Strona g堯wna Biuro og這sze Kontakty Forum dyskusyjne Konkursy Felietony Dzielnice NH - Miejsce dobre do 篡cia07.06.2020 08:47
Nawigacja
Strona g堯wna
Nowohuckie Linki
Fotohistorie
Szukaj
Dzielnice
NH - Miejsce dobre do 篡cia
W G這sie
 Felietony
 Miss Nowej Huty -
XXI edycja

 Nowohucianie
 Humor
 Prawnik radzi
U篡tkownik闚 Online
Go軼i Online: 2
Brak U篡tkownik闚 Online

Zarejestrowanch Uzytkownik闚: 947
Nieaktywowany U篡tkownik: 4237
Najnowszy U篡tkownik: ELIT Polska
Ostatnie Artyku造
[2020.06.05] Niechci...
[2020.06.05] KTO NAS...
[2020.06.05] W nowym...
[2020.06.05] W preze...
[2020.06.05] Przeciw...
W徠ki na Forum
Najnowsze Tematy
Na sprzeda dzia趾a ...
CSGO4SKIN guide:Begu...
CSGO4SKIN provide a ...
Akcja poboru krwi
Stronger and larger ...
Najciekawsze Tematy
Akcja poboru krwi [20]
Trasa S7 [17]
Dart - zapraszamy [9]
w nowej hucie nie... [8]
Dzia趾i przy Bul... [7]
NCK PRZYGOTOWUJE SI DO OTWARCIA
Zgodnie z sugesti Rz康u RP instytucje kultury mog zosta ponownie otwarte 6 czerwca 2020 roku, maj帷 jednak na uwadze bezpiecze雟two, kierownictwo Nowohuckiego Centrum Kultury zadecydowa這, 瞠 plac闚ka zostanie udost瘼niona odwiedzaj帷ym w p騧niejszym terminie. W chwili obecnej trwaj prace nad tym, aby dostosowa NCK do obowi您uj帷ych zalece sanitarnych i przygotowa je do ponownego otwarcia. Dok豉dny termin, jak r闚nie zakres dzia豉lno軼i, kt鏎 b璠zie wznawiony, zostanie podany wkr鏒ce.
Jak nam powiedzia dyrektor NCK Zbigniew Grzyb - W czerwcu raczej 瘸dne zaj璚ia si ju nie odb璠. Trwaj przygotowania - o ile b璠zie to mo磧iwe - do zaj耩 wakacyjnych. Niestety, ze wzgl璠u na rewitalizacj teren闚 wok馧 NCK nie odb璠zie si w tym roku Scena Letnia. Natomiast dzi瘯i uzyskaniu dotacji z MKiDN na kultur w sieci w ramach inicjatywy „Interwencyjny Skup Kultury” zostanie pokazne w ci庵u wakacji w sieci 6 koncert闚 i 6 spektakli ta鎍a wsp馧czesnego.
W ci庵u ostatnich trzech miesi璚y Nowohuckie Centrum Kultury przygotowa這 jedn z najlepszych i najbardziej sp鎩nych kampanii internetowych w鈔鏚 krakowskich instytucji. Od samego pocz徠ku pandemii przyj皻o charakterystyczny layout oraz zmodyfikowano has這 na „Nie ma nudy… w domu!” Przebicie si tym czasie do sieci, w kt鏎ej a zawrza這 od r騜nego rodzaju aktywno軼i by這 nies造chanie trudne. Niestety, ciemn stron kultury w sieci jest ogromy zalew rzeczy s豉bych i kiepsko zarejestrowanych. W przypadku NCK - s康z帷 po entuzjastycznej reakcji widz闚 i zasi璕u post闚 - uda這 si wywa篡 doskonale ilo嗆 i jako嗆 przekazywanych materia堯w. Szczeg鏊nym powodzeniem cieszy造 si transmisje spektakli i koncert闚: Bursztynowe Drzewo, Kryptonim 27, Benefis Roberta Kasprzyckiego, Jubileuszowa Bombonierka Basi St瘼niak-Wilk, wyst瘼 zespo逝 Eriu i koncert Ch這pc闚 z Placu Broni. Bardzo du穎 os鏏 - ponad 20 tys. - odwiedzi這 wirtualne Galerie: Jerzego Dudy-Gracza oraz Zdzis豉wa Beksi雟kiego. Du篡m zainteresowaniem cieszy造 si webinary podr騜nicze oraz materia造 edukacyjne i ciekawostki popularnonaukowe. Nie zapomniano tak瞠 o skierowaniu naszej do najm這dszych - dla nich by這 np. rysowanie komiksu czy zaj璚ia umuzykalniaj帷e. Znaczn cze嗆 oferty uda這 si przenie嗆 do sieci w formie normalnych spotka i kurs闚. Tak na przyk豉d dzia豉j kursy j瞛yk闚 obcych lub kursy teatralne dla m這dzie篡.
Je郵i remonty p鎩d zgodnie z planem, to ju w czerwcu zostanie oddany do dyspozycji zmotoryzowanych zmodernizowany parking. Od 1 lipca zostanie otwarty Encek Food Truck Park oraz doj軼ie do NCK od strony Placu Centralnego. By mo瞠, 瞠 wtedy uda si otworzy bibliotek oraz galerie sta貫: Jerzego Dudy-Gracza oraz Zdzis豉wa Beksi雟kiego, a tak瞠 galerie sztuki wsp馧czesnej, gdzie prezentowane s wystawy czasowe.
- Mamy nadziej, 瞠 najp騧niej we wrze郾iu wznowi dzia豉lno嗆 Scena NCK. Na szcz窷cie Minister Kultury da pierwsze, ma貫 鈍iate趾o daj帷e nadziej na przysz這嗆, czyli mo磧iwo嗆 otwarcia sal z po這w publiczno軼i. W przypadku NCK to niemal 300 os鏏. Obecnie jeste鄉y w trakcie opracowania procedur bezpiecze雟twa i po akceptacji przez Powiatowego Inspektora Sanitarnego b璠ziemy mogli realizowa spektakle i koncerty – oczywi軼ie przy zachowaniu 鈔odk闚 bezpiecze雟twa. Grafik wydarze od 1 wrze郾ia do ko鎍a roku jest ju mocno wype軟iony nowymi propozycjami oraz wydarzeniami przeniesionymi z wiosny tego roku.
- Liczymy, 瞠 od 1 wrze郾ia w normalnym trybie zostan tak瞠 otwarte szko造, co pozwoli這by przeprowadzi zapisy na nowy rok artystyczny oraz dni otwarte NCK, czyli Kombinat Kultury, kt鏎y planowany na 12 wrze郾ia 2020 r.

(MP)

Szpital im. S. 疾romskiego wznowi zabiegi planowe
W Szpitalu Specjalistycznym im. Stefana 疾romskiego wznowiono planowe zabiegi chirurgiczne. Od dw鏂h tygodni dzia豉j ju poradnie specjalistyczne, ale w plac闚ce nadal obowi您uje zakaz odwiedzin.
Szpital kontaktuje si z osobami, kt鏎e maj wyznaczony termin zabiegu. Pracownicy ustalaj z pacjentem plan dzia豉 oraz omawiaj, jakie nale篡 skompletowa dokumenty. Staraj si te kontaktowa si ze wszystkimi, kt鏎ym odwo豉no zabieg, przeniesiono termin operacji oraz tymi, kt鏎zy maj wyznaczony termin na maj i czerwiec. Pacjenci mog te sami zasi璕n望 informacji na temat ich zabiegu. Wszelkie namiary- adresy mailowe oraz numery telefon闚 s dost瘼ne na stronie szpitala.
Ka盥emu pacjentowi na 24 godziny przed planowym przyj璚iem na oddzia robiony jest wymaz, aby wykluczy COVID-19. Po nim pacjent wraca do domu albo do szpitalnej izolatki, je郵i jest spoza Krakowa i nie mo瞠 wr鏂i do domu. W oczekiwaniu na wynik nie powinno si opuszcza mieszkania, poniewa obowi您uje jednodniowa kwarantanna. Je郵i wynik testu oka瞠 si dodatni, zabieg zostanie odwo豉ny o czym pacjent zostanie poinformowany telefonicznie. Je郵i wynik jest ujemny – pacjent nast瘼nego dnia zgodnie z planem zostaje przyj皻y na oddzia.
W razie pyta i w徠pliwo軼i wszelkie informacje mo積a uzyska bezpo鈔ednio w sekretariatach na w豉軼iwych oddzia豉ch. Do dyspozycji pozostaje tak瞠 pe軟omocnik ds. pacjent闚 – Lucyna P豉wecka-Stolarska, nr tel. 603 982 268; e-mail: lplawecka@zeromski-szpital.pl.
(f)
Pom騜my pomaga! Hospicjum Alma Spei – dzia豉 w czasie pandemii…
Informacja o stanie epidemii spad豉 na wszystkich jak grom z jasnego nieba. Nie trzeba by這 d逝go czeka, by w jednej z rodzin hospicyjnych pojawi這 si zaka瞠nie koronawirusem. Dla dzieci b璠帷ych na co dzie w niestabilnym stanie zdrowia, wirus COVID-19 oznacza realne zagro瞠nie 篡cia…
– Musieli鄉y w trybie natychmiastowym zgromadzi najlepsze zabezpieczenia – relacjonuje Ma貪orzata Musia這wicz, dyrektor krakowskiego Hospicjum Alma Spei.
Rozpocz掖 si zatem prawdziwy wy軼ig - z czasem, pieni璠zmi, ograniczeniami w dostawach oraz og鏊nej dost瘼no軼i 鈔odk闚 ochrony osobistej. A potrzeba by這 ich naprawd wiele - fartuchy, kombinezony, maski, przy豚ice, ochraniacze na buty, 鈔odki dezynfekuj帷e. Wszystko to sta這 si z dnia na dzie rzeczami niezb璠nymi dla codziennego funkcjonowania hospicjum. Niezb璠nymi i, co najgorsze, kosztuj帷ymi prawdziw fortun.
- Nasze hospicjum pracuje ju od 12 lat. Nigdy dot康 nie mieli鄉y do czynienia z tak trudn sytuacj. I to pod wieloma wzgl璠ami… – dodaje dr Musia這wicz.
Przede wszystkim, tak jak w przypadku wielu fundacji, najwi瘯szym problemem okaza造 si trudno軼i finansowe. NFZ wspomaga Alma Spei tylko w sze嗆dziesi璚iu procentach. O reszt musz zadba sami. Dotychczas pomaga造 im w tym kwesty pod ko軼io豉mi, 郵uby, podczas kt鏎ych nowo瞠鎍y prosili go軼i o przekazanie datk闚 zamiast kwiat闚. Szko造 i zaprzyja幡ione firmy organizowa造 kiermasze 鈍i徠eczne, z kt鏎ych doch鏚 w ca這軼i przeznaczany by na prac Hospicjum. Wprowadzone przez rz康 restrykcje epidemiologiczne, zakazuj帷e spotka oraz organizacji imprez publicznych definitywnie zamkn窸y dawne drogi pozyskiwania 鈔odk闚 na dzia豉lno嗆. Wesel si nie urz康za, liczba os鏏 w ko軼io豉ch zosta豉 drastycznie obni穎na, szko造 i du瞠 firmy przestawi造 si na nauk oraz prac zdaln.
Hospicjum nie mo瞠 jednak zawiesi swojej dzia豉lno軼i. Niesie pomoc dzieciom bez wzgl璠u na okoliczno軼i. Mali pacjenci nie mog czeka a 篡cie wr鏂i do normy. Medycy hospicjum je盥膨 na wizyty, wspieraj rodzic闚 przez ca陰 dob.
- To ci篹ka, wymagaj帷a praca, kt鏎a w obecnym czasie zosta豉 dodatkowo utrudniona - przyznaje dr Musia這wicz.
Dzia豉lno嗆 hospicjum opiera si na zapewnianiu jak najwy窺zych standard闚 opieki nieuleczalnie chorym dzieciom z wojew鏚ztwa ma這polskiego w ich rodzinnych domach. Mali pacjenci, jak wszystkie dzieci, nie lubi szpitali. Pragn by w swoim w豉snym pokoju – z mam, tat, rodze雟twem, ukochanym psem. Chc by tam, gdzie znajome zapachy, kolory, otoczenie. Przyje盥瘸j帷y do nich medycy nie s gro幡ymi nieznajomymi – to znajome i lubiane „ciocie” i „wujkowie”, kt鏎zy m闚i ciep造m g這sem, s delikatni i wyrozumiali. Na wizyt przywo膨 balonik, kt鏎y sprawia maluchom niewyobra瘸ln rado嗆.
- Tajemnica naszej opieki skrywa si nie tylko w zapewnianiu profesjonalnej opieki, ale w豉郾ie w celebrowaniu tych ma造ch chwil rado軼i. Pragniemy dawa naszym dzieciom jak najwi璚ej powod闚 do u鄉iechu.
Celem Hospicjum Alma Spei jest holistyczna troska o ma造ch pacjent闚 oraz ich rodziny. Poprzez projekt Almarzenia spe軟iane s ich specjalne 篡czenia– te ma貫 i te wi瘯sze. Rajd rowerowy, gotowanie z MasterChefem, zwiedzanie lotniska, ale i zwyczajna zabawa wymarzonymi zabawkami lub prezent specjalny w postaci upragnionego telefonu kom鏎kowego – wszystko to jest dla nieuleczalnie chorych dzieci niezapomnianym wydarzeniem. Fundacja pami皻a o wszystkich wa積ych okazjach z 篡cia swoich ma造ch pacjent闚. Organizuje Miko豉jki, Wielkanocnego Zaj帷zka, Dzie Dziecka. W dniu urodzin, ka盥ego pacjenta Alma Spei odwiedza ulubiony bohater z bajki, a urodzinowa ekipa wr璚za pyszny tort, balony i wymarzony prezent.
- Wybuch epidemii absolutnie nie m鏬 przekre郵i naszych dotychczasowych dzia豉. Musieli鄉y przyj望 po prostu now form dzia豉 – kwituje dr Musia這wicz.
I tak te si sta這. Tegoroczny Zaj帷zek odwiedzaj帷y maluchy z pieluszkami i 鈔odkami czysto軼i, nie m鏬 jak co roku osobi軼ie przekaza podark闚 podopiecznym. Zachowuj帷 wszystkie restrykcje epidemiologiczne, pozostawia je pod drzwiami, pozdrawiaj帷 rodziny pozostaj帷e za szyb swoich dom闚. Wraz z nadej軼iem cieplejszych dni, urodziny podopiecznych przenios造 si do ogrod闚. Ekipa urodzinowa urozmaici豉 swoje bajkowe przebrania maseczkami ochronnymi oraz specjalnymi r瘯awiczkami. Dzieci pocz徠kowo dziwi造 si tym nowym wizerunkom, ale ostatecznie jak zawsze cieszy造 si z odwiedzin.
Warto nadmieni, 瞠 Fundacja Alma Spei dba nie tylko o ma造ch pacjent闚, ale tak瞠 o ich zdrowe rodze雟two. Dzi瘯i Almagrantom mog realizowa swoje pozaszkolne pasje – uczestnicz w lekcjach baletu czy karate. Ponadto, je盥膨 na kolonie i obozy zimowe. Fundacja pami皻a o rodzinach podopiecznych podczas Dnia Matki, Ojca, Babci i Dziadka. Przekazuje drobne podarki lub organizuje specjalne rodzinne spotkania, na kt鏎ych rodziny hospicyjne mog si lepiej pozna i mile sp璠zi czas. Wszystkie dotychczasowe dzia豉nia, wypracowane przez wiele lat ci篹kiej pracy, nagle zosta造 zawieszone…
- Epidemia koronawirusa zmusi豉 nas do szukania zupe軟ie nowych rozwi您a. Absolutna wi瘯szo嗆 naszych dzia豉, maj帷ych na celu nawi您anie kontakt闚 z darczy鎍ami, przenios豉 si do sieci. Zwi瘯szyli鄉y nasz obecno嗆 w przestrzeni nowych medi闚 – zaznacza dr Musia這wicz.
Alma Spei dzia豉 aktywnie na Facebooku i Instagramie. Tak, aby ka盥y odbiorca m鏬 zobaczy codzienn prac Hospicjum niemal od 鈔odka. Pokazuj zdj璚ia z 篡cia hospicjum w dobie epidemii. Kr璚 filmiki z wizyt, uwieczniaj na zdj璚iach procedury zak豉dania odzie篡 ochronnej. Relacjonuj now form urodzin podopiecznych, a tak瞠 oryginalne sposoby rodzin na radzenie sobie z czasem zamkni璚ia. Dzi瘯uj darczy鎍om za okazywane wsparcie i ka盥 przekazan form pomocy.
-Wszystko po to, aby nasi darczy鎍y czuli si cz窷ci naszej hospicyjnej rodziny. Mieli poczucie, 瞠 przekazywane przez nich 鈔odki ka盥orazowo s逝膨 ma造m pacjentom.
Hospicjum Alma Spei potrzebuje pomocy. Ka盥ego tygodnia musz kupowa kolejne 鈔odki ochrony osobistej dla medyk闚. Jednego dnia zu篡waj nawet do kilkudziesi璚iu fartuch闚, masek, przy豚ic i r瘯awiczek ochronnych! Do tego, niezb璠ne jest r闚nie pozyskanie 鈔odk闚 finansowych na wsparcie dzia豉lno軼i Hospicjum i zapewnienie ma造m pacjentom jak najwy窺zych standard闚 opieki.
Czy uda si znale潭 nowe 廝鏚豉 finansowania dla hospicjum? Czy znajd si nowi, wspaniali darczy鎍y, kt鏎zy pomog przetrwa Alma Spei ten trudny czas?
Liczy si ka盥y, nawet najmniejszy gest serca. Bo wy軼ig z czasem wci捫 trwa…

Mo瞠sz wspom鏂 prac Hospicjum dla dzieci Alma Spei wp豉caj帷 darowizn na konto:
Alma Spei Hospicjum dla Dzieci
ul. Do篡nkowa 88 a; 31-234 Krak闚
BNP Paribas 08 2030 0045 1110 0000 0155 0700
Tytu przelewu: Darowizna na cele po篡tku publicznego
(a)

III ETAP „ODMRA涉NIA”
W ubieg造m tygodniu rz康 og這si III etap odmra瘸nia naszego 篡cia spo貫cznego i ekonomicznego. Wreszcie od poniedzia趾u 18 maja zosta造 otwarte zak豉dy fryzjerskie i kosmetyczne, a tak瞠 restauracje. Wprowadzono znowelizowane zasady korzystania z komunikacji miejskiej, boisk oraz uczestnictwa w obrz璠ach ko軼ielnych. Nast瘼uje r闚nie stopniowy powr鏒 do szk馧, a IV etap odmra瘸nia zosta zapowiedziany na czerwiec.
Od dawna oczekiwano na mo磧iwo嗆 skorzystania z fryzjera i kosmetyczki, bo by這 wiadomo, 瞠 kwitnie w tym przypadku podziemie us逝gowe. Jednak te us逝gi b璠 ograniczone poprzez zakaz przebywania oczekuj帷ych w zak豉dzie. Trzeba umawia si na okre郵on godzin i zas豉nia maseczk usta i nos je郵i wykonywany zabieg na to pozwala. Ponadto us逝godawca powinien u篡wa jednorazowych r璚znik闚 oraz dezynfekowa u篡wane narz璠zia po ka盥ym kliencie.
Jest mi豉 niespodzianka dla restaurator闚, kt鏎ym zapowiadano tylko otwarcie zewn皻rznych ogr鏚k闚, ale udost瘼niono wn皻rza restauracji przy zachowaniu jednak licznych ogranicze. Ma obowi您ywa limit 4 metr闚 na osob w stosunku do powierzchni lokalu. Po ka盥ym kliencie ma by dezynfekowany stolik, a pomi璠zy konsumentami musi by zachowana odleg這嗆 2 metr闚. Kucharze i obs逝ga lokalu musi u篡wa maseczek i r瘯awiczek ochronnych. Zalecono tak瞠 wykorzystywanie ogr鏚k闚 przy punktach gastronomicznych, bo wirus gorzej si przenosi w wolnej przestrzeni. Przypominamy, 瞠 tak瞠 mog dzia豉 hotele i instytucje z baz noclegow, a ich sens dzia豉nia nabiera nowego wyrazu po uruchomieniu restauracji.
Wreszcie pozwolono je寮zi wi瘯szej grupie pasa瞠r闚 w komunikacji miejskiej, nie tak jak obecnie po這wie na miejscach siedz帷ych co stanowi這 15 procent powierzchni pojazd闚. Teraz b璠zie mog這 je寮zi autobusami i tramwajami wi璚ej pasa瞠r闚, bo uwzgl璠niono miejsca stoj帷e i b璠zie to stanowi 30 proc. wykorzystania powierzchni 鈔odk闚 komunikacji.
Pojawi豉 si mo磧iwo嗆 korzystania z boisk i hal sportowych przy zachowaniu ogranicze. W przypadku boisk pe軟owymiarowych b璠zie mog這 w nich przebywa 22 osoby oraz 4 trener闚. Otwarte zostan kina plenerowe, a tak瞠 maj by wznowione prace na planach filmowych oraz nagrania w instytucjach kultury.
Od 17 maja w ko軼io豉ch mo瞠 przebywa wi璚ej wiernych, bo 1 osoba na 10 metr闚 powierzchni 鈍i徠yni, a nie jak do tej pory 15 metr闚.
Nast瘼uje stopniowy powr鏒 do szk馧. 18 maja wznowi造 zaj璚ia praktyczne szko造 policealne i specjalistyczne, w tym zaj耩 wychowawczych i niezb璠nych do zdobycia prawa jazdy. Kolejnym etapem b璠zie dopuszczenie do szk馧 25 maja dzieci z klas od 1 do 3, gdzie b璠 prowadzone zaj璚ia opieku鎍zo-dydaktyczne. W tym samym dniu wystartuj zaj璚ia konsultacyjne dla maturzyst闚 i o鄉ioklasist闚, za od 1 czerwca dla pozosta造ch uczni闚.
Jednocze郾ie rz康 zapowiedzia na koniec czerwca IV etap odmra瘸nia w kt鏎ym zak豉da si otwarcie kin, salonu masa簑, solari闚, si這wni i klub闚 fitness, oczywi軼ie w okre郵onym re磨mie sanitarnym. Wdro瞠nie tego etapu, jak r闚nie tych wprowadzonych „odmro瞠” b璠zie zale瘸這 od sytuacji epidemiologicznej w kraju.
(MP)


Przed „Stylow” zn闚 czynny jest kawiarniany ogr鏚ek
I Ty zosta dzia趾owcem – Sp璠 wakacje 2020 na ROD ...
Posiadanie ogrodu dzia趾owego jest marzeniem niejednego zapracowanego cz這wieka, przy biurku i nie tylko. Atrakcyjne od lat Rodzinne Ogr鏚ki Dzia趾owe, podczas tego lata – gdy wyjazdy mog by mocno ograniczone, na pewno zyskaj jeszcze na popularno軼i. Zw豉szcza, 瞠 w tych miejscach naprawd du穎 si dzieje – czego przyk豉dem mo瞠 by Rodzinny Ogr鏚 Dzia趾owy „Wis豉”.
Posiadanie w豉snego ogrodu dzia趾owego wi捫e si ze swobodnym korzystaniem ze swojego kawa趾a dzier瘸wionej ziemi dla rekreacji, wypoczynku, pracy fizycznej po pracy umys這wej przed komputerem, oraz z nieograniczon mo磧iwo軼i korzystania z witaminy D ze s這鎍a, kt鏎e zaspokaja a 90 % dziennego naszego zapotrzebowania, a do tego wzmacnia odporno嗆 naszego organizmu na choroby.
Ka盥y dzia趾owicz na sw鎩 spos鏏 korzysta ze swojego kawa趾a ziemi i nieba. Jedni urz康zaj sobie ogr鏚ek typowo dla rekreacji, lub jak dawniej cz窷ciej bywa這, dla zaopatrzenia swoich domowych spi瘸rni, aby rozkoszowa si wspania造mi smakami w豉snych plon闚, oczywi軼ie bez konserwant闚.
Droga do stania si dzia趾owiczem jest prosta, tyle, 瞠 mo瞠 to troch potrwa, poniewa jest kolejka ch皻nych do wej軼ia z szerokim u鄉iechem na w豉sn dzia趾. Dzia趾owicze swoje ogr鏚ki sprzedaj, a czasem s wolne dzia趾i do przydzia逝, dlatego, aby sta si szcz窷liwym posiadaczem dzia趾i trzeba najpierw wybra sobie ogr鏚 dzia趾owy, kt鏎ych na terenie Krakowa nie brakuje. Wybiera nale篡 tak, aby by這 豉dne miejsce i dobry dojazd, a nast瘼nie skontaktowa si z zarz康em Rodzinnego Ogrodu Dzia趾owego poprzez stron internetow, czy facebook. Wpisa si do kolejki oczekuj帷ych, po uprzednim z這瞠niu podania, lub czyta og這szenia na tablicach informacyjnych w ogrodach, dla zakupu bezpo鈔edniego, i ju.
Wyb鏎 ogrodu ma niebagatelne znaczenie, poniewa lepiej jest sp璠za czas z dala od miejskiego zgie趾u i taki ogr鏚 jest nad sam Wis陰 - Rodzinny Ogr鏚 Dzia趾owy „Wis豉” przy ulicy Klasztornej przy Lasku Mogilskim. Prawda, 瞠 豉dne miejsce? Za takim wyborem przemawia wiele czynnik闚, nie tyle samo po這瞠nie. Ogr鏚 jest otwarty nie tylko dla dzia趾owicz闚, ale r闚nie dla mieszka鎍闚 (oczywi軼ie po poluzowaniu restrykcji zwi您anych z koronawirusem).
W ogrodzie jest bardzo pr篹nie dzia豉j帷y zarz康, kt鏎y stara si zaspokoi wymagania wszystkich dzia趾owicz闚 w zakresie wykorzystania swojej dzia趾i. Podejmuje te wiele inicjatyw, kt鏎e zaspokajaj potrzeby kulturalno – rozrywkowe. S to w imprezy otwarte, finansowane g堯wnie z dotacji UMK oraz przez sponsor闚 zewn皻rznych (firmy).
* * *
W tym roku czekamy niecierpliwie na poluzowanie restrykcji zwi您anych z koronawirusem, aby znowu organizowa cykliczne imprezy dla dzieci i doros造ch, takie jak:
- Dzie Dziecka ze wspania造mi atrakcjami dla dzieciak闚,
- spotkania Wielkanocne i Noworoczne,
- sadzenie kwiat闚 i drzew na terenie Nowej Huty,
- akcja przekazania cebulek i k陰czy dla Hospicjum 安. ζzarza,
- akcje sprz徠ania rzeki D逝bnia, wraz z Fundacj EcoTrawel,
- sp造wy kajakiem rzek D逝bni z grillem po sp造wie w naszym ogrodzie ko鎍zy造 si nie raz,
- warsztaty r騜nego rodzaju dla dzieciak闚 ma造ch i wi瘯szych, sadzenie cebulek kwiatowych, warsztaty plastyczne, robienie karmnik闚 dla ptak闚, warsztaty 鈍i徠eczne robienia bombek choinkowych i wiele innych,
- Do篡nki po陰czone z obfitym posi趾iem, ta鎍ami i wyst瘼ami zespo堯w,
- wyjazdy na grzyby,
- Dzie Seniora, czyli r騜nego rodzaju badania dla senior闚.
W tym roku planujemy wykona ogr鏚 deszczowy.
- No i, oczywi軼ie na deser dla dzieciak闚, spotkanie z Miko豉jem, prezentami i przelotem nad ogrodem Miko豉ja z reniferami przy 豉dnej pogodzie. Natomiast nie nale篡 nastawia si na wjazd Miko豉ja saniami, no chyba, 瞠 wcze郾iej Miko豉j sypnie 郾iegiem.
Pozdrawiamy i 篡czymy zdrowia.
Zarz康 Rodzinnego Ogrodu Dzia趾owego
* * *
Zainteresowanych dzia豉lno軼i ROD Wis豉, oraz pragn帷ych do陰czy do dzia趾owc闚 zapraszamy w to wyj徠kowe miejsce, a na razie na stron i funpage https://www.facebook.com/rodwisla/ , https://rodzinnyogrodwisla.pl.tl/
(a)

POPIELOWE DZIEJE (2)
Rok 1892 bardzo smutno zapisa si w pami璚i mieszka鎍闚 podkrakowskiej Ruszczy, gdy wtedy w豉郾ie zmar Pawe Popiel – honorowy obywatel miasta Krakowa i dobrodziej rusieckich w這軼ian. Jego pogrzeb 軼i庵n掖 do tej niewielkiej parafii t逝my 瘸這bnik闚. Za „po sko鎍zonym smutnym obrz璠zie go軼ie pogrzebowi (…) w przygn瑿ieniu opuszczali (…) go軼inne progi dworu w Ruszczy, z kt鏎ym tyle 陰czy si pi瘯nych wspomnie i tradycji i gdzie zagas這 na zawsze ognisko, do niedawna jeszcze rozszerzaj帷e doko豉 tyle ciep豉 i 鈍iat豉”.
Jednak瞠 pomimo atmosfery powszechnego przygn瑿ienia i smutku rusiecki dw鏎 nadal funkcjonowa tyle, 瞠 pod „patronatem” nowych w豉軼icieli. Zosta造 nimi dzieci Paw豉 Popiela – Jan i Zofia.
Jan Popiel w m這do軼i wzi掖 udzia w powstaniu styczniowym, mimo, i nie do ko鎍a wierzy w powodzenie tej zbrojnej rewolty – „Skaka m鎩 kraj przez okno, to i ja z nim razem, cho iluzji nie mia貫m ani chwili”. P騧niej poszed 郵adami ojca i zas造n掖 jako bezkompromisowy konserwatysta. Reprezentowa okr璕 krakowski w V kadencji Sejmu Krajowego w Galicji.
Siostra Jana, Zofia Popiel闚na, by豉 natomiast znan dzia豉czk katolicko-spo貫czn. To z jej inicjatywy w Ruszczy powsta豉 ochronka dla dzieci. Ochronki by造 miejscami opieki i wychowania dzieci z najubo窺zych 鈔odowisk. Zapewnia造 wielogodzinn opiek oraz kszta販enie dydaktyczne maluchom ubogich, pracuj帷ych rodzic闚. Oczywi軼ie nale篡 podkre郵i, i ochronki nie by造 szko陰, w kt鏎ej nauczyciel wyk豉da nauk w systematycznie uj皻e formy, lecz miejscem wychowania i stymulowania rozwoju dziecka. Rusiecka ochronka, stanowi豉 dora幡e rozwi您anie, nie mia豉 ona bowiem statutu szko造, przez co nie podlega豉 prawu.
Pod koniec XIX wieku na pro軸 Rady Szkolnej Okr璕owej dziedziczka Ruszczy sprowadzi豉 do wsi siostry Felicjanki, kt鏎e zaj窸y si nauczaniem dzieci. Kilka lat p騧niej Rada Okr璕owa mianowa豉 nauczycieli sta造ch w Ruszczy. Zofia Popiel闚na zosta豉 natomiast szczeg鏊n patronk plac闚ki szkolnej. Szko豉 ta, dzi ju nieistniej帷a, pod這篡豉 solidne podwaliny pod rozw鎩 edukacji i szkolnictwa w pobliskim Wadowie i Wyci捫u.
Kolejnym dziedzicem rusieckich w這軼i zosta Micha, syn Jana Popiela. Wsp鏊nie z ciotk Zofi zajmowa si powierzonym mieniem. Dw鏎 w Ruszczy ponownie sta si miejscem spotka elity intelektualnej 闚czesnego Krakowa. Maj皻no嗆 ch皻nie odwiedzali przedstawiciele krakowskich artyst闚. Do cz瘰tych go軼i podkrakowskiego dworku nale瘸 znany dramaturg Karol Hubert Rostworowski (szwagier Micha豉 Popiela) czy doskona造 architekt Adolf Szyszko – Bohusz (wed逝g jego projektu zosta豉 wykonana nowa zakrystia w ko軼iele w Ruszczy).
W 1918 roku do rusieckiego dworu przyby, w towarzystwie biskupa ksi璚ia Adama Sapiehy, Achille Ratti – p騧niejszy papie Pius XI (jego pobyt upami皻nia stosowna tablica wmurowana w 軼ian prezbiterium rusieckiej 鈍i徠yni).
Rok 1945 stanowi symboliczn cezur w historii Ruszczy, zamyka bowiem okres 鈍ietno軼i wsi i doprowadza do ostatecznego upadku dworu oraz wyw豉szczenia rodziny Popiel闚 z ich maj徠ku. Po latach rozkwitu dw鏎 przesta funkcjonowa, a spo貫czno嗆 wiejska straci豉 swe centrum kulturotw鏎cze. Kres tradycji ziemia雟kiej w Ruszczy przynios豉 nie tylko parcelacja grunt闚, ale i wyjazd panny dziedziczki. By豉 ni przypuszczalnie Jadwiga, c鏎ka Micha豉 Popiela, kt鏎a ratuj帷 resztki rodowej spu軼izny wywioz豉 z rusieckiej siedziby wi瘯szo嗆 pami徠ek rodzinnych, ksi璕ozbioru, archiwali闚 i mebli.
Nowa, komunistyczna w豉dza wprowadzi豉 swoje porz康ki, a ich ofiar pad造 ziemia雟kie siedziby. Dwory stawa造 si obiektem nienawi軼i, pl康rowane i niszczone zamienia造 si w ruiny. Taki los sta si te udzia貫m maj皻no軼i Popiel闚 w Ruszczy. Ich g鏎uj帷y nad otoczeniem dworek ulega powolnej dewastacji. Patrz帷 dzi na t zrujnowan budowl trudno wyobrazi sobie, i by豉 ona niemym 鈍iadkiem tylu donios造ch wydarze.
Anna Kolasa


Dw鏎 Popiel闚 w Ruszczy (stan obecny).
Fot. autorka
POPIELOWE DZIEJE (1)
Na 豉mach „G這su” wielokrotnie opisywali鄉y dzieje Branic, rodowego gniazda rodziny Branickich. O wiele mniejsz uwag po鈍i璚ali鄉y za Ruszczy, kt鏎a wszak瞠 przez d逝gie lata by豉 nierozerwalnie po陰czona z Branicami. Ich zwi您ek „scementowa” wsp鏊ny w豉軼iciel zarz康zaj帷y obiema wioskami. Jakie zatem okoliczno軼i sprawi造, 瞠 po kilku wiekach owej niepodzielnej wsp鏊noty, dosz這 do roz豉mu? Co wp造n窸o na 闚 fakt i dlaczego dzieje obu wsi, w pewnym momencie zacz窸y biec dwutorowo?
Branice i Ruszcza, b璠帷e przez stulecia w posiadaniu rodu Gryfit闚, prosperowa造 jako ca趾iem zasobne sio豉. 安iadcz o tym zapisy szczeg馧owej inwentaryzacji maj徠ku, przeprowadzonej pod koniec XVIII wieku, z okazji sporz康zania aktu dzier瘸wy pomi璠zy Izabel Branick a Stanis豉wem Badenim. Z zapisk闚 niniejszego dokumentu wynika, 瞠 „w Ruszczy by這 41 dom闚 zamieszkanych przez 186 mieszka鎍闚, dw鏎, plebania, karczma oraz drewniany szpital dla ubogich, w Branicach za 44 domy z 279 mieszka鎍ami, dw鏎, dwie karczmy oraz browar”. Te oto w這軼i trafi造 pod kuratel nowych gospodarzy – rodziny Badenich. Marcin Badeni, kt鏎y naby od spadkobierc闚 Izabeli Branickiej rodowe dobra Branickich, po pewnym czasie postanowi odsprzeda swemu bratu Branice, a sobie pozostawi Ruszcz. W ten oto spos鏏 losy obu miejscowo軼i zacz窸y toczy si swoimi 軼ie磬ami, a wi篥 mi璠zy nimi uleg豉 rozlu幡ieniu. Oczywi軼ie nie od razu dosz這 do znacz帷ego rozbratu, trzeba bowiem pami皻a, i wsie nadal by造 w r瘯ach skoligaconych ze sob rodzin.
Po 鄉ierci Marcina Badeniego Ruszcz otrzyma豉 w spadku jego najstarsza c鏎ka Zofia – 穎na Konstantego Popiela (herbu Sulima). Ich potomkowie b璠 zapisywa nowe karty historii Ruszczy. Sama za wie, zepchnie na drugi plan Branice, i na pewien czas stanie si centrum donios造ch wydarze.
Zofia z Badenich Popielowa podarowa豉 dobra rusieckie swemu synowi Paw這wi, kt鏎y w 1832 roku zosta dziedzicem Ruszczy (od ojca za otrzyma kamienic przy ul. 安. Jana). Pawe Popiel, wsp馧za這篡ciel „Czasu” – krakowskiego dziennika politycznego, by jednym z czo這wych galicyjskich konserwatyst闚. By r闚nie renowatorem krakowskich zabytk闚 i to jemu dw鏎 w Ruszczy zawdzi璚za sw鎩 obecny wygl康. Gdy bowiem w 1840 roku po瘸r strawi drewniany dw鏎 i zabudowania folwarczne, m這dy dziedzic, pomimo swej przeprowadzki do maj徠ku (wniesionego w posagu przez 穎n Emili So速yk) w Kurozw瘯ach, nie zapomnia o Ruszczy. To dzi瘯i jego staraniom powsta neorenesansowy rusiecki dw鏎 z charakterystycznym frontowym gankiem, wspartym na 瞠liwnych kolumnach.
Ruszcza, pod jego „rz康ami” prze篡wa豉 sw鎩 „z這ty okres” rozkwitu. Rusiecki dworek sta si miejscem bogatego 篡cia towarzysko-kulturalnego. W zwyczaju by造, s造nne czwartkowe wieczory, na kt鏎ych, niczym u kr鏊a Stasia, go軼i豉 闚czesna elita intelektualna. Dyskutowano w闚czas na tematy zwi您ane z polityk, religi, sztuk oraz renowacj i odnow zabytk闚. W豉軼iciel nie zaniedbywa tak瞠 swoich w這軼ian – jako przeciwnik pa雟zczyzny (twierdzi, i prowadzi ona do nadu篡) przyst徙i do oczynszowania rusieckich ch這p闚.
Pawe Popiel zmar w 1892 roku. W panegirycznych nekrologach pisano o nim, i „by wielkim obywatelem ale (…) przede wszystkim cz這wiekiem zasad”. Jego pogrzeb przeszed do historii, gdy sta si manifestacj popularno軼i tego polityka i zarazem wielkim, przyci庵aj帷ym t逝my, widowiskiem. Jak wynika z relacji 闚czesnych 鈍iadk闚 „D逝gi sznur 60 powoz闚 i kilkunastu woz闚 pod捫y wczoraj od mogilskiej rogatki dobrze znan drog do Ruszczy, aby odda ostatni pos逝g temu, kt鏎ego dom tak w mie軼ie, jak na wsi, by prze lat tyle ogniskiem (…) Wzd逝 ca貫j dwumilowej drogi gromady ludu wiejskiego sta造 po obu stronach go軼i鎍a, sk豉daj帷 cze嗆 zmar貫mu i przypatruj帷 si imponuj帷emu pochodowi. W ko軼io豉ch parafialnych wsi, przez kt鏎e kondukt przechodzi, uderzano w dzwony (…) Rzewnym prawdziwie by widok ogromnego zast瘼u w這軼ian, kt鏎ych cz窷 ju w Krakowie otacza豉 katafalk, a kt鏎zy teraz ze 透 w oku t逝mnie cisn瘭i si do trumny, chc帷 raz jeszcze po瞠gna swojego dawnego opiekuna i dobroczy鎍”.
Wydawa by si mog這, i wraz z odej軼iem Paw豉 Popiela, Ruszcza pogr捫y si w marazmie. Nic bardziej mylnego, owa podkrakowska miejscowo嗆 nie raz jeszcze b璠zie niemym 鈍iadkiem donios造ch wydarze.
Anna Kolasa


Grobowiec rodzinny Popiel闚 w Ruszczy.
Fot. autorka
Nadzieja jest w nas! – Wirtualna puszka P鏊 Nadziei
W niedziel 15 marca br. planowali鄉y rozpocz璚ie akcji Pola Nadziei. Bardzo wa積ej dla funkcjonowania Hospicjum 鈍. ζzarza akcji, dzi瘯i kt鏎ej od 23 lat pozyskujemy wsparcie finansowe dla naszej dzia豉lno軼i, a tak瞠 zjednujemy rzesze przyjaci馧, kt鏎zy wraz z nami tworz pola nadziei dla ludzi ci篹ko chorych, kt鏎ych 篡cie zbli瘸 si do kresu. Hospicyjna nadzieja to nasze starania o zapewnienie chorym opieki, poczucia bezpiecze雟twa, 篡cia bez b鏊u i innych objaw闚 chorobowych, w otoczeniu profesjonalnego personelu medycznego i 篡czliwych os鏏. To starania, aby rodzina chorego mia豉 odpowiednie wsparcie w najtrudniejszej z 篡ciowych r鏊 - towarzyszenia bliskiej osobie w chorobie, a tak瞠 w czasie rozstania i prze篡wania 瘸這by.
15 marca w hospicyjnej kaplicy ks. Adam Trzaska odprawi Msz 鈍. w kt鏎ej wzi瘭i udzia chorzy i personel medyczny. Mia豉 by to uroczysta Msza inauguruj帷a akcj z udzia貫m, jak zwykle wielu os鏏, z opraw muzyczn profesora Marka Stefa雟kiego i Ch鏎u Organum. Po Mszy 鈍. mieli鄉y w planie spotkanie z laureatami konkursu plastycznego „Anio貫k dla chorego”, do kt鏎ego przyst徙i這 blisko 700 uczni闚. Na t niedziel by造 tak瞠 zaplanowane pierwsze kwesty przy krakowskich ko軼io豉ch. Zosta造 wydrukowane plakaty, ulotki, przygotowany program wsp馧pracy ze szko豉mi, zaplanowane ustawianie puszek w punktach. Patroni medialni i wszyscy partnerzy akcji ch皻ni do pomocy. Byli鄉y gotowi na prowadzenie tej, pomimo wszystko radosnej akcji, nios帷ej ludziom nadziej… Rzeczywisto嗆 nas zaskoczy豉, nie spodziewali鄉y si, 瞠 przyjdzie nam wszystkim zmaga si z tak trudn sytuacj. Teraz naszym najwa積iejszym wyzwaniem jest troska o dobre 篡cie naszych pacjent闚, zdrowie pracownik闚 i wolontariuszy, kt鏎zy im s逝膨. Staramy si, aby chorzy, kt鏎zy potrzebuj hospicyjnej troski mogli j nadal otrzymywa, bo bez wzgl璠u na sytuacj i zagro瞠nie wynikaj帷e z panuj帷ej pandemii, choruj tak jak wcze郾iej i b璠 odchodzili tak jak wcze郾iej, i towarzyszy im ten sam l瘯, cierpienie i poczucie zagro瞠nia, kt鏎e mo瞠 jest nam wszystkim teraz bli窺ze i 豉twiejsze do zrozumienia.
Wi瘯szo嗆 穎nkilowych dzia豉 zosta豉 prze這穎na na lepszy czas… Wykorzystuj帷 mo磧iwo軼i jakie daje Internet gor帷o prosimy ludzi dobrej woli, przyjaci馧 穎nkilowej akcji, aby w miar swoich mo磧iwo軼i wsparli Hospicjum 鈍. ζzarza odwiedzaj帷 stron https://hospicjum.krakow.pl/wirtualna-puszka/ i z這篡li datek do symbolicznej „wirtualnej puszki P鏊 Nadziei” dokonuj帷 przelewu online lub dokonuj帷 tradycyjnego przelewu na konto bankowe 92 2490 0005 0000 4530 9034 8688 - z dopiskiem: Puszka P鏊 Nadziei.
B璠ziemy tak瞠 niezmiernie wdzi璚zni za wpisanie do deklaracji podatkowej nr KRS 0000048149 i przekazanie na potrzeby Hospicjum 鈍. ζzarza 1% podatku. Bardzo prosimy o rozpowszechnienie naszej pro軸y o wsparcie hospicyjnej dzia豉lno軼i, bo Pola Nadziei i 1% podatku, to bardzo wa積e 廝鏚豉 finansowania opieki sprawowanej przez Hospicjum 鈍. ζzarza.
Najm這dszych uczestnik闚 akcji Pola Nadziei: m這dzie i dzieci ze szk馧 i przedszkoli zach璚amy do wykorzystania czasu sp璠zanego w domu na wykonanie prac plastycznych i udzia w konkursach, o kt鏎ych mo積a przeczyta na stronie www.polanadziei.pl w zak豉dce szko造. Termin nadsy豉nia prac, a tak瞠 zg這sze do konkursu „皋nkilowy Song” zostaje przesuni皻y do 15 pa寮ziernika 2020 r. Prosimy tak瞠 nauczycieli i uczni闚, zgodnie z tym co podkre郵ali鄉y jako wa積e, podczas wszystkich lekcji w „szkole 穎nkila”: pami皻ajcie o s豉bych, chorych, samotnych, potrzebuj帷ych 篡czliwej troski drugiego cz這wieka. Teraz to szczeg鏊nie wa積e, teraz wasza uwa積o嗆 na potrzeby drugiego cz這wieka jest szczeg鏊nie potrzebna. Wasz telefon, sms, mail – wasza pami耩 o babci, dziadku, samotnej cioci, s御iadach ma ogromn moc. Mo瞠cie przes豉 im zdj璚ie z wykonanych przez siebie konkursowych prac, na pewno im si spodoba.
Trudny czas musi min望, a nadzieja jest w nas!
Renata Po這mska
Koordynator P鏊 Nadziei

Kl徠wa b喚kitnej krwi
Od wielu tysi璚y lat ludzie, opieraj帷 sw wiedz na obserwacji przyrody, zdawali sobie spraw, 瞠 istoty 篡we dziedzicz r騜norakie cechy po swoich rodzicach. Wiedz t wykorzystywano 瞠by, przez hodowl selektywn, uzyska popraw wielko軼i plon闚 oraz lepsze odmiany zwierz徠. Orientowano si te, 瞠 spostrze瞠nia te odnosz si r闚nie do ludzi, i – co wa積e, 瞠 dziedziczenie dotyczy nie tylko w豉軼iwo軼i pozytywnych, ale r闚nie tych z造ch.
Jednak niezupe軟ie zdawano sobie spraw z mechanizm闚 wzmagaj帷ych ewentualno嗆 przekazywania potomstwu r騜nego rodzaju cech negatywnych, w tym szczeg鏊nie wielu chor鏏 i niepe軟osprawno軼i. Nasi przodkowie nie byli jednak ca趾owicie bezbronni wobec rz康z帷ych, r闚nie lud幟i, praw biologii, w tym genetyki. Na przyk豉d wiele religii zawar這 w swych 鈍i皻ych przekazach zakaz zwi您k闚 kazirodczych pomi璠zy osobami blisko spokrewnionymi, poniewa, zn闚 na podstawie obserwacji takich przypadk闚, wiedziano, 瞠 wi捫 si one ze zwi瘯szonym ryzykiem wyst徙ienia u potomstwa wad wrodzonych. Niebezpiecze雟two jest tym wi瘯sze, im wy窺zy jest stopie pokrewie雟twa genetycznego rodzic闚.
Jednak nie zawsze w dziejach i nie wszystkie rodziny musia造 przestrzega tabu zwi您anego ze zwi您kami ma鹵e雟kimi os鏏 blisko spokrewnionych. W staro篡tnym Egipcie faraonowie byli wr璚z zobligowani do po郵ubiania niekt鏎ych spo鈔鏚 swych si鏀tr, a w czasach nam bli窺zych cz這nkowie wielu rod闚 panuj帷ych i mo積ow豉dczych wypraszali r騜nego rodzaju dyspensy, kt鏎e pozwala造 im na po郵ubianie kuzynek i innych blisko spokrewnionych dam. Sytuacja ta sprzyja豉 dziedziczeniu d鏏r, tytu堯w i ziem, ale umacnia豉 r闚nie negatywne pod wzgl璠em fizycznym, a cz瘰to r闚nie psychicznym cechy przedstawicieli danej rodziny. W historii Europy szczeg鏊nie znane s konsekwencje ma鹵e雟tw zawieranych wewn徠rz rodziny, kt鏎e doprowadzi造 do bezpotomnej 鄉ierci cierpi帷ego na liczne schorzenia Karola II z hiszpa雟kiej linii Habsburg闚.
Ale i nasze dzieje znaj liczne przypadki takich sytuacji. Czasem wynika造 one z prawdziwego uczucia, cz窷ciej – z konieczno軼i, kiedy potencjalnemu ma鹵onkowi trudno by這, w zhierarchizowanym feudalnym spo貫cze雟twie znale潭 r闚n sobie pochodzeniem i stanem narzeczon.
Czy z takimi realiami mamy do czynienia w przypadku odkry poczynionych w, wielokrotnie przywo造wanej na 豉mach „G這su”, krypcie kaplicy pod wezwaniem 安i皻ej Anny w K徠ach Starych ko這 Stopnicy? Napisy na zachowanych pi瘯nych barokowych epitafiach m闚i, mi璠zy innymi, 瞠 spoczywaj tu szcz徠ki zmar造ch z rodziny Rupniewskich, a odkryte tablice trumienne wymieniaj zmar造ch z rodu So速yk闚. To oczywi軼ie nie wszystkie osoby pochowane w krypcie, gdy podczas bada odkryto szcz徠ki co najmniej 42 osobnik闚. Presti穎we miejsce poch闚ku wskazuje, 瞠 r闚nie pozosta貫 osoby, kt鏎ych trumny tu z這穎no, nale瘸造 do mo積ych rod闚 – elity 闚czesnego spo貫cze雟twa. Obserwacje poczynione w trakcie eksploracji szkielet闚, dotycz帷e wysoko軼i i budowy cia豉, podesz貫go wieku niekt鏎ych spo鈔鏚 zmar造ch, braku zmian patologicznych typowych dla „zabiedzonej populacji” wskazuj, 瞠 篡li oni faktycznie w dobrych, ponadprzeci皻nych warunkach bytowych. Jednocze郾ie w przypadku du瞠j liczby szkielet闚 zaobserwowano zmiany patologiczne polegaj帷e na zrastaniu si kr璕闚. U dw鏂h spo鈔鏚 doros造ch efekty chorobowe s skrajne, gdy dosz這 do skostnienia niemal ca貫go kr璕os逝pa. Mo積a przypuszcza, 瞠 s to w豉郾ie efekty chor鏏 na tle genetycznym, wyst瘼uj帷e w du瞠j frekwencji, ze wzgl璠u na pokrewie雟two pochowanych. Na jednej z odkrytych czaszek widoczny jest natomiast otw鏎 po wykonanej trepanacji. By豉 to pr鏏a zabiegu leczniczego. Takim zabiegom poddawano ludzi z urazami czaszki, ale r闚nie cierpi帷ych na migren lub zachowuj帷ych si w spos鏏 odbiegaj帷y od normy - choruj帷ych na epilepsj, choroby psychiczne itp.
Cz窷 przytoczonych obserwacji, poczynionych przez antropologa, mo瞠 by, na przyk豉d, odzwierciedleniem informacji przekazanych przez 廝鏚豉 historyczne, kt鏎e wspominaj, 瞠 Maciej So速yk, r闚nie pochowany we wspomnianej krypcie, rzadko pojawia si na obradach sejmu z powodu z貫go stanu zdrowia.
Wysoki status spo貫czny os鏏, kt鏎ych szcz徠ki spocz窸y w krypcie kaplicy pod wezwaniem 安i皻ej Anny w K徠ach Starych, gwarantowa, z jednej strony, wyj徠kowo korzystne warunki 篡cia. Z drugiej - rodziny te, jakkolwiek znaczne i powa瘸ne, mia造 jednak ograniczone mo磧iwo軼i matrymonialne, w豉郾ie dlatego, 瞠 ich cz這nkowie, nie chcieli wchodzi w koligacje z ubo窺z szlacht, a r闚nocze郾ie nie mogli liczy na ma鹵e雟twa z potomkami rodzin najznamienitszych i najbogatszych.
Ewa Kubica-Kabaci雟ka, Jaros豉w Wr鏏el


K徠y Stare. Krypta kaplicy p.w. 安. Anny. Tablica trumienna J霩efa Jakuba So速yka przed i po konserwacji. Fot. z zasob闚 konserwatorskich. Oprac. Ewa Kubica-Kabaci雟ka.
„Humanometr” w Mogile
Wed逝g nowych przepis闚 epidemicznych, od 20 kwietnia w nabo瞠雟twach w ko軼io豉ch mo瞠 uczestniczy nie wi璚ej ni 1 osoba na 15 mkw. powierzchni. Ta liczba dotyczy zar闚no dni powszednich, jak niedziel i 鈍i徠, a do wej軼ia nowszych regulacji prawnych. Nie wlicza si do niej celebrans闚 nabo瞠雟tw i ministrant闚. W zwi您ku z tym, 瞠 powierzchnie ko軼io堯w s zr騜nicowane, a do odwo豉nia zr騜nicowana b璠zie tak瞠 liczba os鏏 uczestnicz帷ych w nabo瞠雟twach.
W Krakowie najwi璚ej os鏏 b璠zie mog這 si modli jednocze郾ie w katedrze wawelskiej - 150. W bazylice Mariackiej limit wyznaczono na 110 os鏏, w g鏎nej bazylice Bo瞠go Mi這sierdzia w ζgiewnikach - 136 os鏏. Je郵i chodzi o ko軼io造 nowohuckie, to w ko軼iele Matki Bo瞠j Kr鏊owej Polski „Arka Pana” w Bie鎍zycach jednocze郾ie mo瞠 przebywa 130 os鏏, w ko軼iele 鈍. Maksymiliana Kolbego w Mistrzejowicach 100 os鏏 (Msze s obecnie odprawiane tylko w ko軼iele g鏎nym), w bazylice Krzy瘸 安i皻ego w Mogile - 78 os鏏 (ko軼i馧 parafialny 鈍. Bart這mieja Aposto豉 jest zamkni皻y), a u pallotyn闚 przy ul Bulwarowej – 40 os鏏. Przed wej軼iem do wszystkich ko軼io堯w znajduj si stosowane informacje o dopuszczalnej liczbie wiernych.
Wiernych zazwyczaj licz wyznaczeni przez proboszcz闚 duchowni lub 鈍ieccy. Jak liczy, by si nie pomyli i nie narazi na zarzut 豉mania przepis闚 sanitarnych? Cystersi z Mogi造 wynale幢i oryginalne narz璠zie do liczenia wiernych wchodz帷ych do bazyliki na Msze 鈍. w trakcie trwania ogranicze epidemicznych. Jest to "humanometr" - rodzaj liczyd豉, na kt鏎ym dy簑rny brat przesuwa kolejny koralik po ka盥ym wchodz帷ym. A wszystkich koralik闚 jest akurat tyle, ilu wiernych mo瞠 wej嗆 do ko軼io豉.
(f)


Mogilski „humanometr” wska瞠, kiedy liczba wiernych osi庵n窸a dozwolone maksimum.
60 lat min窸o od dnia, w kt鏎ym... MIESZKA哸Y NOWEJ HUTY STAN芀I W OBRONIE KRZY涉
Gdy w 1949 roku zapad豉 decyzja o budowie pot篹nego kombinatu metalurgicznego i nowego miasta na terenie podkrakowskich wsi Plesz闚, Mogi豉, Ruszcza, Lubocza, Krzes豉wice i Bie鎍zyce, liczb jego mieszka鎍闚 szacowano na 100 tysi璚y. Nowe miasto mia這 sta si ku幡i nowych ludzi, budowniczych komunizmu. To dlatego na terenie Nowej Huty w 闚czesnych planach nie uwzgl璠niano budowy ko軼io豉.
Sytuacja uleg豉 zmianie po prze這mie tzw. polskiego pa寮ziernika 1956 roku. W grudniu tego roku do Warszawy uda豉 si delegacja parafian z Bie鎍zyc, by przedstawi I sekretarzowi PZPR W豉dys豉wowi Gomu販e pro軸 o wydanie zgody na wzniesienie w Nowej Hucie 鈍i徠yni. W efekcie tej wizyty, 23 stycznia 1957 roku by ju gotowy dokument w sprawie lokalizacji nowego ko軼io豉 przygotowany przez Biuro Projekt闚 „Miastoprojekt”. Stwierdzono w nim, i generalny projektant Nowej Huty po przeprowadzeniu wizji lokalnej ustali wst瘼nie, 瞠 ko軼i馧 b璠zie zlokalizowany na terenie osiedla C-1, przy skrzy穎waniu ulic Majakowskiego i Marksa, w pobli簑 teatru.
+ + +
10 marca 1957 roku we wszystkich ko軼io豉ch archidiecezji krakowskiej odczytany zosta list arcybiskupa Eugeniusza Baziaka, w kt鏎ym metropolita pisa: „W imi Bo瞠 przyst瘼ujemy do budowy ko軼io豉 w Nowej Hucie. Jest dzie這 naprawd wielkie...”. Tydzie p騧niej, w obecno軼i arcybiskupa, w uroczystej procesji na plac przysz貫j budowy przyniesiono drewniany krzy. Do zebranych mieszka鎍闚 przem闚i administrator bie鎍zyckiej parafii ks. Stanis豉w Ko軼ielny: „Wzi瘭i鄉y na swoje barki Krzy i mamy ten Krzy d德iga, a do szcz窷liwego zako鎍zenia”. Chyba nikt w闚czas nie przewidywa, jak prorocze by造 s這wa ks. Ko軼ielnego.
Rok 1958 przyni鏀 pogorszenie stosunk闚 mi璠zy w豉dzami komunistycznymi a Ko軼io貫m. P騧niej by這 ju coraz gorzej – z 膨daniem odwo豉nia ks. Ko軼ielnego z Bie鎍zyc w陰cznie. W豉dze pi皻rzy造 trudno軼i i stosowa造 szykany. 5 listopada 1959 roku Wydzia Finansowy Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej w Nowej Hucie zaj掖 2 mln z zebrane przez Komitet Budowy Ko軼io豉. W coraz trudniejszym dla bie鎍zyckiej parafii czasie, 24 grudnia 1959 roku odwiedzi j m這dy krakowski biskup Karol Wojty豉, kt鏎y odprawi tutuj swoj pierwsz nowohuck pasterk. Zapewne nikt ze 酥iewaj帷ych w闚czas kol璠y nie przypuszcza, 瞠 za cztery miesi帷e w Nowej Hucie rozegraj si wypadki, kt鏎e zmieni oblicze tego miasta.
19 kwietnia 1960 roku Urz康 Parafialny w Bie鎍zycach otrzyma pismo, w kt鏎ym Dyrekcja Budowy Osiedli Robotniczych Krak闚-Miasto jako inwestor, za膨da豉 usuni璚ia krzy瘸 „w nieprzekraczalnym terminie do dnia 26 kwietnia br. Pod bezskutecznym up造wie tego terminu Dyrekcja zmuszona b璠zie zleci usuni璚ie krzy瘸 na koszt i ryzyko parafii”. Pismo podpisa mgr Bogumi Korombel.
22 kwietnia na plac budowy przyjecha spychacz, kt鏎y zacz掖 przesuwa ziemi w kierunku wykopu zrobionego w 1958 roku. Spychacz pracowa r闚nie w sobot. Niekt鏎zy z parafian s康zili, 瞠 wreszcie rozpocz窸y si prace przy budowie ko軼io豉. Niekt鏎zy pytali proboszcza, czy to prawda? By wyja郾i sytuacj, w niedziel, 24 kwietnia, podczas nabo瞠雟tw ksi康z Mieczys豉w Satora zapozna wiernych z pismem Dyrekcji Budowy Osiedli Robotniczych, kt鏎e zawiera這 pro軸 o usuni璚ie krzy瘸. „Powy窺zej pro軸ie odm闚i貫m i odpowied odmown przes豉貫m pisemnie” - oznajmi wiernym ks. Satora.
+ + +
27 kwietnia 1960 roku, oko這 8.00 rano mieszkaj帷a w bloku naprzeciw placu budowy Janina Kotarba, patrz帷 przez okno, zauwa篡豉, 瞠 robotnicy rozbieraj drewniane ogrodzenie wok馧 krzy瘸. O godzinie 8.30 robotnicy przyst徙ili do wykopywania krzy瘸. Rozw鎩 wydarze obserwowa豉 grupa mieszka鎍闚, w鈔鏚 kt鏎ych przewa瘸造 kobiety. S這wne utarczki pracuj帷ych z kobietami przerodzi造 si w r瘯oczyny, gdy krzy zacz掖 si przechyla. Pierwsza w kierunku robotnik闚 ruszy豉 Helena Musia, a za ni Zofia Gaworek. Kto krzykn掖: „Krzy, krzy wykopuj”. Wtedy nadbieg豉 grupa kobiet z dzie熤i, z dzbankami na mleko. Kobiety grudami ziemi zacz窸y rzuca w wynaj皻ych robotnik闚, kt鏎zy pozbierali narz璠zia i uciekli. Majster Moryl, kt鏎y kierowa pracami i operator spychacza Garga zostali poturbowani. Krzy wyprostowano i z這穎no pod nim kwiaty. W jego pobli簑 zgromadzi這 si ju oko這 300 os鏏.
O godzinie 9.00 Referat S逝瘺y Bezpiecze雟twa w Nowej Hucie wys豉 meldunek do Komendy Wojew鏚zkiej MO w Krakowie na temat wypadk闚 na placu budowy. Do Nowej Huty natychmiast wys豉no kilkunastu funkcjonariuszy, kt鏎ym polecono obserwowa rozw鎩 sytuacji, znale潭 prowodyr闚 i – w miar mo磧iwo軼i – zatrzyma ich. R闚nocze郾ie wys豉no dwa radiowozy, milicjantom polecono utrzyma 陰czno嗆, zorganizowa punkty obserwacji i systematycznie informowa o rozwoju wydarze. W tym czasie wykonano 900 zdj耩 aktywnym uczestnikom zamieszek.
O 11.15 na placu budowy by這 ju oko這 tysi帷 os鏏. Ludzie palili 鈍ieczki pod krzy瞠m, modlili si, 酥iewali pie郾i religijne. Funkcjonariusze milicji patrolowali teren po przeciwnej stronie ulicy, nie interweniuj帷 w鈔鏚 zgromadzonych na placu.
Po po逝dniu w Nowej Hucie przesta造 dzia豉 telefony. O godzinie 14.00 Hut im. Lenina zacz窸a opuszcza poranna zmiana, a do robotnik闚 dotar造 informacje o porannych zaj軼iach pod krzy瞠m. Po godz. 16.00 funkcjonariusze MO szacowali, 瞠 przed Dzielnicow Rad Narodow znajdowa這 si 3 tysi帷e os鏏, a w pobli簑 krzy瘸 – 2 tysi帷e. O 17.10 komendant wojew鏚zki MO pu趾ownik 痂udzi雟ki wyda rozkaz 軼i庵ni璚ia grup ZOMO, z pe軟ym wyposa瞠niem bojowym, z Tarnowa i O鈍i璚imia. Tymczasem w Nowej Hucie zacz窸y si regularne zamieszki.
Kierownictwo KW MO o godz. 19.35, zdaj帷 sobie spraw, 瞠 sytuacja wymyka si spod kontroli, uzyska這 zgod ministra spraw wewn皻rznych na u篡cie ZOMO, armatek wodnych i innych 鈔odk闚 s逝膨cych opanowaniu t逝mu. Kilku 鈍iadk闚 potwierdza, 瞠 ju wtedy w rejonie placu budowy oraz budynk闚 stra篡 po瘸rnej i DRN milicja u篡豉 broni strzelaj帷 do demonstrant闚. Mieszka鎍y poszczeg鏊nych blok闚 wci庵ali rannych do klatek schodowych, l瞠j ranni uciekali alej R騜.
O 20.28 pu趾ownik 痂udzi雟ki wyda polecenie wy陰czenia pr康u dla linii tramwajowej 陰cz帷ej Krak闚 z Now Hut, a o godz. 21.30, na polecenie milicji elektrownia wy陰czy豉 w Nowej Hucie o鈍ietlenie. Gdy po pi皻nastu minutach ponownie w陰czono 鈍iat這, ludzie przypu軼ili szturm na budynek DRN. Wybito w nim szyby do wysoko軼i trzeciego pi皻ra oraz podpalono milicyjny gazik. W tym czasie na ulicach mo積a by這 napotka barykady, kt鏎e oko這 22.40 zosta造 rozbite przez oddzia造 milicji. T逝m rozp璠zano przy u篡ciu petard. Ponownie u篡to te broni palnej.
Jeszcze nast瘼nego dnia, 28 kwietnia, w godzinach porannych milicja kilkakrotnie przy u篡ciu pa貫k rozp璠za豉 100-, 200-osobowe grupy kobiet zbieraj帷e si przy krzy簑. Gromadz帷e si w pobli簑 placu budowy kobiety rozp璠zano jeszcze 29 i 30 kwietnia.
+ + +
Og馧em w wyniku zaj嗆 aresztowano 493 osoby (w tym 25 kobiet i 50 nieletnich), 87 os鏏 zosta這 skazanych przez s康y na kary od sze軼iu miesi璚y do pi璚iu lat pozbawienia wolno軼i. Kolejne 119 os鏏 zosta這 ukaranych przez kolegia ds. wykrocze grzywnami, a cztery – kilkumiesi璚znym aresztem. Kilkadziesi徠 os鏏 zwolniono z pracy. Do dzisiaj nie uda這 si ustali, czy by造 ofiary 鄉iertelne. Na tak mo磧iwo嗆 zwraca uwag pracuj帷y w闚czas w parafii w Bie鎍zycach ks. Adam Pawlita. Wspomina, 瞠 kilka dni po wypadkach nowohuckich przyby na 膨danie MO na cmentarz Rakowicki. Tam uczestniczy w dw鏂h pogrzebach – jak mu o鈍iadczono – robotnik闚 z Nowej Huty. W poch闚kach bra這 udzia kilka os鏏 ze strony rodzin. Ksi璠zu zakazano z nimi rozmawia. Ka盥emu z poch闚k闚 asystowa這 3-4 milicjant闚.
Wiadomo natomiast, 瞠 w Szpitalu 疾romskiego hospitalizowanych by這 17 os鏏, a w Klinice Chirurgii przy ul. Kopernika przebywa這 5 postrzelonych w nogi i jeden ci篹ko ranny. Milicja w czasie zaj嗆 zu篡豉 1700 豉dunk闚 gazu i wystrzeli豉 140 sztuk ostrej amunicji. Wed逝g danych MO, rannych zosta這 te 181 milicjant闚, w tym 15 ci篹ko.
+ + +
Na wie嗆 o wydarzeniach w Nowej Hucie wikariusz generalny bp. Karol Wojty豉 ju 28 kwietnia skierowa odezw Do wszystkich wiernych parafii Nowa Huta Bie鎍zyce, w kt鏎ej wyra瘸 g喚boki b鏊 z powodu wypadk闚, jakie mia造 miejsce 27 kwietnia. W dalszej jej cz窷ci apelowa o zachowanie spokoju oraz informowa, 瞠 w trakcie rozmowy jak odby w Prezydium Rady Narodowej Miasta Krakowa, otrzyma zapewnienie, 瞠 krzy wzniesiony w marcu 1957 roku nie zostanie usuni皻y z miejsca, an kt鏎ym stoi. Doda r闚nie, 瞠 starania o budow ko軼io豉 „trwaj nadal i ufamy, 瞠 doprowadz do po膨danych rezultat闚”.
(f)


Strona 1 z 170 1 2 3 4 > >>
 
Ten serwis u篡wa cookies i podobnych technologii (brak zmiany ustawienia przegl康arki oznacza zgod na to)




Prezentowane na stronie internetowej informacje stanowi tylko cz窷 materia堯w, kt鏎e w ca這軼i znale潭 mo積a w wersji drukowanej "G這su - Tygodnika Nowohuckiego".
Logowanie
Nazwa U篡tkownika

Has這



Nie jeste jeszcze naszym U篡tkownikiem?
Kilknij TUTAJ 瞠by si zarejestrowa.

Zapomniane has這?
Wy郵emy nowe, kliknij TUTAJ.
Reklama


Copyright by G這s - Tygodnik Nowohucki © 2005-2014