naszego kraju. Jego ¶mieræ jest ogromn± strat±. + Szczególne znaczenie dla Nowej Huty mia³a osoba prezydenta Lecha Kaczyñskiego. Zabiega³ Pan o to, by Prezydent Lech Kaczyñski wzi±³ udzia³ w obchodach 50. rocznicy obrony Krzy¿a w Nowej Hucie. Dzi¶ wiemy, ¿e w Nowej Hucie ju¿ go nie bêdzie…
- Zale¿a³o mi na tym, by nowohuckie obchody 50. rocznicy obrony Krzy¿a mia³y rangê pañstwow±. Prezydent zgodzi³ siê obj±æ te uroczysto¶ci swoim honorowym patronatem, a nawet zadeklarowa³ swój przyjazd do Nowej Huty. Moja kancelaria by³a w sta³y kontakcie z Kancelari± Prezydenta RP. Trwa³y uzgodnienia techniczne dotycz±ce tej wizyty. Sobotnia katastrofa nieodwo³alnie przekre¶li³a te plany. Zgin±³ wybitny prezydent i prawdziwy patriota. Tak czêsto wykpiwany przez niektóre media. Trzeba by³o dopiero jego ¶mierci, by dziennikarze i wielu polityków, dostrzeg³o wyj±tkowo¶æ tego Cz³owieka. My¶lê, ¿e z perspektywy lat, wielko¶æ prezydenta Lecha Kaczyñskiego bêdzie jeszcze bardziej widoczna.
Dzisiaj trudno mi o tym wszystkim mówiæ, zginê³o przecie¿ tak wielu wybitnych Polaków. Zgin±³ prezes Narodowego Banku Polskiego, Rzecznik Praw Obywatelskich, prezes Instytutu Pamiêci Narodowej, zwierzchnicy polskich si³ zbrojnych, duchowni, cz³onkowie Rodzin Katyñskich… To tragiczny czas, szczególnie dramatyczny moment w dziejach naszej Ojczyzny.
(f)
S± wydarzenia, o których trudno mówiæ. Bo trudno jest znale¼æ odpowiednie s³owa, które by³yby zdolne wyraziæ nasze uczucia. Takie wydarzenie mia³o miejsce 10 kwietnia 2010 roku. Ten dzieñ sta³ siê dniem najwiêkszej tragedii w powojennej historii Polski. W pobli¿u Lasu Katyñskiego, w katastrofie prezydenckiego samolotu zginê³o 96 osób. Zginê³a elita polskiego ¿ycia publicznego: prezydent Lecha Kaczyñski i jego ¿ona Maria Kaczyñska, ostatni prezydent RP na uchod¼ctwie Ryszard Kaczorowski, ministrowie Kancelarii Prezydenta RP, senatorowie i pos³owie wszystkich klubów parlamentarnych, szefowie wa¿nych pañstwowych instytucji, g³ównodowodz±cy wszystkich rodzajów si³ zbrojnych, duchowni ró¿nych wyznañ i przedstawiciele rodzin katyñskich… Trudno wyobraziæ sobie ból 96 rodzin, które z dnia na dzieñ zosta³y osierocone przez swoich najbli¿szych. To niewyobra¿alna tragedia.
Czy do tej tragedii musia³o doj¶æ w Katyniu? W miejscu, gdzie w roku 1940 rozstrzelano elitê II Rzeczpospolitej? Czy w tym samym miejscu, po siedemdziesiêciu latach od tamtej potwornej zbrodni, w tragicznej katastrofie musia³o zgin±æ tak wielu znamienitych przedstawicieli III Rzeczpospolitej? Zapewne pytania te na zawsze pozostan± bez odpowiedzi. Nam pozostaje jedynie milczenie. A wierz±cym w Mi³osiernego Boga – modlitwa za tragicznie Zmar³ych i ich pozosta³e przy ¿yciu rodziny.
Jan L. FRANCZYK
Pierwsza wzmianka o specjalnym nabo¿eñstwie pogrzebu Jezusa Chrystusa siêga X wieku, gdy biskup Augsburga, Ulryk przenosi³ w Wielki Pi±tek konsekrowan± Hostiê do ko¶cio³a ¶w. Ambro¿ego. Tam sk³ada³ j± na o³tarzu i przykrywa³ kamieniem, a nastêpnie w poranek wielkanocny odnosi³ j± w procesji do ko¶cio³a ¶w. Jana. Od XI wieku spotykamy zwyczaj budowania Bo¿ego Grobu na terenie Francji, W³och, Austrii i Czech.
W tym te¿ czasie pojawiaj± siê te¿ o nim wzmianki w ksiêgach liturgicznych stosowanych w Polsce. Wskazuj± one, ¿e Bo¿y Grób traktowany by³ przede wszystkim jako o³tarz wystawienia Naj¶wiêtszego Sakramentu, pe³en ¶wiec, kwiatów i ozdób. Jego lokalizacja by³a zró¿nicowana. Budowano go w chórze lub prezbiterium, w nawie ¶wi±tyni, na o³tarzu g³ównym lub za nim, a tak¿e w ¶rodku ko¶cio³a, co spotykamy tak¿e na ziemiach polskich. Czêsto przybiera³ on kszta³t namiotu - cyborium lub skrzyni krytej p³ótnem spadaj±cym po brzegach, którego koñce przytwierdzano kamieniami lub pieczêciami. Zdarza³y siê te¿ groby murowane lub specjalne kaplice przeznaczone do tego celu.
W Polsce spotykamy zwyczaj przenoszenia Naj¶wiêtszego Sakramentu i krzy¿a, a czêsto i figury Chrystusa Pana w procesji do Bo¿ego Grobu. Niesie siê równie¿ zapalone ¶wiece, wodê ¶wiêcon± i kadzielnicê. Po umieszczeniu krzy¿a i konsekrowanych Hostii, celebrans pokrapia³ i okadza³ grób, a nastêpnie okrywa³ welonem Naj¶wiêtszy Sakrament, a po stosownych modlitwach i odej¶ciu rozpoczyna³o siê modlitewne czuwanie, w którym uczestniczyli scholarze, starsi ch³opcy, duchowni i zakonnicy odmawiaj±cy psalmy, a tak¿e przedstawiciele ró¿nych cechów i bractw.
Bo¿y Grób otrzymywa³ czêsto bardzo wyszukane i piêkne kszta³ty, w czym prym wiedli jezuici i misjonarze ¶w. Wincentego a Paulo. Dekoracje mia³y czêsto wyd¼wiêk symboliczny i akcenty narodowe w zale¿no¶ci od zmieniaj±cych siê warunków politycznych i spo³ecznych. Do historii przesz³y zarówno groby z okresu niewoli narodowej, jak te¿ z czasów okupacji, czy lat osiemdziesi±tych ub. wieku. Prezentowane w dekoracjach tre¶ci oddawa³y martyrologiê narodu, ale równie¿ budzi³y nadziejê Polaków na odzyskanie wolno¶ci i powrót do normalnych czasów.
Groby Bo¿e mo¿na tak¿e ogl±daæ w nowohuckich ko¶cio³ach. Ten, prezentowany na zdjêciu, znajduje siê w bazylice oo. Cystersów w Mogile. Odznacza siê prostot± i nawi±zuje do realiów Jerozolimy z czasów ¶mierci Chrystusa.
(f)
Ten serwis u¿ywa cookies i podobnych technologii (brak zmiany ustawienia przegl±darki oznacza zgodê na to)Prezentowane na stronie internetowej informacje stanowi± tylko czê¶æ materia³ów, które w ca³o¶ci znale¼æ mo¿na w wersji drukowanej "G³osu - Tygodnika Nowohuckiego".
