Dla Artura Korczyñskiego czas zatrzyma³ siê piêæ lat temu w nocy z 10 na 11 listopada 2001 roku. Mia³ wówczas 18 lat. By³ uczniem technikum elektrycznego. Wysokim, przystojnym ch³opakiem o szlachetnych rysach twarzy. Interesowa³ siê informatyk±, ¶wietnie zna³ jêzyk angielski, by³ „z³ot± r±czk±” – wci±¿ co¶ komu¶ naprawia³, przerabia³, programowa³, formatowa³. Otacza³o go wielu przyjació³, dla których drzwi jego domu by³y zawsze otwarte.
BEZPIEKA I AGENCI W NOWEJ HUCIE Z Janem L. Franczykiem rozmawia Jaros³aw Szarek
+ Wraz z g³o¶nymi wydarzeniami wokó³ arcybiskupa Stanis³awa Wielgusa, powróci³a sprawa wspó³pracy ró¿nych ludzi z komunistycznymi organami bezpieczeñstwa. Pan by³ jedn± z osób, którymi S³u¿ba Bezpieczeñstwa interesowa³a siê szczególnie od pó¼nych lat siedemdziesi±tych. W ubieg³ym roku otrzyma³ Pan z Instytutu Pamiêci Narodowej kolejn± partiê dokumentów dotycz±cych Pana osoby, a w¶ród nich nazwiska donosicieli i oficerów SB, którzy Pana inwigilowali. Dlaczego do tej pory nie upubliczni³ Pan tych nazwisk, tak jak to zrobili przywódcy hutniczej „Solidarno¶ci”?
Od stycznia, zgodnie z zapowiedzi±, Nowohucka Kronika Filmowa ma nowe godziny emisji w TVP Kraków. Teraz mo¿na j± ogl±daæ w ka¿dy poniedzia³ek trzykrotnie! – o godz. 8.45, 16.50 i 19.20. Projekcje w kinie Sfinks – jak zwykle – przed ka¿dym seansem.
A w najnowszym, 71 wydaniu, zobaczymy relacjê z premiery filmu dokumentalnego „Otwarte miasto”, która odby³a siê w Kinie Studyjnym SFINKS. Ten unikalny dokument realizowany by³ przez ponad 400 operatorów (profesjonalistów i amatorów) podczas pielgrzymki Ojca ¶w. Benedykta XVI do Krakowa i pokazuje obraz miasta, w tym Nowej Huty, w trakcie tej wizyty. Kolejnym tematem bêd± niezwyk³e fotografie niezwyk³ego fotografika Roberta Kosieradzkiego, których wystawê mo¿emy ogl±daæ w Nowohuckim Centrum Kultury. Materia³ uzupe³ni wypowied¼ Adama Gryczyñskiego z Krakowskiego Klubu Fotograficznego. Kronikê zakoñcz± ujêcia filmowe zrealizowane podczas spotkania p.n. "Mowa serdeczna" w O¶rodku Kultury im. C. K. Norwida. Us³yszymy wiersze poetów rosyjskich wykonane przez krakowskich licealistów oraz pie¶ni Bu³ata Okud¿awy i W³odzimierza Wysockiego w interpretacji £ady Gorpienko.
(ag)
Starszy posterunkowy mia³ 1,3 promila alkoholu RADIOWOZEM W MERCEDESA
W sylwestrow± niedzielê, oko³o godz. 12.00 policyjny radiowóz zderzy³ siê z osobowym mercedesem. Do kolizji dosz³o przy zbiegu ulic Dobrego Pasterza i Bora-Komorowskiego. Z ustaleñ jakie poczynili policjanci drogówki wynika, ¿e winê za kolizjê ponosi kierowca radiowozu, 31-letni starszy posterunkowy, który nie zachowa³ nale¿ytej ostro¿no¶ci. Dla starszego posterunkowego, na co dzieñ funkcjonariusza VIII Komisariatu Policji z siedzib± na os. Zgody, problemy nie skoñczy³y siê wraz ze spisaniem protoko³u zdarzenia. Okaza³o siê bowiem, ¿e w trakcie prowadzenia radiowozu mia³ on 1,3 promila alkoholu we krwi. Grozi mu wiêc dwa lata wiêzienia i utrata pracy w policji, w której zatrudniony by³ od siedmiu lat.
W trakcie kolizji dwaj policjanci odnie¶li lekkie obra¿enia i trafili na obserwacjê do szpitala. Kierowca mercedesa w wyniku wypadku nie odniós³ obra¿eñ. Komendant ma³opolskiej policji poleci³ wszcz±æ procedurê zmierzaj±c± do zwolnienia policjanta ze s³u¿by.
(f)
Bo¿onarodzeniowe szopki swoj± tradycjê wywodz± od jase³ek, które niegdy¶ wystawiane by³y w ko¶cio³ach w okresie Bo¿ego Narodzenia. Najczê¶ciej by³y to betlejemskie stajenki ustawione na tle krajobrazu pe³nego ska³ i drzew. Ponoæ pierwsze jase³ka wystawia³ ¶w. Franciszek. Najstarsze krakowskie figurki jase³kowe pochodz± z XIV wieku i znajduj± siê w klasztorze sióstr Klarysek przy ko¶ciele ¶w. Andrzeja. By³ to dar El¿biety £okietkówny, siostry Kazimierza Wielkiego. Tradycja bo¿onarodzeniowych szopek jest w Polsce ¿ywa do dzisiaj. W Bo¿e Narodzenie szopki pojawiaj± siê w ka¿dym ko¶ciele, ciesz±c dzieci i doros³ych. Poni¿ej przedstawiamy kilka szopek, które ustawione zosta³y w ko¶cio³ach Nowej Huty.
(f)
Szopka w ko¶ciele M. B. Czêstochowskiej na Szklanych Domach.
Szopka w ko¶ciele Naj¶wiêtszego Serca Pana Jezusa na os. Teatralnym.
W pi±tek, 8 grudnia br. w Wojewódzkiej Bibliotece Publicznej w Krakowie odby³a siê konferencja prasowa i promocja nowego tomu wierszy ks. Tadeusz Isakowicza-Zaleskiego.
Ks. Zaleski znany jest przede wszystkim ze swojej dzia³alno¶ci zmierzaj±cej do ukazania dzia³añ SB wymierzonych w duchowieñstwo. Teraz jednak pokazuje swoj± inn± twarz – twarz poety, pisz±cego wiersze od ponad trzydziestu lat. Jako poeta zadebiutowa³ na ³amach „Tygodnika Powszechnego”, a swój pierwszy tomik, zatytu³owany „Oblê¿enie”, opublikowa³ w roku 1981, w dzia³aj±cym poza cenzur± Wydawnictwie Krzy¿a Nowohuckiego. By³ tak¿e cz³onkiem redakcji miesiêcznika „Krzy¿ Nowohucki”. Podpisywa³ siê wówczas pseudonimem Jacek Partyka (bêd±c alumnem krakowskiego Wy¿szego Seminarium Duchownego nie chcia³ ¶ci±gaæ k³opotów na siebie i na seminarium). Jako kleryk zosta³ powo³any do wojska, gdzie s³u¿y³ w specjalnej jednostce dla kleryków w Brzegu nad Odr±.
W stanie wojenny wspó³pracowa³ z ks. Kazimierze Jancarzem. Uczestniczy³ w s³ynnych mistrzejowickich Mszach ¶w. za Ojczyznê. W pierwszej po³owie lat osiemdziesi±tych zosta³ dwukrotnie ciê¿ko pobity przez funkcjonariuszy SB. W roku 1988 przebywa³ z pos³ug± duszpastersk± w¶ród strajkuj±cych na terenie Huty im. Lenina. W roku 1987 – wraz ze Stanis³awem Pruszyñskim i Zofi± Tetelowsk± – za³o¿y³ Fundacjê imienia Brata Alberta w Radwanowicach. Dzi¶ fundacja prowadza 30 o¶rodków terapeutycznych w ca³ej Polsce.
Ks. Isakowicz-Zaleski pochodzi z rodziny o korzeniach ormiañskich (obrz±dek ormiañsko-katolicki). Od 2002 roku jest duszpasterzem Ormian w Polsce. Uczestniczy³ i organizowa³ wiele konwojów humanitarnych (m. in. do krajów by³ej Jugos³awii, Czeczenii, Albanii i Ukrainy). Za swoj± dzia³alno¶æ zosta³ uhonorowany nagrod± POLCULU, Medalem ¶w. Jerzego, Orderem U¶miechu i Krzy¿em Komandorskim Orderu „Polonia Restituta”.
Najnowszy tom poezji ks. Tadeusza Sakowicza-Zaleskiego, nosz±cy tytu³ „Wiersze”, zosta³ wydany przez krakowskie Ma³e Wydawnictwo. Ksi±¿ka bêdzie dostêpna w ksiêgarniach oraz bezpo¶rednio w wydawnictwie: www.malewydawnictwo.pl
(f)
Wiedza o przygotowaniach do wprowadzenia stanu wojennego jest ju¿ wystarczaj±co obszerna. Historycy jasno stawiaj± tezê, ze ju¿ z chwil± podpisania Porozumieñ Sierpniowych w³adza komunistyczna szykowa³a siê do zniszczenia „Solidarno¶ci”. Metody by³y ró¿ne: prowokacja, przenikanie do struktur „Solidarno¶ci” agentów, sk³ócanie ¶rodowisk robotniczych z inteligenckimi, pomówienia. W przygotowania w³±czono (w sposób tajny) wszystkie si³y militarne kraju.
Realizacjê rozbicia „Solidarno¶ci” planowano pocz±tkowo jeszcze w grudniu 1980 r., pó¼niej w marcu i sierpniu 1981 r. Je¶li chodzi o sierpieñ 1981 – chodzi³o o niedopuszczenie do wyboru pierwszych w³adz zwi±zku. Pretekstem mia³o byæ doprowadzenie do konfliktu na tle ustawy o przedsiêbiorstwie pañstwowym i samorz±dzie za³óg. Jako negocjator tej ustawy podpisa³em jej kompromisow± wersjê, by oddaliæ decyzje Jaruzelskiego o stanie wojennym. Kompromis wypracowany w Sejmie roz³adowa³ napiêcie i pierwsze, demokratyczne wybory odby³y siê podczas II tury Zjazdu „Solidarno¶ci” w Gdañsku.
Stan wojenny by³ jednak nieuchronny. W³adza pozorowa³a rozmowy ze stron± zwi±zkow± i przygotowywa³a siê do ataku. My, dzia³acze „Solidarno¶ci” dobrze wiedzieli¶my, ¿e ka¿dy dzieñ jest dniem darowanym, I ¿e wiele tych dni ju¿ nie bêdzie. Genera³owie Jaruzelski, Siwicki, Kiszczak i Janiszewski spierali siê ju¿ tylko o datê: 12 czy 13 grudnia. Kiszczak by³ za 12 grudnia.
Hutnicy z Nowej Huty zdali wtedy egzamin z Solidarno¶ci. By³ to najwiêkszy w Polsce strajk i najwiêksza te¿ jego pacyfikacja. Szkoda, ze tak ma³o o tym strajku, o udziale w nim tysiêcy hutników, ale i wspomagaj±cych nas profesorów i studentów z krakowskich uczelni mówi siê i pisze. Dlatego tez jako przywódca strajku chcia³bym raz jeszcze wszystkim podziêkowaæ za postawê w tamtych dniach i za wierno¶æ „Solidarno¶ci”.
Dzi¶ wiadomo te¿, ¿e w³adza do koñca nie by³a pewna zwyciêstwa. Chcia³a jednak w obronie swojego status quo, w obronie socjalizmu i dominacji PZPR przetr±ciæ krêgos³up „Solidarno¶ci”. I to jej siê poniek±d uda³o.
Mieczys³aw Gil
Przed ko¶cio³em M. B. Czêstochowskiej po¶wiêcono i ods³oniêto POMNIK KSIÊDZA JERZEGO
W niedzielê, 3 grudnia br. po uroczystej Mszy ¶w. na placu przed ko¶cio³em Matki Bo¿ej Czêstochowskiej na os. Szklane Domy odby³ siê akt po¶wiêcenia i ods³oniêcia pomnika S³ugi Bo¿ego ks. Jerzego Popie³uszki. W obecno¶ci licznie zebranych wiernych, pomnik po¶wiêci³ ks. biskup Jan Zaj±c, a ods³oni³a go matka zamordowanego kap³ana Marianna Popie³uszko.
Uroczysto¶æ po¶wiêcenia i ods³oniêcia pomnika zamordowanego przez oficerów SB kapelana „Solidarno¶ci” S³ugi Bo¿ego ks. Jerzego Popie³uszki zgromadzi³a t³umy wiernych. Na uroczyst± Mszê ¶w. w intencji rych³ej beatyfikacji ks. Jerzego licznie przyby³o duchowieñstwo – oprócz ks. bpa Jana Zaj±ca przybyli tak¿e ks. infu³at Jerzy Bry³a, opat mogilski o. Piotr Chojnacki, proboszczowie wielu nowohuckich parafii oraz ksiê¿a, którzy w stanie wojennym wspierali dzia³aczy „Solidarno¶æ”. Obecni byli parlamentarzy¶ci: senator Piotr Boroñ oraz pos³owie: Marek Kotlinowski i Monika Ryniak. Licznie reprezentowane by³y w³adze „Solidarno¶ci” z Wojciechem Grzeszkiem i W³adys³awem Kielianem na czele, a tak¿e cz³onkowie Bractwa Kurkowego, które sfinansowa³o budowê postumentu pomnika. Pod ¶cian± ¶wi±tyni stanê³o kilkana¶cie pocztów sztandarowych, a orkiestra dêta Mittal Steel Poland u¶wietni³a nabo¿eñstwo wykonaniem kilku okoliczno¶ciowych utworów muzycznych.
Po zakoñczeniu Mszy ¶w. uczestnicy nabo¿eñstwa udali siê w procesji pod pomnik na plac przed ko¶cio³em. Tam monument zosta³ po¶wiêcony przez ks. bpa Jana Zaj±ca i ods³oniêty przez matkê kap³ana-mêczennika, Mariannê Popie³uszko. Uroczysto¶æ zakoñczy³o od¶piewanie pie¶ni „Bo¿e co¶ Polskê” oraz z³o¿enie pod pomnikiem wieñców i kwiatów.
Pomnik autorstwa prof. Czes³awa D¼wigaja ma prawie sze¶æ metrów wysoko¶ci. Postaæ ks. Jerzego Popie³uszki zosta³a odlana z br±zu, ma 3,6 metra wysoko¶ci i wa¿y 1,8 tony. Z postumentu, który ma kszta³t æwiartki kuli ziemskie wyrastaj± orze³ w koronie (symbol wolno¶ci) oraz kotwica (symbol nadziei). Na szatach ksiêdza Jerzego widoczne s± sznury, które przypominaj± jego mêczeñsk± ¶mieræ.
(f)
25 lat temu, 13 grudnia 1981 roku w³adze komunistyczne wprowadzi³y stan wojenny CZO£GI ROZJECHA£Y HUTÊ
W nocy z 12 na 13 grudnia 1981 roku na terenie Nowej Huty milicja aresztowa³a 23 osoby. Zatrzymani dzia³acze „Solidarno¶ci” i opozycji demokratycznej we wczesnych godzinach rannych zostali przewiezieni do wiêzienia w Wi¶niczu Nowym, gdzie osadzono internowanych z Krakowa. Wbrew temu co w pierwszych tygodniach stanu wojennego Polacy s³yszeli w propagandowych audycjach radia i telewizji, o¶rodki dla internowanych nie by³y organizowane w domach wczasowych lub sanatoriach. Prawie wszystkie mie¶ci³y siê w wydzielonych pawilonach wiêzieñ i aresztów ¶ledczych.
W po³owie listopada br. ukaza³ siê album fotograficzny „Nowa Huta czarno-bia³a z kolorem” autorstwa Grzegorza Ziemiañskiego. Zawarta w tym wydawnictwie artystyczna wizja najm³odszej dzielnicy Krakowa sk³ada siê z kilkudziesiêciu niebanalnych fotografii. Ksi±¿kê wyda³ O¶rodek Kultury im. C.K. Norwida jako Administrator Projektu „Nowa Huta – Nowa Szansa”.
+ Kiedy po raz pierwszy zacz±³e¶ fotografowaæ Now± Hutê? Jakie to by³y zdjêcia? – pytamy Grzegorza Ziemiañskiego.
- Nowa Huta sta³a siê moim obiektem fotograficznym, gdy tylko zacz±³em przygodê z aparatem, a by³o to na kursie organizowanym przez Nowohuckie Centrum Kultury. Pierwsze zdjêcia z natury rzeczy nieudolne, by³y próbami mo¿liwo¶ci sprzêtu oraz moich umiejêtno¶ci czy mo¿e raczej ich braku. Mo¿na powiedzieæ, ¿e Huta sta³a siê te¿ moim przymusowym,
najbli¿szym plenerem fotograficznym, jako ¿e st±d zawsze by³o blisko do „encekowskiej” ciemni. Z czasem jednak okaza³o siê, ¿e ów przymusowy plener jest wspania³ym zgrupowaniem, w czasie i przestrzeni, miejsc i wydarzeñ, które ukszta³towa³y i kszta³tuj± moje podej¶cie do fotografii.
+ Co Ciê fascynuje w Nowej Hucie?
- Przestrzeñ. Nowa Huta jest wielkim organizmem miejskim. Ciasne uliczki czy niewielkie zau³ki s± tutaj rzadko¶ci±, zw³aszcza w starych czê¶ciach Nowej Huty. A ja lubiê spacerowaæ. Lubiê te¿ zieleñ. A du¿o tu terenów zadrzewionych. S± £±ki Nowohuckie, na które czêsto wracam. Jest Lasek Mogilski, park w pobli¿u Kombinatu. Wszystkie te miejsca s± fantastycznymi miejscami do fotografowania.
+ A co fotografujesz najczê¶ciej?
- Hutê oczywi¶cie! A tak powa¿nie, to lubiê bloki - co widaæ, choæby na moim blogu. Lubiê
detal, g³ównie architektoniczny. No i oczywi¶cie wszelkie wydarzenia, które maj± miejsce w dzielnicy.
+ Sk±d Twój pomys³ na bloga? Czy to pierwszy nowohucki blog?
- Powstanie bloga zwi±zane jest z moim zaanga¿owaniem w cykl inicjatyw nowohuckich oraz internetowy serwis aktualno¶ci nowohuckich Nowa Huta Non Stop! www.nowahuta.org.pl Publikowane tam przeze mnie zdjêcia mia³y i maj± charakter reporta¿owy. Dokumentuj± spotkania, koncerty, prelekcje, imprezy czyli wszelkie wydarzenia nowohuckie. Od zawsze brakowa³o mi czego¶ "artystycznego". Owszem, na stronie prowadzi³em swoj± fotogaleriê, gdzie umieszcza³em zdjêcia wykonane w trakcie spacerów po dzielnicy, ale to mi nie wystarcza³o. Brakowa³o mo¿liwo¶ci zamieszczenia choæby krótkiej refleksji odnosz±cej siê do przedstawianego obrazu, a odwiedzaj±cy tak± stronê nie móg³ w ¿aden sposób skomentowaæ czy oceniæ zdjêcia. Pomys³ na blog zrodzi³ siê pod koniec sierpnia 2005 r., a we wrze¶niu ruszy³ pierwszy nowohucki fotoblog - :: nowa huta fotoblog ::
Tak jest to pierwszy taki blog. Informacje, które tam publikujê mia³y i maj± charakter bardzo subiektywny. S± to moje odczucia, obserwacje którymi dzielê siê z niewielk±, mo¿na powiedzieæ wybran±, grup± internautów. Trafiaj± tam albo ci, którzy s± zainteresowani Now± Hut±, albo ci, którzy weszli przez przypadek. Blog zatem, to nic innego jak osobisty pamiêtnik wzbogacony fotografiami z wêdrówek po najbli¿szej okolicy, w którym jakby "na ucho", bardzo prywatnie polecam wszystko to co najlepsze w Nowej Hucie.
+ Powiedz mo¿e krótko co¶ o swoim najwa¿niejszych sukcesach zawodowych…
- Dla mnie sukcesem jest to, ¿e ¿yjê i utrzymujê siê z tego co lubiê - czyli z fotografii. Jest to w obecnych czasach luksusem. Mia³em swoj± indywidualn± wystawê prac, by³o te¿ kilka wystaw zbiorowych w których mia³em przyjemno¶æ braæ udzia³. Wspó³pracujê z najwiêkszym lokalnym serwisem informacyjnym (www.nowahuta.org.pl), a tak¿e z najwiêksz± lokalna gazet± „G³osem-Tygodnikiem Nowohuckim”. Wspó³pracujê te¿ z krakowskim miesiêcznikiem Goniec.
+ I mo¿e na koniec parê s³ów o Grzegorzu Ziemiañskim prywatnie. Ile masz lat, gdzie mieszkasz itp…
- Od urodzenia mieszkam w Nowej Hucie. Okres szko³y podstawowej spêdzi³em mieszkaj±c na os. Handlowym. Os. Wandy przypad³o na okres szko³y ¶redniej, a os. Dywizjonu 303 to czasy obecne. Dyplom magistra Turystyki i Rekreacji schowa³em do szuflady i w 2004 roku ukoñczy³em Studium Fotografii na Instytucie Historii Architektury i Konserwacji Zabytków Wydzia³u Architektury Politechniki Krakowskiej u prof. Zbigniewa £agockiego. Potem uczêszcza³em jeszcze na warsztaty fotograficzne prowadzone przez Stanis³awa Markowskiego. Mam 26 lat, ¿onê, córkê. Pracujê jako fotograf, fotoreporter, fotoedytor i fotolaborant. Przed fotografi±, która z hobby w koñcu przerodzi³a siê w zawód. by³ alpinizm w którym mia³em pewne osi±gniêcia. Alpinizm odszed³, ale mi³o¶æ do gór pozosta³a. Nadal lubiê te¿ trekking…
+ Dziêkujê za rozmowê.
(f)
Ten serwis u¿ywa cookies i podobnych technologii (brak zmiany ustawienia przegl±darki oznacza zgodê na to)Prezentowane na stronie internetowej informacje stanowi± tylko czê¶æ materia³ów, które w ca³o¶ci znale¼æ mo¿na w wersji drukowanej "G³osu - Tygodnika Nowohuckiego".
Radosnych i pe³nych wzajemnej mi³o¶ci ¦wi±t Bo¿ego Narodzenia ¿yczy wszystkim redakcja „G³osu-Tygodnika Nowohuckiego”.
