Nasz zielony pomnik
Dodane przez Administrator dnia 26/05/2017 23:26:01
„W parku pod platanem, pani siądzie z panem” – starsze pokolenie pamięta doskonale słowa tej piosenki. W Nowej Hucie, w os. Zielonym sytuacja, którą wymarzył sobie autor piosenki, jest do zrealizowania. Bo mamy tu platana. Pomnikowego na dodatek!
Nie tak dawno przy okazji remontu chodnika, który pod platanem przebiega odbyła się cała batalia o jego ochronę. Bo takie drzewo chronić warto. Platan jest, jak podaje Wikipedia, mieszańcem międzygatunkowym - pomiędzy platanem wschodnim pochodzącym z Europy południowo-wschodniej i platanem zachodnim, który korzenie miał całkiem dosłownie w Ameryce Północnej. Uprawiany jest w całej Europie z wyjątkiem Skandynawii.
Nasz platan to nowohucki pomnik przyrody numer 42. Wpisany na tę zaszczytną listę w 2013 roku. Równocześnie z pomnikiem nr 41 – okazałym dębem szypułkowym, rosnącym całkiem niedaleko.
Poza tym, co widać gołym okiem, a widać potężne drzewo, wiele o jego pochodzeniu powiedzieć nie można. Rośnie, blisko chodnika (teraz ma specjalne obejście), i jest imponujący: 313 cm w obwodzie, 27 metrów wysokości oraz ładną, zwartą koronę. W sąsiedztwie jest nawet ławeczka, a liście, gdy wreszcie się po wiosennych chłodach rozwiną, latem na pewno uchronią od słońca. Drzewo to słynie z oryginalnego pnia, który z wiekiem staje się bardzo masywny. Ciekawie wygląda oryginalna kora. Łuszczy się płatami, w sposób charakterystyczny tylko dla platanu. To południowe drzewo, znakomicie odnalazło się w naszym klimacie.
Czy te okazałe nowohuckie drzewa, w sąsiedztwie Alei Róż były zasadzone w tym miejscu ręką człowieka, czy są pozostałością po większych skupiskach drzew – trudno dziś powiedzieć na pewno. Wiek obu szacowany jest na 150 do 200 lat! Dodajmy, że Krakowie najbardziej okazałym i długowiecznym jest platan rosnący na Plantach, naprzeciwko Filharmonii.
Dąb szypułkowy i platan z os. Zielonego były tu przed nami i będą tu po nas. Rosnąć mogą w tym miejscu jeszcze kilkaset lat, bowiem i dęby i platany to drzewa długowieczne. Polskie, rogalińskie dęby mają po 1000 lat! Jeśli chodzi o dęby to w Nowej Hucie mamy ich wiele. Najliczniejsze ich skupisko znajduje się, w Lesie Mogilskim, w którym królują wiązy, ale rośnie też wiele dębów. Lasek Mogilski jest pozostałością dawnego nadwiślańskiego lasu łęgowego. Przy ul. Stycznej znajduje się osiem lip – pomników ochrony przyrody na prywatnej działce. Dąb, wiąz i jesiony – to kolejnych 6 „pomników przyrody” w Lasku Mogilskim. Uznanie drzewa za swego rodzaju zabytek, chroni go przede wszystkim przed wycinką. Musi mieć zapewnioną specjalną pielęgnację. Takiego drzewa nie można usunąć bez uchwały Rady Miasta i z błahego powodu.
Platan z osiedla Zielonego nie jest już jedyny. Niedawno platany nasadzono pomiędzy liniami tramwajowymi wzdłuż Alei Jana Pawła II. Sadzenie platanów w pasie drogowym wynika z ich stosunkowo dużej odporności na zanieczyszczenia miejskie. Platan klonolistny, chętnie sadzony w miastach na całym świecie, świetnie oczyszcza powietrze między innymi poprzez swoją zdolność do zrzucania kory. Jednak obecna ustawa o ochronie przyrody nie daje podstaw do określania w wydawanej decyzji o nasadzeniach, konkretnych gatunków drzew. Posiadacze terenu mają prawo decydowania o kształtowaniu najbliższego otoczenia według swoich oczekiwań. W decyzjach Prezydenta Miasta Krakowa, zaleca się tylko, aby drzewa przeznaczone do nasadzeń zastępczych, miały zakryty systemem korzeniowy, o minimalnym obwodzie 14 cm, co zwiększy szanse na jego lepsze ukorzenienie się w nowym miejscu oraz pozwoli uzyskać szybciej efekt – dorodniejsze drzewo, które sprawia że w mieście z zielenią czujemy się lepiej. A jak z badań naukowców wynika, zieleń jest szczególnie ważna dla starszych mieszkańców. Tam gdzie więcej zieleni odnotowuje się mniej depresji!
(kl)