Strona g堯wna Biuro og這sze Kontakty Forum dyskusyjne Konkursy Felietony Dzielnice NH - Miejsce dobre do 篡cia26.06.2019 11:19
Nawigacja
Strona g堯wna
Nowohuckie Linki
Fotohistorie
Szukaj
Dzielnice
NH - Miejsce dobre do 篡cia
W G這sie
 Felietony
 Miss Nowej Huty -
XXI edycja

 Nowohucianie
 Humor
 Prawnik radzi
U篡tkownik闚 Online
Go軼i Online: 5
Brak U篡tkownik闚 Online

Zarejestrowanch Uzytkownik闚: 947
Nieaktywowany U篡tkownik: 2148
Najnowszy U篡tkownik: ELIT Polska
Ostatnie Artyku造
[2019.06.21] Na ryby...
[2019.06.21] Jest ni...
[2019.06.21] Ca豉 na...
[2019.06.21]
Na 23 czerwca 2019 r.
W徠ki na Forum
Najnowsze Tematy
Na sprzeda dzia趾a ...
CSGO4SKIN guide:Begu...
CSGO4SKIN provide a ...
Akcja poboru krwi
Stronger and larger ...
Najciekawsze Tematy
Akcja poboru krwi [20]
Trasa S7 [17]
Dart - zapraszamy [9]
w nowej hucie nie... [8]
Dzia趾i przy Bul... [7]
Huta od kuchni, czyli... ArcelorMittal Poland na Instagramie
ArcelorMittal Poland mo積a obserwowa na Instagramie, fotograficznym serwisie spo貫czno軼iowym.
Firma zar闚no w halach produkcyjnych, jak i w biurach stara si wprowadza nowe rozwi您ania, i嗆 z post瘼em, jest obecna r闚nie w mediach spo貫czno軼iowych. Szukaj帷 informacji o firmie, mo積a zagl康n望 na firmowy kana ArcelorMittal Poland na Twitterze, po hutnicze ciekawostki – na Facebooka, aby by na bie膨co ze sprawami kariery w ArcelorMittal Poland – warto otworzy LinkedIn.
Na Instagramie mo積a obejrze huty „od kuchni”, w innym (na przyk豉d nocnym) 鈍ietle, zobaczy hutnicze instalacje, sterownie, koleg闚 z pracy, uj璚ia mniej lub bardziej znanych obiekt闚 ArcelorMittal Poland. ArcelorMittal Poland mo積a obserwowa na Instagramie: https://www.instagram.com/arcelormittal_poland/.

ArcelorMittal Poland na rzecz czystszego powietrza nad miastem – Kolejne bonusy i stojaki w Krakowie
ArcelorMittal Poland, razem z Urz璠em Miasta Krakowa kontynuuj wsp馧prac na rzecz czystszego powietrza w Krakowie. W tym roku firma b璠zie wyp豉ca kolejne bonusy pieni篹ne dla pierwszych 500 mieszka鎍闚, kt鏎zy wymieni nieekologiczne 廝鏚豉 ciep豉, korzystaj帷 z miejskiego programu dofinansowania.
W ramach wsp馧pracy z magistratem, zapocz徠kowanej w ubieg造m roku, ArcelorMittal Poland wyp豉ci ju 1000 takich bonus闚 o warto軼i 150 z ka盥y, a ze z這mu odzyskanego z „kopciuch闚” wyprodukowa ponad 100 stojak闚 rowerowych, kt鏎e stan窸y przed krakowskimi szko豉mi.
W tym roku kolejnych 500 os鏏 mo瞠 otrzyma od stalowej firmy tak gratyfikacj za pozbycie si starego pieca.
W Krakowie do wymiany wci捫 pozosta這 jeszcze oko這 5,5 tys. piec闚 opalanych w璕lem lub drewnem. Zgodnie z tzw. uchwa陰 antysmogow krakowianie maj czas na ich wymian do 1 wrze郾ia tego roku. Chc帷 umo磧iwi mieszka鎍om pozbycie si ostatnich piec闚 przed tym terminem, Urz康 Miasta Krakowa wyd逝篡 czas na sk豉danie wniosk闚 o dofinasowanie do ko鎍a czerwca 2019 r. W ramach dofinansowania z magistratu mieszka鎍y mog uzyska zwrot wydatk闚 zwi您anych z wymian pieca – do 60 proc.
Ze z這mu odzyskiwanego ze starych piec闚 w krakowskiej hucie produkowane s stojaki rowerowe. Stojaki ju stan窸y przed krakowskimi szko豉mi, a kolejna partia 250 stojak闚 wyprodukowanych z przetopionych „kopciuch闚” trafi na ulice Krakowa w najbli窺zym sezonie rowerowym.
– Ca造 czas modernizujemy krakowsk hut, ograniczaj帷 jej wp造w na 鈔odowisko. Do tej pory zainwestowali鄉y w ten oddzia 3 mld z, zmniejszaj帷 m.in. emisje py這we o 90 proc. Wiemy, jaki wp造w na jako嗆 powietrza ma tzw. niska emisja, powstaj帷a podczas ogrzewania mieszka i dom闚 paliwem niskiej jako軼i. Dlatego chcemy nadal wspiera wysi趾i mieszka鎍闚 i Urz璠u Miasta Krakowa kontynuuj帷 nasz wsp馧prac i wyp豉caj帷 bonusy jako zach皻 do wymiany piec闚 – podkre郵a Geert Verbeeck, dyrektor generalny ArcelorMittal Poland.

Muzeum Nowej Huty zaprasza
W dniach 1-3 marca zesp馧 Muzeum Nowej Huty zaprasza na darmowe zwiedzanie wystaw na os. S這necznym („Osiedleni. Teatralne”), w 安iatowidzie („Atomowa groza. Schrony w Nowej Hucie”, „Huta stan窸a. Strajk w Hucie im. Lenina 26 kwietnia – 5 maja 1988” i „Inside Poland. Marian Schmidt. Fotografie" – b璠zie to ostatnia okazja do obejrzenia tej ekspozycji) oraz w schronie pod budynkiem Zespo逝 Szk馧 Mechanicznych nr 3 na os. Szkolnym 37. Wszystkie wystawy b璠zie mo積a zwiedza indywidualnie, zaplanowano jednak tak瞠 specjalne oprowadzania.
Wystaw „Osiedleni. Teatralne” b璠zie mo積a zwiedzi z przewodnikiem 1, 2 i 3 marca o godz. 15, wystaw „Huta stan窸a” w pi徠ek, sobot i niedziel o godz. 12, a wystawy „Atomowa groza. Schrony w Nowej Hucie” i „Stan zagro瞠nia” (cz窷ci oprowadzanie b璠zie spacer po Nowej Hucie pomi璠zy oboma lokalizacjami) 1 marca o godz. 13, a 2 i 3 marca o godz. 11 i 13. Udzia w oprowadzaniach po wcze郾iej rezerwacji za po鈔ednictwem strony https://bilety.mhk.pl/rezerwacja/wydarzenie.html?lang=pl
13 marca w Muzeum Nowej Huty w 安iatowidzie w ramach Salonu Ksi捫ki Krakowskiej odb璠zie si wsp鏊na prezentacja wydawnictw 陰cz帷ych si instytucji: pi徠ego numeru rocznika „安iatowid”, podsumowuj帷ego dzia豉lno嗆 Muzeum PRL-u i wydawnictwa towarzysz帷ego wystawie „Osiedleni. Teatralne”. W rozmowie udzia wezm Magdalena Smaga, dr Dominika Ho逝j i dr hab. Anna Zi瑿i雟ka-Witek, a poprowadzi j redaktor Marcin Baran.
19 marca o godz. 18 w Sali Miedzianej Pa豉cu Pod Krzysztofory (Rynek G堯wny 35) odb璠zie si debata „Mieszka鎍y Nowej Huty. Krakowianie czy Nowohucianie” z udzia貫m dr hab. Jacka G康eckiego, dr hab. Moniki Golonki-Czajkowskiej i dyrektora Jacka Salwi雟kiego (Muzeum Krakowa). Rozmow poprowadzi Micha Niezabitowski, dyrektor Muzeum Krakowa.
24 marca w godz. 11-17 odb璠zie si finisa wystawy „Osiedleni. Teatralne” na os. S這necznym 16. W programie m.in.: oprowadzanie kuratorskie po wystawie, zaj璚ia dla dzieci, spacer na linii os. S這neczne - Muzeum Nowej Huty, powitanie w 安iatowidzie.
Natomiast 27 marca o godz. 18 Muzeum Nowej Huty zaprasza do 安iatowida na wernisa wystawy „Nowohucianie”.
(f)
Zapraszamy na wystaw fotografii w Klubie Mirage – 50 LAT MISTRZEJOWIC - WCZORAJ I DZI
Od 1 marca do 1 kwietnia w Klubie Mirage O鈔odka Kultury Krak闚-Nowa Huta, os. Bohater闚 Wrze郾ia 26, mo積a ogl康a wystaw fotografii: „50 lat Mistrzejowic – wczoraj i dzi”.
Mistrzejowice to jedna z najm這dszych cz窷ci Nowej Huty. Cho zosta造 w陰czone do Krakowa ju w 1951 roku, pierwsze osiedla zacz窸y tu powstawa dopiero pod koniec lat 60-tych ubieg貫go wieku, wed逝g za這瞠nia urbanistycznego, kt鏎ego projektantem by Witold C璚kiewicz. O tym, jak w闚czas wygl康a造 Mistrzejowice, jak bardzo zmieni造 si przez p馧 wieku miejsca dobrze znane dzisiejszym mieszka鎍om, przekonaj si odwiedzaj帷y wystaw „50 lat Mistrzejowic – wczoraj i dzi”. Prezentowane fotografie pochodz z zasob闚 Klubu Ku幡ia O鈔odka Kultury im. Norwida, Muzeum Historycznego Miasta Krakowa Oddzia Dzieje Nowej Huty i portalu internetowego Mistrzejowice24.pl. Wystaw, zorganizowan w Klubie Mirage O鈔odka Kultury Krak闚-Nowa Huta z okazji obchod闚 70-lecia powstania Nowej Huty, zwiedza mo積a przez ca造 marzec w godzinach otwarcia klubu (godz. 13.00 do 19.00; we wtorki od 16.00 do 19.00). Wst瘼 wolny.
(f)


Z KART PO耗ΘΒGO ZESZYTU
安iadkowie historii: 70 lat temu wielka budowa wkroczy豉 – jak w przypadku Jana Rospondka z Pleszowa i innych – do spokojnych podkrakowskich wsi niemal z butami. To by豉 szansa dla czy kl瘰ka?
- Naukowcy wykopuj z ziemi pos庵i licz帷e tysi帷e lat, odkrywaj budowle wzniesione przed wiekami. S這wem – sztuki pi瘯ne s tak stare jak ludzko嗆, nie spos鏏 ustali ich metryki. Natomiast za to rok urodzenia sztuki filmowej 豉two poda - 1895 – te zdania wydawa這by si oderwane od rzeczywisto軼i roku Pleszowa, ma貫j wioski pod Krakowem, roku 1962, w zwyk造m szkolnym zeszycie w szerok lini, zanotowa Jan Rospondek.
By mo瞠 wydarzeniem, kt鏎e zaowocowa這 postanowieniem prowadzenia zapisk闚 by造 odkrycia archeologiczne, jakich by這 bogactwo, w wykopach pod fundamenty powstaj帷ej huty? Wzmianka o filmie to odprysk dzia豉lno軼i maj帷ej na celu „niesienie kaganka o鈍iaty” w nieo鈍iecony lud ch這pski? W ka盥ym razie z notatek wynika 瞠 autor, w闚czas ju ponad sze嗆dziesi璚ioletni, by nadal ciekawy 鈍iata, kt鏎y za jego 篡cia tak radykalnej ulega zmianie.
Te wspomnienia pokaza mi przed laty jego syn – W豉dys豉w, kt鏎y potem opisa histori Pleszowa, a tak瞠 utrwali zachodz帷e przemiany na wielu zdj璚iach, zachowa kilka zeszyt闚 ojca, z zapisami historii najbli窺zej, rodzinnej, czynionych przez Jana z my郵 o wnukach. To glos 鈍iadka najnowszej historii.
***
Najmilsza dla cz這wieka jest ta ziemia, na kt鏎ej stawia pierwsze kroki swoje” – zapisa Jan 1 listopada 1962 roku. Mo瞠 to 鈍i皻o Wszystkich 安i皻ych obudzi這 refleksj, o dniach minionych i ch耩 utrwalenia dla przysz造ch pokole tego co ulotne, przemijalne?
Znajdujemy w zapiskach Jana Rospondka obraz Pleszowa z pocz徠k闚 XX wieku. Obraz widziany oczami dziecka, ale wzbogacony po latach o refleksje doros貫go cz這wieka.
Jan urodzi si w 1901. Rodzina jego ojca pochodzi豉 z Karniowa.
Tatu nasz urodzili si w 1854 roku i pami皻ali powstanie z 1863. Opowiadali o tym, widzieli rannych powsta鎍闚, m闚ili 瞠 do Karniowa, do dworu, wojska carskie strzela造, bo tam byli powsta鎍y co przeszli przez granic austriack. Granica by豉 za wsi. Pola karniowskie dochodzi造 do granicy carskiego zaboru za Kocmyrzowem i C貫m. Tam by造 rogatki, a 穎軟ierze armii carskiej, (so責aty – piechota i kozacy) pilnowali granicy. Pami皻am dobrze jak mi raz tatu pokazywali szwarcownik闚, to jest takich, co si przekradali przez granic. Sz這 ich kilku, mieli przewieszone przez plecy p璚herze nape軟ione spirytusem. Szli ze dworu z Pleszowa. Tam spirytus kupowali tanio, a sprzedawali na stronie rosyjskiej – z du篡m zarobkiem. Ale taki przemyt grozi nieraz 鄉ierci od kuli so責ackiej” – wspomina po latach.
Ojciec Jana pochodzi „z gospodarstwa”. Jego rodzice w Karniowie mieli „dwana軼ie morg闚 ziemi, trzy konie i krowy pi瘯ne”. Ale na gospodarstwie zosta豉 najm這dsza siostra. On dosta sp豉t i - jak pisze Jan – musia i嗆 za prac we 鈍iat. A „dawniej nie by這 tyle rob鏒 co dzi, w miastach. By豉 praca we dworach i tak si los zmienia z lepszego na gorsze. (…)„Tatu za ten sp豉t rodzinny, kupi p馧 domu w Pleszowie. Teraz mamy sw鎩 k徠 spokojny i nasi najukocha雟i rodzice i my tam si przenie郵i鄉y” – pisze Jan.
Wcze郾iej rodzina Rospondk闚 mieszka豉 w dworskich czworakach. Czworaki – nazwa pochodzi豉 od tego, 瞠 wej軼ie do nich by這 z czterech stron - tzw. sienie. Dworski dom by bardzo d逝gi i kilka drzwi by這 do niego. By這 tam bardzo ciasno, po kilka os鏏 mie軼i這 si w jednej izbie. Dom, ju w豉sny,– notuje autor wspomnie - by ma造 z gankiem, kryty gontem (逝pane w drzewie deseczki wpuszczane jedna w drug rowki i przybijane do 豉t w dachu). „Tatu kupili po這w tego domu: by豉 jedna izba i kuchnia, bardzo鄉y si cieszyli, 瞠 nam b璠zie teraz naprawd dobrze. W akcie kupna i sprzeda篡 tej po這wy domu z roku 1904, jest napisane, 瞠 dom d逝gi jest 12 metr闚, a szeroki na 6”.
Dom stoi na 鈔odku wsi. Wida z niego daleko. Do szko造 blisko, ko軼io豉 i sklepu te. Niedaleko by豉 te bardzo du瘸 karczma, wszystko tam mo積a by這 kupi: p堯tno na koszule i rozmaite chustki dla kobiet, i „materyje” na bluzki i na sp鏚nice, 篡wno嗆 i r騜ne towary 瞠lazne i domowe. „By這 bardzo du穎 towar闚 w tej karczmie, ale pieni璠zy u biednych by這 bardzo ma這. Ale byli te bardzo bogaci kmiecie i gospodarze na wsi. Szczycili si, 瞠 s bardzo bogaci z dziada pradziada, jak s造sza貫m nie raz, jakiem do szko造 chodzi. O biednych m闚ili, ze s dziady i gardzili nami” – opisuje po latach Jan Rospondek.
I dodaje: „byli鄉y biednie ubrani, ale czysto. Tatu mieli pi瘯n sukman, kaftan i szeroki pas, zwany opaskiem, pi瘯nie wybijany mosi篹nemi kapslami z r騜nymi wybijanymi k馧kami i gwiazdkami. By to prawdziwy str鎩 krakowski. Tatu mieli go jeszcze w swoim domu w Karniowie”.
***
Prostym r闚nym pismem opisuje Jan Rospondek nie豉twe 篡cie rodziny. „Tatu s逝篡li za str騜a we dworze: p豉cono dwana軼ie korc闚 zbo瘸 to jest 3 m. na kwarta. By to j璚zmie, 篡to i najmniej pszenicy. Sze嗆 zagon闚 ziemi pod ziemniaki, litr mleka, dwana軼ie metr闚 w璕la, z prac nale瘸這 si te drzewo i by這 – dok康 by las. Potem nic. Troch s這my do 堯磬a i par koron dop豉ty by這 na rok. A rok jest bardzo d逝gi i tak tego zbo瘸 by這 za ma這 na ten razowy chlebu, kt鏎y nam tak bardzo smakowa” – dlatego po 積iwach dzieci szly na 軼ierniska i zbiera造 pozosta貫 k這sy.
Najstarsza siostra Jana s逝篡豉 w pa豉cu za pokoj闚k, brat by w terminie w Krakowie. Drugi brat pracowa we dworze, m這dsza siostra chodzi豉 do szko造, a po nauce na po逝dnie sz豉 do pracy do ogrodu. Tam pracowa造 dzieci, bo starsi musieli i嗆 do pracy w polu.
Praca ta zaczyna豉 si o 鈍icie, a ko鎍zy豉 o zmroku. „Noc wygania豉 i noc przygania豉 - m闚iono. „Ile m瘯i trza by這 przy pracy: od trzeciej rano do po逝dnia – dziewi耩 godzin, troch wypoczynku przy obiedzie i zn闚 do dziewi徠ej wiecz鏎. By豉 to katorga, nawet o wod do picia by這 ci篹ko – zauwa瘸 autor wspomnie. P豉ca – we 積iwa by豉 jednakowa tj. 100 halerzy, czyli p馧tora bochenka chleba – opisuje po latach. By這 nam jednak troch lepiej ni reszcie s逝瘺y dworskiej bo mieli鄉y ju w豉sne mieszkanie. We czworakach ci庵貫 by造 k堯tnie i swary, bo i by豉 bieda. My dzieci 篡li鄉y jednak zgodnie i nie widzieli鄉y problem闚 doros造ch, Dla nas nie by這 wa積e, 瞠 w miejsce starych, kt鏎ych Ja郾ie Pan wygna ze s逝瘺y, wprowadzali si „jacy” nowi.
Jak wygl康a這 codzienne dzieci雟two?
„Nasze zabawki to by kawa貫k szpagatu czyli sznurka, jak si gdzie znalaz這, na drodze… Bawili鄉y si w konie: dw鏂h za r璚e uwi您anych sznurkiem, a trzeci – furman za nimi, z batem”. To ch這pcy. Dziewcz皻a robi造 sobie laleczki, ze starych szmatek i tuli造 je - powielaj帷 zachowania swoich rodzicieli. Ojcowie ma這 do domu przychodzili, sypiali we dworze , w stajni ko雟kiej, by dla ich obrz康ku nie chodzi w t i z powrotem.
Dzieci od rana do wieczora biega造 boso, bo nie mia造 but闚. By這 weso這 – o jedzeniu nie my郵a這 si – wspomina dzieci璚e lata Jan Rospondek.
Jakie to by這 jedzenie? „Chleba niedu穎, ziemniaki, by這 ich dosy, ale nieomaszczone i 簑r, te nie bardzo lubiany, mleko z wod, bo go by這 za ma這 – jeden litr na dzie, na tyle ludzi”.
Wreszcie Janek poszed do szko造. „Pierwsza klasa chodzi豉 po po逝dniu. Nie mog貫m si doczeka kiedy b璠 m鏬 ju czyta. Nauka sz豉 mi dobrze. Dzieci z bogatszych gospodarskich dom闚 wygl康a造 inaczej ni my: by造 du瞠, czerwone, widzieli鄉y jak jad造 chleb z mas貫m. Nosi造 ze sob pi瘯ne jab趾a i gruszki. My tego nigdy nie jedli, w ten czas zaczynali鄉y si dowiadywa, jak to ludzie maj dobrze. Dzieci te patrza造 na nas jako si m闚i krzywym okiem, wiedzia造 瞠 s bogate i nigdy nie 陰czy造 si z nami, m闚i造 na nas „dziady”.
Lubi si uczy, a ciekawo嗆 鈍iata pozosta豉 mu do staro軼i – wspomina syn W豉dys豉w Rospondek. – W szkole, na egzaminach, by造 nagrody: pi瘯ne ksi捫ki do czytania, do nabo瞠雟twa oraz inne podarki. Ale nie dla dzieci z biednych rodzin: „kmiece dzieci by造 zawsze obdarzone, dla bogatszych musia這 by a dla nas – nic „ - napisze po latach, opisuj帷 z emocjami swoje wcale nie sielskie, dzieci雟two.
I dlatego gdy zacz皻o budowa hut, kt鏎a po II wojnie da豉 prac tym, kt鏎zy niegdy s逝篡li we dworze, tak瞠 Janowi, dla niego, a potem dla jego dzieci, by豉 to radykalna zmiana w por闚naniu do czas闚 gdy, przed szko陰, do po逝dnia chodzili po mleko do dworu, z blaszankami - „brali鄉y po litrze, czasem starsza dojarka dolewa豉 nam wi璚ej jak nikt nie widzia…”
W zabawach ch這pc闚, przeskakiwaniu przez ogrodzenie do dworskiego ogrodu po owoce, czy zabawy w obej軼iu dworskim.
Nie oby這 si bez wypadk闚. – „Gdy鄉y jednego razu przyszli do dworu po mleko, usiedli鄉y pod 軼ian wozowni. By這 nam bardzo mi這; s這nko grza這 dobrze. Ale to miejsce by這 niebezpieczne, za mn sta lewar do podnoszenia powoz闚, gdy je myli. Ja go troszk ruszy貫m plecami i naraz us造sza貫m trzask i straszliwe uderzenie w g這w. Straci貫m przytomno嗆 na chwil. Zawroty g這wy zmusi造 mnie do zostania w miejscu, ale potem powlok貫m si do domu, zawroty g這wy bardzo d逝go odczuwa貫m”. To ju by kolejny wypadek ma貫go Janka. wcze郾iej, porwa造 go sp這szone konie jednego z gospodarzy i mocno poturbowa造, ale o odszkodowaniu 瘸dnym mowy by nie mog這, a rodzic闚 nie sta by這 na dochodzenie sprawiedliwo軼i w s康zie. Nieszcz窷cia zwi您ane z zabawami, dzieci, by造 do嗆 cz瘰te. „Jednego razu spad z 瞠rdki – „trzepaka” Wojtu Ra幡y, syn stelmacha, najlepszy gimnastyk, kt鏎y potrafi kilka razy przej嗆 po go貫j 瞠rdzi, a teraz spad i skr璚i kark. P豉ka貫m d逝go bo to by m鎩 najlepszy przyjaciel. Na drugi rok zn闚 utopi si na stawie dworskim drugi dobry kolega J璠ru Lech. Reszta nas trzyma豉 si dosy zdrowo.
Bawili鄉y si w wolnych chwilach a od czasu do czasu robili鄉y wyprawy na marchew, kalarep i inne smako造ki, kt鏎e ros造 w ogrodzie niedaleko pa豉cu”. Tam oczywi軼ie dochodzi這 do potyczek z pilnuj帷ym zagon闚 ogrodnikiem.
Do domowych obowi您k闚 Jana nale瘸這 czyszczenie but闚 ojca. „By造 du瞠 i dosy si nam璚zy貫m, a瞠by 豉dnie wygl康a造, musia造 b造szcze. Czy軼i這 si je szwarcem. By on w drewnianym pude趾u i kosztowa dwa centy. Miesza這 si go z wod i tar這 buty mazakiem, a potem glancowa這 szczotk, a do po造sku. Patrza貫m potem jak tatu szli do ko軼io豉. Zawsze chodzili rano, nieraz i w domu 酥iewali pie郾i, najlepiej w zimie – kol璠y. Zdawa這 mi si, 瞠 widz te doliny judzkie i tych pasterzy, co trz鏚 swych strzegli…- wspomina b璠帷 ju sze嗆dziesi璚ioletnim m篹czyzn.
***
Kilkakrotnie rozpoczyna pisanie. W豉dys豉w Rospondek, kt鏎y wyprowadzi si z cha逝py w Pleszowie, do mieszkania w bloku, w Nowej Hucie, przechowa stare szkolne zeszyty z zapiskami ojca. Jan ostanie lata u niego mieszka.
Zamys wspomnie by obszerniejszy: „B璠 stara si jak najlepiej opisa nie tylko histori swojego 篡cia, ale te i wydarzenia jakie by造 w tych czasach to jest od 1901 roku do dzi” – postanowi.
Chcia opisa 篡cie zwykle i nie takie zwyk貫. Plan temat闚 kt鏎e chcia poruszy by szeroki. Po pierwsze - opis dworu i praca u stelmacha, rymarza – kto dzisiaj zna co to za zawody? Chcia opisa 篡cie wsi: obowi您ki, maszyny rolne, zwyczaje („dzwon nawo逝j帷y do pracy”, ogr鏚 w Pleszowie i pa豉c, polowania i do篡nki. Dzieci雟two to szko豉, wycieczka na Wawel i Kopiec Ko軼iuszki, odpusty, imieniny cesarza Franciszka J霩efa, czytanie ksi捫ek, szopki, zbieranie k逝sek, rani帷 bose nogi dzieci 軼ier po 積iwach, pasienie kr闚 na plebani, prac w ogrodzie i na folwarku
Wojn – I wojna 鈍iatowa, Janowi kojarzy豉 si z je鎍ami - Moskalami, pi瘯nie 酥iewaj帷ymi we dworze, bratem Piotrusiem, okopami we wsi, wygnaniem z dom闚, pobytem w Krakowie u siostry Wikci, odwrotem wojsk austriackich, i ucieczk Ja郾ie Pan闚.
Przygotowuj帷 konspekt zamierzonych wspomnie, wylicza znacz帷e dla niego daty:
1915 – powr鏒 do domu, pomagam Tatusiowi we dworze, r帳anie drzewa do domu.
!917 – ucieczka je鎍闚, 1919 – pob鏎 do wojska 1922-1924 – s逝瘺a wojskowa w Grudzi康zu.
1925 – 27 praca, u Zieleniewskiego,
1929 – 郵ub
1930 – bezrobocie
1939 – praca na Forcie
W wojn – praca w Monopolu w Czy篡nach.
Ostatnia z wa積ych dat - 1949 – budowa huty i praca w hucie.
Nie wszystko uda這 si opisa szczeg馧owo.
- Widzisz kochany Mireczku – pisa Jan Rospondek, po latach do wnuka – mnie si widzi, 瞠 teraz wszystko si zmieni這; czasy i ludzie, wszystko d捫y w bardzo szybkim tempie naprz鏚. To co widzieli鄉y na pocz徠ku doros貫go wieku teraz ju nie istnieje, albo jest udoskonalone i ulepszone. Przemys wysoko rozwini皻y, tu gdzie by造 pola. Dzielili鄉y ziemi pa雟k kt鏎a by豉 zroszona potem ojc闚 naszych, a kto, kto ani s造sza o jaki kombinatach, hutach i stalowniach – teraz tam pracuje…
Krystyna Lenczowska


Symboliczne zdj璚ie Henryka Hermanowicza. Lata sze嗆dziesi徠e XX wieku. W豉sno嗆 MHK.
Z perspektywy kol璠y
Z proboszczem parafii Matki Bo瞠j Cz瘰tochowskiej, o. Augustynem Spasowiczem OCist. rozmawia Jan L. Franczyk
+ Niedawno zako鎍zy si czas tradycyjnych wizyt duszpasterskich, czyli tzw. kol璠y. Co prawda proboszczowie i pozostali duszpasterze spotykaj si swoimi parafianami w r騜nych sytuacjach, ale kol璠a to spotkanie o charakterze szczeg鏊nym – przede wszystkim dlatego, 瞠 dochodzi do niej w domach parafian. Jak z tej perspektywy, z perspektywy kol璠y, wygl康a parafia, kt鏎a znajduje si niemal w centrum Nowej Huty?

- O. Augustyn Spasowicz OCist.: Kol璠 rozpocz瘭i鄉y po 鈍i皻ach Bo瞠go Narodzenia, 27 grudnia, a zako鎍zyli鄉y j 31 stycznia. W naszej parafii mieli鄉y do odwiedzenia dziesi耩 osiedli. Po raz pierwszy odwiedzili鄉y te mieszka鎍闚 oddanych niedawno do u篡tku nowych blok闚 – w os. Szklane Domy 2a oraz na os. Stalowym 16. Mieszka鎍om tych blok闚 po鈍i璚ili鄉y ich nowe mieszkania. Oczywi軼ie tym, kt鏎zy ksi璠za przyj瘭i.
+ Wspomnia Ojciec Proboszcz o przyjmuj帷ych ksi璠za. A jak generalnie wygl康a kwestia przyjmowania wizyty duszpasterskiej w parafii na Szklanych Domach?
- Kol璠 przyj窸o 46 % rodzin w parafii, z czego wynika, 瞠 w pozosta造ch 54 % mieszka nie byli鄉y. W 30 % mieszka wprost nie 篡czono sobie ksi璠za. Powody zapewne mog by r騜ne. Zapukamy tam w przysz造m roku. Mo瞠, przynajmniej w niekt鏎ych przypadkach, co si zmieni? A pozosta貫 24%? No c騜, wiele mieszka jest pustych. Nikt w nich nie mieszka. Cz窷 w豉軼icieli wyjecha豉 za granic, inni trzymaj puste mieszkanie dla swoich dzieci. Wiele mieszka jest wynajmowanych – wynajmuj帷y te najcz窷ciej nie przyjmuj ksi璠za po kol璠zie.
+ A ci, kt鏎zy ksi璠za zapraszali, jak traktowali kol璠?
- Dla wi瘯szo軼i wizyta duszpasterska by豉 wa積ym rodzinnym i religijnym wydarzeniem. Wielu z rado軼i czeka這 na ksi璠za. Byli tacy, kt鏎zy brali na t okazj nawet dzie wolny od pracy albo zwalniali si wcze郾iej, by zd捫y. Jak chcia豚ym im wszystkim podzi瘯owa przede wszystkim za wsp鏊n modlitw, za 鈍iadectwo chrze軼ija雟kiego 篡cia i serdecznie rozmowy. W trakcie tych rozm闚 wielu parafian przekazywa這 r騜ne uwagi, 鈍iadcz帷e o zatroskaniu o kszta速 wsp鏊noty parafialnej. Przy okazji chcia豚ym te podzi瘯owa za ofiary pieni篹ne, dzi瘯i kt鏎ym b璠zie mo磧iwo嗆 kontynuowania dalszych prac w naszym ko軼iele (czeka nas wykonanie sukienki dla Maryi, uporz康kowanie naszego prezbiterium, remont ubikacji przy ko軼iele, remont instalacji elektrycznej ko軼io豉). B璠ziemy te porz康kowa otoczenie naszej 鈍i徠yni.
To dzi瘯i ofiarno軼i parafian nasza 鈍i徠ynia jest pi瘯na i zadbana. Wiele os鏏 podkre郵a這, 瞠 podobaj im si nowe konfesjona造, dekoracja ko軼io豉…
+ Czy inwestycje parafialne finansowane s tylko z kol璠y?
- Nie. Ofiary zebrane w trakcie kol璠y s tutaj istotne, ale na niezb璠ne prace inwestycyjne przeznaczane s tak瞠 ofiary sk豉dane na tac w ka盥 trzeci niedziel miesi帷a. Do tego dochodz tak瞠 ofiary z這穎ne indywidualnie w kopertach oraz ofiary przelane na konto parafii.
Przy tej okazji chcia豚ym wyrazi wszystkim wdzi璚zno嗆 za zrozumienie i sk豉dane ofiary. Cieszy nas, 瞠 wielu parafian czuje wi篥 ze wsp鏊not parafialn, uto窺amia si z ni, 瞠 traktuje nasz ko軼i馧 jako „sw鎩 ", m闚i „w naszej parafii". Cieszy nas bardzo, gdy w ko軼iele pojawiaj si nowi parafianie, nowe rodziny. Wielu wiernych podczas spotka z kap豉nem wyra瘸這 wdzi璚zno嗆 za ich zaanga穎wanie w prac duszpastersk w parafii. Wizyta kol璠owa by豉 dla nas okazj do zapoznania si zar闚no z rado軼iami jak i troskami parafian - a szczeg鏊nie rodzin i os鏏 prze篡waj帷ych b鏊 zwi您any ze 鄉ierci najbli窺zych czy ci篹k chorob, a tak瞠 zmagaj帷ych si z problemami zwi您anymi z wyjazdem m這dych za granic w celu poszukiwania pracy.
+ Dotykamy tutaj spraw trudnych. Jakie najwa積iejsze problemy w 篡ciu nowohuckich rodzin zauwa瘸j duszpasterze?
- Zaczn mo瞠 od tego, co najbardziej si narzuca. Jeste鄉y parafi, kt鏎a si starzeje. Nowa Huta si starzeje. Jest bardzo du穎 ludzi samotnych i cz瘰to zarazem chorych. Powiem tylko, 瞠 w roku ubieg造m mieli鄉y w parafii 110 chrzt闚, a pogrzeb闚 by這 254. To ponad dwa razy wi璚ej. Jest nas coraz mniej, bo ludzie wyje盥瘸j, a dzieci rodz si za granic. Mamy coraz wi璚ej ludzi samotnych, t瘰kni帷ych za swoimi dzie熤i przebywaj帷ymi za granic, z kt鏎ymi kontakt ogranicza si tylko do 鈍i徠ecznych odwiedzin i telefon闚. Zdaj sobie spraw, 瞠 wyjazdy te podyktowane by造 poszukiwaniem lepszych warunk闚 篡cia, dlatego nikogo nie os康zam. Jednak taka sytuacja stawia przed nami wyzwanie, by pomy郵e, jak pom鏂 tym, kt鏎zy tutaj zostali? Najwi瘯sz chorob nie jest sama choroba, ale samotno嗆. Dlatego chcia豚ym podzi瘯owa wszystkim tym s御iadom, kt鏎zy ka盥ego dnia odwiedzaj chorych, robi im zakupy, sp璠zaj z nimi czas na rozmowie, dziel si dobrym s這wem. Zach璚am wszystkich aby ci庵le mieli otwarte oczy na potrzebuj帷ych. Wystarczy troch czasu, odwagi i zainteresowania aby umili komu 篡cie. Nie przechod幟y oboj皻nie, nie dajmy si zwie嗆 pokusie oboj皻no軼i.
+ Jakie jeszcze zjawiska, zdaniem duszpasterzy mog budzi niepok鎩?
- Smutek wywo逝je stosunek niekt鏎ych naszych parafian do wiary. Mamy bardzo wielu zaanga穎wanych w 篡cie religijne parafian. Wielu z nich uczestniczy w r騜nych grupach parafialnych, udziela si w pracy charytatywnej na rzecz potrzebuj帷ych. Ale niestety s te i tacy, kt鏎zy nieraz ca造mi tygodniami, a nawet miesi帷ami nie byli na niedzielnej Mszy 鈍. Widzimy wiele zaniedba ze strony rodzic闚 w stosunku do swoich dzieci, obecnie tak瞠 m這dzie篡, kt鏎zy nie ucz瘰zczaj na Msz 鈍. Smutek wywo逝je tak瞠 to, 瞠 wiele os鏏 篡je w zwi您kach niesakramentalnych.
Jednym z najgorszych zjawisk dla 篡cia duchowego jest zoboj皻nienie. Brak wra磧iwo軼i sumienia i pr鏏a usprawiedliwienia si przed sob, 瞠 „wszyscy" post瘼uj podobnie. U os鏏 tych zauwa瘸lny jest brak wra磧iwo軼i na utrat 豉ski Bo瞠j, kt鏎 ka盥y katolik otrzymuje w sakramentach pokuty i Eucharystii. A w trakcie kol璠y sam nieraz s造sza貫m zdanie, 瞠 „z naszej klatki do ko軼io豉 ma這 os鏏 chodzi”.
W kilku rodzinach prawdziwym problemem jest alkoholizm – najcz窷ciej jednego, ale bywa, 瞠 i wi瘯szej ilo軼i cz這nk闚 rodziny. To wyj徠kowo trudny problem, kt鏎y poci庵a za sob bied nie tylko materialn, ale tak瞠 duchow.
+ Z tego, co Ojciec Proboszcz m闚i wynika, 瞠 kol璠a jest bardzo dobr okoliczno軼i na poznanie szerszej perspektywy 篡cia parafian. Kol璠a pozwala pozna zar闚no blaski jak i cienie tego 篡cia. A to wszystko mo瞠 by dobr okoliczno軼i do bardziej owocnej pracy duszpasterskiej.
- Oczywi軼ie, 瞠 tak. Jako duszpasterze widzimy w kol璠zie wielk szans: rozeznania sytuacji, przybli瞠nia do ko軼io豉 parafialnego, wzajemnego poznania si, a tak瞠 mo磧iwo嗆 wsp鏊nej modlitwy i udzielenie b這gos豉wie雟twa Bo瞠go na Nowy Rok ka盥ej rodzinie. A postulaty zg豉szane przez parafian w trakcie kol璠y b璠 dyskutowane w trakcie jednego ze spotka Rady Parafialnej, w kt鏎ej obecni s r闚nie przedstawiciele parafian.
+ Bardzo dzi瘯uj za rozmow.


o. Augustyn Spasowicz OCist., proboszcz parafii na Szklanych Domach.
Biegi w Nowej Hucie coraz popularniejsze
W Przylasku Rusieckim, pierwsze w tym roku zawody w ramach nowohuckiego cyklu NOWA HUTA W CZTERECH SMAKACH, otworz trzeci sezon biegowych zmaga
NOWA HUTA W CZTERECH SMAKACH to cykl bieg闚 crossowych w czasie 4. p鏎 roku w 4. wyj徠kowych miejscach Nowej Huty. Biegi odbywaj si na dystansach oko這 5 i oko這 10 km. Zawodnik, kt鏎y przebiegnie 4 biegi d逝窺zego dystansu w roku, pokonuje 陰cznie dystans maratonu. Cykl bieg闚 po najwi瘯szej i najbardziej zielonej dzielnicy Krakowa, organizowany jest trzeci rok z rz璠u i z ka盥 kolejn edycj gromadzi coraz wi璚ej zawodnik闚. W tym roku, poza tradycyjnym dystansem 10 km imprez wzbogaci trasa o d逝go軼i 5 km. Przygotowano te klasyfikacj dru篡now pod mark Biegowych Derb闚 Krakowa. Organizatorzy pomy郵eli te o coraz liczniejszej grupie obcoj瞛ycznych pracownik闚 krakowskich firm. Jako zach皻a do poznawania Nowej Huty, prowadzona b璠zie klafyfikacja w LIDZE EKSPAT紟 (ekspat – wybitny specjalista, kt鏎y opu軼i ojczyzn, aby pracowa w Polsce). Uruchomiono r闚nie angloj瞛yczn wersj witryny internetowej zawod闚.
W ka盥ym wydarzeniu w ramach cyklu, na zawodnik闚 na mecie czeka medal w kszta販ie jednego z nowohuckich osiedli. Wszystkie medale w ramach cyklu utworz kolorow map Nowej Huty.
Trasy bieg闚 NOWA HUTA W CZTERECH SMAKACH – ZIMA zosta造 wytyczone w okolicy zbiornika wodnego nr 1 w Przylasku Rusieckim. Dominuje utwardzona, 篤irowa nawierzchnia. Cz窷 odcink闚 to drogi polne. Zawodnicy b璠 musieli pokona stosunkowo niewielkie podbiegi i zbiegi.
„W czasie naszych zawod闚, biegacze poznaj siebie nawzajem, poznaj Now Hut, jej potencja treningowy i urok teren闚 zielonych. Jest 篡czliwie, przyja幡ie - stawiamy na integracj nad rywalizacj. Chcemy, 瞠by ka盥y czu si na mecie wyj徠kowo.” – m闚i Pawe Derlatka, kierownik i g堯wny pomys這dawca zawod闚.
Jak zwykle Nowa Huta b璠zie smakowa豉 zdrowymi i bezmi瘰nymi przek御kami w punkcie od篡wczym, a po biegu – wega雟kim ciep造m posi趾iem i herbat z sokiem.
„W zawodach NOWA HUTA W CZTERECH SMAKACH uczestniczy coraz wi璚ej biegaczy wra磧iwych na kwestie zwierzak闚, kt鏎e nie maj szcz窷cia do ludzi. Wszystkich ich zach璚amy do uczestnictwa w akcji Cz這wiek zwierzakowi bratem – zbi鏎ce rzeczy dla bezdomnych psiak闚. Jedzenia, koce, akcesoria i legowiska zebrane w Biurze zawod闚 trafi do bezdomnych zwierzak闚 pozostaj帷ych pod opiek zaprzyja幡ionych z nasz Fundacji – m闚i Magdalena Zygu豉, Prezes Zarz康u Fundacji 4 Alternatywy, Organizatora zawod闚.
„Druga zbi鏎ka prowadzona przez Fundacj 4 Alternatywy dotyczy odzie篡 sportowej dla pacjent闚 pobliskiego O鈔odka MONAR w Krakowie. Niepotrzebne, ale b璠帷e w dobrym stanie buty biegowe, koszulki, bluzy sportowych i inne akcesoria przekazane przez zawodnik闚 trafi do os鏏, kt鏎e przez sport odnajduj swoj drog w walce z uzale積ieniami.” – dodaje.
„Nowa Huta w czterech smakach to ciep豉, bezpo鈔ednia atmosfera, wielkie zaanga穎wanie wolontariuszy, u鄉iechy zawodnik闚 przekraczaj帷ych lini mety. Serdecznie zapraszamy na bieg Nowa Huta w czterech smakach – ZIMA ju 23 lutego 2019!”– podsumowuje Pawe Derlatka.
fot. Wu-eska NH
(a)

Dane kontaktowe:

Fundacja 4 Alternatywy
www.facebook.pl/Fundacja4Alternatywy
www.ultratrailmalopolska.pl
tel. 600 053 939

Kocham Now Hut - 10 000 kalendarzy dla Nowohucian
Akcja „Kocham Now Hut - 10 000 kalendarzy dla Nowohucian” organizowana przez Fundacj Promocji Nowej Huty odb璠zie si ju po raz pi徠y. Przedsi瞝zi璚ie to, ma na celu popraw wizerunku dzielnicy, integracj spo貫czno軼i lokalnej oraz wzmocnienie aktywno軼i i zaanga穎wania mieszka鎍闚. Jest radosnym wydarzeniem podczas kt鏎ego Nowohucianie otrzymuj „praktyczn” Walentynk w postaci pi瘯nego kalendarza.
Akcja podczas czterech edycji cieszy豉 si du篡m zaanga穎waniem spo貫czno軼i lokalnej oraz medi闚. W Nowej Hucie sta豉 si ju pewnego rodzaju tradycj. Charakter tego przedsi瞝zi璚ia sprawia, 瞠 Walentynki nabieraj zupe軟ie nowego znaczenia oraz wymiaru. Dla Nowohucian nie s ju tylko 鈍i皻em zakochanych, ale celebracj mi這軼i do swojej ma貫j ojczyzny.
14 lutego 2019 roku na al. R騜, czyli w samym sercu Nowej Huty, odb璠zie si premiera kalendarza „Kocham Now Hut”. Podczas akcji nowohucianie otrzymaj bezp豉tny kalendarz oraz magnesy zaprojektowane specjalnie na t okazj. Uczestnicy spotkania b璠 mieli tak瞠 okazj oddania krwi w specjalnym Krwiobusie, czym przyczyni si do ratowania 篡cia ludziom w szpitalach.
Kalendarze rozdawane b璠 w ci庵u ca貫go dnia w kluczowych lokalizacjach dzielnicy, p騧niej b璠 dost瘼ne w punktach partner闚 naszej akcji, np. w kawiarniach, sklepach, punktach us逝gowych.
Kalendarz ma form plakatu w formacie A2. Jego g堯wn cz窷 zajmuje atrakcyjna fotografia przedstawiaj帷a dzielnic w spos鏏 pozytywny. Poni瞠j znajduje si kalendarium zawieraj帷e 13 miesi璚y (od lutego 2019 do lutego 2020), oraz informacja o sponsorach i partnerach akcji. W 5 edycji akcji „Kocham Now Hut” kalendarz uka瞠 si w dw鏂h wersjach.
Zdj璚ie do drugiej wersji kalendarza wy這nione zosta這 w konkursie og這szonym pocz徠kiem listopada 2018 r. Nowohucianie mieli tym samym mo磧iwo嗆 czynnego udzia逝 w tworzeniu kalendarza.

HARMONOGRAM AKCJI:

12:00-14:00
Premiera kalendarza na al. R騜 oraz kolporta kalendarzy na Placu Centralnym, skrzy穎waniu ul. Struga i al. Solidarno軼i, w okolicy Placu Bie鎍zyckiego, ronda Genera豉 Maczka.

13:30-15:00 i 21:00-22:00
Kolporta kalendarzy mi璠zy budynkami „S” i „Z” Centrum Administracyjnego.

17:00-19:00
Wernisa wystawy „Kocham [fotografowa澕 Now Hut” oraz spotkanie nowohucian w nowej siedzibie Fundacji Promocji Nowej Huty, na os. Centrum D 6 lok. us逝gowy 8.
(a)

Wejd na stron razemwdialogu.pl i wype軟ij ankiet ze swoj propozycj – 70 ULIC NA 70.LECIE NOWEJ HUTY
To ju 70. urodziny Nowej Huty – przy陰cz si i wska ulice do naprawy! Za kilkana軼ie dni, a dok豉dnie 24 lutego 2019 roku Nowa Huta b璠zie obchodzi 70. urodziny. Z tej okazji w ci庵u roku odbywa si b璠 r騜ne wydarzenia kulturalne. Miasto proponuje, aby pozostawi trwa造 郵ad po tym jubileuszu i przedstawia m.in. program modernizacji 70 ulic.
Swoje propozycje mog zg豉sza mieszka鎍y za po鈔ednictwem strony razemwdialogu.pl. Na ka盥ej wytypowanej ulicy realizowany b璠zie r騜ny zakres prac, mo瞠 to by klasyczny remont, budowa chodnika, czy po prostu jej upi瘯szenie przez monta 豉wek lub obsadzenie ro郵inami ozdobnymi. Do realizacji tego zadania zostan zaanga穎wani mieszka鎍y. W tym celu na stronie internetowej razemwdialogu.pl uruchomiona zosta豉 ankieta, za po鈔ednictwem kt鏎ej krakowianie mog zg豉sza ulice, kt鏎e ich zdaniem powinny zosta uj皻e w programie. Mieszka鎍y mog poda zakres prac oraz konkretny odcinek ulicy. Szczeg鏊nie wa積e b璠zie uzasadnienie, dlaczego to w豉郾ie ta konkretna ulica zas逝guje na modernizacj. Wszystkie propozycje zostan zweryfikowane pod k徠em mo磧iwo軼i ich realizacji oraz koszt闚. Nowa Huta skrywa histori Polski drugiej po這wy XX wieku. W 1949 roku we wsi Mogi豉 rozpocz皻o budow miasta od podstaw. Mia豉 to by przestrze dla os鏏 pracuj帷ych w Kombinacie Metalurgicznym. Dwa lata p騧niej obszar ten w陰czono do Krakowa i tak utworzono now dzielnic Now Hut, kt鏎 w latach 90. podzielono na 5 dzielnic. Pierwszy blok wraz z ulic powsta przy osiedlu Wandy 14. Z kolei ulica Bie鎍zycka by豉 t, kt鏎a 陰czy豉 Kombinat Metalurgiczny z Krakowem. W kolejnych latach przybywa造 kolejne arterie: al. Solidarno軼i (dawniej Lenina), al. Jana Paw豉 II (dawniej Planu 6-letniego), al. Andersa (dawniej Rewolucji Pa寮ziernikowej). Powsta Plac Centralny (dawniej Stalina). Pierwsze krakowskie drogi dla rower闚 to te Nowa Huta, pojawi造 si w latach 50., przy al. Pokoju oraz na al. Andersa. (mp)
Kierunek: Muzeum Nowej Huty
1 marca oddzia „Dzieje Nowej Huty” Muzeum Historycznego Miasta Krakowa i Muzeum PRL-u po陰cz si tworz帷 Muzeum Nowej Huty. Jego siedzib b璠zie dawne kino 安iatowid. Do ko鎍a lutego gotowe b璠 projekty jego odrestaurowania i dostosowania do potrzeb muzeum.
Formalnie 陰cz si Muzeum PRL-u i Muzeum Historyczne Miasta Krakowa, kt鏎e od 1 marca b璠zie si pos逝giwa這 nazw Muzeum Krakowa. W praktyce Muzeum Nowej Huty b璠 wsp馧tworzyli dotychczasowi pracownicy obu nowohuckich instytucji, wnosz帷 do niego zar闚no sw wiedz i do鈍iadczenia (Dzieje Nowej Huty dzia豉j od 2005 r., a Muzeum PRL-u od 2013 r.), jak i dwie perspektywy spojrzenia na dzielnic: lokaln i bardziej og鏊nopolsk.
Nowohucki priorytet
Podczas grudniowego spotkania, zapowiadaj帷ego jubileusz 120-lecia Muzeum Historycznego Miasta Krakowa, prezydent Jacek Majchrowski powiedzia, 瞠 priorytetem dla instytucji b璠zie teraz budowa Muzeum Nowej Huty. To wa積e deklaracja, zw豉szcza 瞠 w bie膨cym roku Nowa Huta 鈍i皻uje swe 70-lecie.
Siedziba muzeum - dawne kino 安iatowid - wymaga zar闚no remontu konserwatorskiego (budynek jest wpisany do rejestru zabytk闚), jak i dostosowania do potrzeb wsp馧czesnej instytucji kulturalnej. Sercem ka盥ego muzeum jest te wystawa sta豉 – dotychczas zar闚no w Dziejach Nowej Huty, jak i Muzeum PRL-u mogli鄉y ogl康a jedynie ekspozycje czasowe.
Do ko鎍a lutego gotowy b璠zie komplet projekt闚 budowlanych. R闚nolegle ko鎍z si prace nad scenariuszem i projektem wystawy sta貫j oraz projektami aran瘸cji przestrzeni - zar闚no tych og鏊nodost瘼nych, jak i magazyn闚 i biur. Finansuje jeMinisterstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
To pakiet dokument闚 niezb璠ny do tego, aby m鏂 zabiega o finansowanie projektu. Jego koszty szacowano wst瘼nie na ok. 50 mln z, a Muzeum Krakowa zamierza szuka 鈔odk闚 m.in. w funduszach norweskich.
W centrum wystawy Huta i mieszka鎍y
Na projektami i scenariuszem wystawy sta貫j pracuje kilkudziesi璚ioosobowy zesp馧 z這穎ny z pracownik闚 Muzeum PRL-u i Muzeum Historycznego Miasta Krakowa, przedstawicieli firmy MAE – Multimedia Art. & Education, kt鏎a w pa寮zierniku 2016 r. wygra豉 konkurs na opracowanie projekt闚, a tak瞠 O鈔odka Karta.
W centrum wystawy sta貫j znajdzie si Nowa Huta i jej mieszka鎍y. Tam, gdzie b璠zie to mo磧iwe, tak瞠 wydarzenia o znaczeniu og鏊nopolskim zostan pokazane na przyk豉dzie Huty - np. stan wojenny poprzez pacyfikacj strajku w Hucie im. Lenina, sylwetki nowohuckich ofiar, manifestacje rocznicowe. Nie zabraknie te opowie軼i o kombinacie.
T貫m wystawy b璠zie PRL, czyli historia instalacji systemu komunistycznego w Polsce, opowie嗆 o filarach, na kt鏎ych oparta by豉 w豉dza komunist闚, a tak瞠 prze這mowych z og鏊nopolskiej perspektywy wydarzeniach politycznych, czy polskich miesi帷ach.
Ekspozycja nie b璠zie jednak mia豉 wy陰cznie politycznego charakteru. R闚nolegle do wspomnianej narracji prowadzona b璠zie druga – po鈍i璚ona 篡ciu codziennemu mieszka鎍闚 oraz zachodz帷ym zmianom spo貫czno-obyczajowym.
Wprowadzeniem do wystawy b璠zie opowie嗆 o Hucie przez hut, czyli historii ziem, na kt鏎ych powsta kombinat i miasto, a jej point – tera幡iejszo嗆 dzielnicy.
Przywr鏂i 鈍ietno嗆 安iatowidowi
Podstawowym za這瞠niem projektu architektoniczno-budowlanego jest przywr鏂enie 鈍ietno軼i budynkowi dawnego kina. Tw鏎cy projektu, nie chc帷 ingerowa w zabytkow struktur budynku, postanowili umie軼i wystaw sta陰 w dobudowanej, podziemnej cz窷ci pod placem znajduj帷ym si przed budynkiem. Tak瞠 pod powierzchnia ziemi zostan zlokalizowane muzealne magazyny.
Budynek zostanie odrestaurowany i przystosowany do potrzeb os鏏 z niepe軟osprawno軼iami. Na parterze znajd si m.in. sala konferencyjna i sala wystaw czasowych, sklep muzealny oraz przestrze s御iedzka, w kt鏎ej swoje projekty b璠 mogli realizowa mieszka鎍y. Na pierwszym pi皻rze zaplanowano m.in. czytelni i audiotek, sale warsztatowe, pomieszczenie naukowe i administracyjne. B璠zie te mo積a zajrze do serce dawnego kina – projektorni. W niedu瞠j dobudowie na dachu (niewidocznej od strony ulicy) zlokalizowane zostan: kawiarnia i kino letnie.
Podr騜 po dawnym kinie (na jego fasad wr鏂i neon) b璠zie wi璚 dope軟ieniem wystawy sta貫j, opowie軼i o samym budynku oraz zapleczem niezb璠nym do prowadzenia dzia豉lno軼i naukowej, edukacyjnej, warsztatowej i wydawniczej.
Intensywne marzec w Muzeum Nowej Huty
Prace nad projektami dotycz帷ymi przebudowy prowadzone s r闚nolegle z bie膨c dzia豉lno軼i instytucji, a marzec b璠zie w niej wyj徠kowo intensywny.
W dniach 1-3 marca odb璠zie si Weekend z Muzeum Nowej Huty, kt鏎e zaprosi w闚czas do darmowego zwiedzanie wystaw na os. S這necznym („Osiedleni. Teatralne”), w 安iatowidzie („Atomowa groza. Schrony w Nowej Hucie”, „Huta stan窸a. Strajk w Hucie im. Lenina 26 kwietnia – 5 maja 1988” i „Inside Poland. Marian Schmidt. Fotografie") oraz – po raz pierwszy – w schronie pod budynkiem Zespo逝 Szk馧 Mechanicznych nr 3 na os. Szkolnym 37 („Stan zagro瞠nia”).
Ta ostatnia ekspozycja jest pierwszym elementem projektu Podziemna Nowa Huta. W ubieg造m roku wszed on w etap realizacji, zapad豉 te decyzja, 瞠 b璠zie cz窷ci Muzeum Nowej Huty. W 2019 r. planowane s prace w budynku i schronie na os. Szkolnym 22, gdzie b璠zie mie軼i這 si centrum trasy turystycznej. Schron pod nowohuckim „mechanikiem” (w kt鏎ym znajdziemy opowie嗆 m.in. o instynktownej potrzebie ukrycia przed zagro瞠niem, charakterystycznej zar闚no dla zwierz徠, jak i ludzi oraz najciekawszych budowlach schronowych na 鈍iecie) b璠zie mo積a zwiedza od 1 marca, za jego dope軟ieniem b璠zie - do czasu oddania kolejnych lokalizacji - wystawa „Atomowa groza” w schronie pod 安iatowidem.
13 marca w Muzeum Nowej Huty odb璠zie si wsp鏊na prezentacja dw鏂h wydawnictw 陰cz帷ych si instytucji: pi徠ego numeru rocznika „安iatowid”, podsumowuj帷ego dzia豉lno嗆 Muzeum PRL-u i wydawnictwa towarzysz帷ego wystawie „Osiedleni. Teatralne”.
24 marca zesp馧 Muzeum Nowej Huty zaprosi na finisa ostatniej wystawy na os. S這necznym, a ju 27 marca na wernisa pierwszej po po陰czeniu wystawy w 安iatowidzie, nowohuckiej ods這ny cyklu ekspozycji jubileuszowych Muzeum Krakowa „przeMieszczanie”. Przygotowywana przez Mari W帷ha喚-Skindzier i Macieja Mieziana wystawa „Nowohucianin" to pr鏏a zmierzenia si z nowohuck to窺amo軼i, g堯wnie przez pryzmat lat 90. i wsp馧czesnego miasta.
Kolej na: kombinat, Mistrzejowice, pomnik Lenina…
Tematem drugiej tegorocznej wystawy Muzeum Nowej Huty b璠zie kombinat. Trwaj ju tak瞠 prace nad dwoma przysz這rocznymi ekspozycjami: o Mistrzejowicach oraz o dziejach i recepcji nowohuckiego pomnika Lenina. Muzeum Nowej Huty b璠zie te kontynuowa這 aktywno軼i podejmowane dotychczas przez Dzieje Nowej Huty i Muzeum PRL-u - organizowa這 debaty, spotkania dla senior闚, spacery i konkursy, prowadzi這 lekcje muzealne i warsztaty dla najm這dszych.
Jak wida, w roku jubileuszu 70-lecia Nowej Huty prace w dedykowanym dzielnicy muzeum nabieraj tempa i rozmachu.
(a)


Budynek dawnego kina 安iatowid zostanie starannie odrestaurowany, a na jego dach powr鏂i neon.
Zimowa pomoc dla bezdomnych
Cho problem os鏏 nie maj帷ych sta貫go „dachu nad g這w” jest zdecydowanie ca這roczny to w豉郾ie zim jest on najdotkliwszy. Podczas niskich temperatur cz窷ciej my郵imy o bezdomnych i cz窷ciej r闚nie staramy si im pom鏂. Cz瘰to ta pomoc to telefon pod numer alarmowy 112 czy te telefon do Stra篡 Miejskiej kiedy zaobserwujemy osob potrzebuj帷 pomocy – ten drobny gest mo瞠 uratowa czyje 篡cie, nie b鎩my si do wykona!
Niskie temperatury to dla os鏏 bez dachu nad g這w powa積y problem. Corocznie s造szymy o 鄉iertelnych ofiarach zimy. Wielu tych 鄉ierci mo積a by這 unikn望 gdyby kto zareagowa i wezwa pomoc. Cho zdarza si, 瞠 osoby znajduj帷e si „na ulicy” s pod wp造wem alkoholu nie zmienia to faktu, 瞠 zas逝guj na nasz uwag i wsparcie! Nie ignorujmy ich!
Warto przy tej okazji przypomnie jakie formy wsparcia proponuje bezdomnym miasto?
W okresie zimowym pomoc dla os鏏 bezdomnych koncentruje si na zapewnieniu schronienia, odzie篡, ciep貫go posi趾u oraz przeciwdzia豉niu zamarzni璚iu i zaczadzeniu os鏏 przebywaj帷ych w przestrzeni publicznej. Gmina organizuj帷 pomoc dla os鏏 bezdomnych i potrzebuj帷ych wsp馧pracuje w tym zakresie z organizacjami pozarz康owymi. Aktualnie na terenie Krakowa dzia豉j co najmniej 22 organizacje udzielaj帷e pomocy osobom bezdomnym i potrzebuj帷ym w r騜nej formie, m.in. Caritas Archidiecezji Krakowskiej, Zgromadzenie Braci Albertyn闚, Zgromadzenie Si鏀tr Albertynek Pos逝guj帷ych Ubogim, Stowarzyszenie Dobroczynne Betlejem, Dzie這 鈍. Ojca Pio, Polski Komitet Pomocy Spo貫cznej, Stowarzyszenie Lekarze Nadziei, Fundacja Po Pierwsze Cz這wiek, Stowarzyszenie Przyjaci馧 im. 安. Brata Alberta oraz parafie. Udzielaj帷 pomocy osobom bezdomnym, MOPS wsp馧pracuje r闚nie z instytucjami: Policj, Stra膨 Miejsk, Miejskim Centrum Profilaktyki Uzale積ie w Krakowie.
Na terenie Nowej Huty (Dzielnice XIV, XV, XVI, XVII i XVIII) funkcjonuje 5 plac闚ek udzielaj帷ych tymczasowego schronienia osobom pozbawionym schronienia, kt鏎e zapewniaj 陰cznie 270 miejsc. S to:
+ Schronisko dla Bezdomnych Kobiet w Krakowie, ul. So速ysowska 13 c – 55 miejsc,
+ Noclegownia i Schronisko dla Bezdomnych M篹czyzn w Krakowie ul. Makuszy雟kiego 19a: noclegownia – 100 miejsc, schronisko – 80 miejsc (w tym 50 miejsc z us逝gami opieku鎍zymi). Ze wzgl璠u na sytuacje zagro瞠nia zdrowia i 篡cia przyjmowane s osoby bezdomne ponad limit 180 miejsc (w okresie zimowym uruchamianych jest dodatkowo 80 miejsc).
+ Miejsca interwencyjnego schronienia dla kobiet w Krakowie, os. Krakowiak闚 46 – 10 miejsc, plac闚ka funkcjonuj帷a corocznie od 1 listopada do 31 marca,
+ Wsp鏊nota Emaus w Krakowie, ul. Czecze雟ka 25 – 17 miejsc, dzia豉lno嗆 plac闚ki nie jest finansowana ze 鈔odk闚 Gminy Miejskiej Krak闚.
+ Ma這polskie Centrum Integracji „Pro Domo” w Krakowie, ul. Pyso鎍e 12 – 8 miejsc dla os鏏 opuszczaj帷ych zak豉dy karne, dzia豉lno嗆 plac闚ki nie jest finansowana ze 鈔odk闚 Gminy Miejskiej Krak闚.
Osoby nietrze德e, kt鏎e nie zagra瘸j zdrowiu i 篡ciu innych os鏏 mog by przyj皻e w ogrzewalniach przy ul. Rozrywki 1 (10 miejsc) oraz przy ul. Wielickiej 44b (50 miejsc). Ponadto w Noclegowni przy ul. Makuszy雟kiego 19a funkcjonuje 8 miejsc interwencyjnych, w ramach kt鏎ych mo磧iwe jest przyj璚ie os鏏 bezdomnych pod wp造wem alkoholu. Osoby bezdomne w stanie znacznego upojenia alkoholowego, kt鏎ych zachowanie zagra瘸 zdrowiu i 篡ciu innych os鏏 przewo穎ne s przez Policj i Stra Miejsk do Dzia逝 Opieki Nad Osobami Nietrze德ymi Miejskiego Centrum Profilaktyki Uzale積ie przy ul. Rozrywka 1.
W ka盥ej plac闚ce dla os鏏 bezdomnych istnieje mo磧iwo嗆 wykonania zabieg闚 higienicznych i wymiany odzie篡, otrzymania ciep貫j herbaty, a w wi瘯szo軼i jest tak瞠 mo磧iwo嗆 przygotowania posi趾u.
(a)

Strona 6 z 156 << < 3 4 5 6 7 8 9 > >>
 
Ten serwis u篡wa cookies i podobnych technologii (brak zmiany ustawienia przegl康arki oznacza zgod na to)




Prezentowane na stronie internetowej informacje stanowi tylko cz窷 materia堯w, kt鏎e w ca這軼i znale潭 mo積a w wersji drukowanej "G這su - Tygodnika Nowohuckiego".
Logowanie
Nazwa U篡tkownika

Has這



Nie jeste jeszcze naszym U篡tkownikiem?
Kilknij TUTAJ 瞠by si zarejestrowa.

Zapomniane has這?
Wy郵emy nowe, kliknij TUTAJ.
Reklama


Copyright by G這s - Tygodnik Nowohucki © 2005-2014