Strona g堯wna Biuro og這sze Kontakty Forum dyskusyjne Konkursy Felietony Dzielnice NH - Miejsce dobre do 篡cia07.06.2020 09:27
Nawigacja
Strona g堯wna
Nowohuckie Linki
Fotohistorie
Szukaj
Dzielnice
NH - Miejsce dobre do 篡cia
W G這sie
 Felietony
 Miss Nowej Huty -
XXI edycja

 Nowohucianie
 Humor
 Prawnik radzi
U篡tkownik闚 Online
Go軼i Online: 4
Brak U篡tkownik闚 Online

Zarejestrowanch Uzytkownik闚: 947
Nieaktywowany U篡tkownik: 4237
Najnowszy U篡tkownik: ELIT Polska
Ostatnie Artyku造
[2020.06.05] Niechci...
[2020.06.05] KTO NAS...
[2020.06.05] W nowym...
[2020.06.05] W preze...
[2020.06.05] Przeciw...
W徠ki na Forum
Najnowsze Tematy
Na sprzeda dzia趾a ...
CSGO4SKIN guide:Begu...
CSGO4SKIN provide a ...
Akcja poboru krwi
Stronger and larger ...
Najciekawsze Tematy
Akcja poboru krwi [20]
Trasa S7 [17]
Dart - zapraszamy [9]
w nowej hucie nie... [8]
Dzia趾i przy Bul... [7]
POPIELOWE DZIEJE (1)
Na 豉mach „G這su” wielokrotnie opisywali鄉y dzieje Branic, rodowego gniazda rodziny Branickich. O wiele mniejsz uwag po鈍i璚ali鄉y za Ruszczy, kt鏎a wszak瞠 przez d逝gie lata by豉 nierozerwalnie po陰czona z Branicami. Ich zwi您ek „scementowa” wsp鏊ny w豉軼iciel zarz康zaj帷y obiema wioskami. Jakie zatem okoliczno軼i sprawi造, 瞠 po kilku wiekach owej niepodzielnej wsp鏊noty, dosz這 do roz豉mu? Co wp造n窸o na 闚 fakt i dlaczego dzieje obu wsi, w pewnym momencie zacz窸y biec dwutorowo?
Branice i Ruszcza, b璠帷e przez stulecia w posiadaniu rodu Gryfit闚, prosperowa造 jako ca趾iem zasobne sio豉. 安iadcz o tym zapisy szczeg馧owej inwentaryzacji maj徠ku, przeprowadzonej pod koniec XVIII wieku, z okazji sporz康zania aktu dzier瘸wy pomi璠zy Izabel Branick a Stanis豉wem Badenim. Z zapisk闚 niniejszego dokumentu wynika, 瞠 „w Ruszczy by這 41 dom闚 zamieszkanych przez 186 mieszka鎍闚, dw鏎, plebania, karczma oraz drewniany szpital dla ubogich, w Branicach za 44 domy z 279 mieszka鎍ami, dw鏎, dwie karczmy oraz browar”. Te oto w這軼i trafi造 pod kuratel nowych gospodarzy – rodziny Badenich. Marcin Badeni, kt鏎y naby od spadkobierc闚 Izabeli Branickiej rodowe dobra Branickich, po pewnym czasie postanowi odsprzeda swemu bratu Branice, a sobie pozostawi Ruszcz. W ten oto spos鏏 losy obu miejscowo軼i zacz窸y toczy si swoimi 軼ie磬ami, a wi篥 mi璠zy nimi uleg豉 rozlu幡ieniu. Oczywi軼ie nie od razu dosz這 do znacz帷ego rozbratu, trzeba bowiem pami皻a, i wsie nadal by造 w r瘯ach skoligaconych ze sob rodzin.
Po 鄉ierci Marcina Badeniego Ruszcz otrzyma豉 w spadku jego najstarsza c鏎ka Zofia – 穎na Konstantego Popiela (herbu Sulima). Ich potomkowie b璠 zapisywa nowe karty historii Ruszczy. Sama za wie, zepchnie na drugi plan Branice, i na pewien czas stanie si centrum donios造ch wydarze.
Zofia z Badenich Popielowa podarowa豉 dobra rusieckie swemu synowi Paw這wi, kt鏎y w 1832 roku zosta dziedzicem Ruszczy (od ojca za otrzyma kamienic przy ul. 安. Jana). Pawe Popiel, wsp馧za這篡ciel „Czasu” – krakowskiego dziennika politycznego, by jednym z czo這wych galicyjskich konserwatyst闚. By r闚nie renowatorem krakowskich zabytk闚 i to jemu dw鏎 w Ruszczy zawdzi璚za sw鎩 obecny wygl康. Gdy bowiem w 1840 roku po瘸r strawi drewniany dw鏎 i zabudowania folwarczne, m這dy dziedzic, pomimo swej przeprowadzki do maj徠ku (wniesionego w posagu przez 穎n Emili So速yk) w Kurozw瘯ach, nie zapomnia o Ruszczy. To dzi瘯i jego staraniom powsta neorenesansowy rusiecki dw鏎 z charakterystycznym frontowym gankiem, wspartym na 瞠liwnych kolumnach.
Ruszcza, pod jego „rz康ami” prze篡wa豉 sw鎩 „z這ty okres” rozkwitu. Rusiecki dworek sta si miejscem bogatego 篡cia towarzysko-kulturalnego. W zwyczaju by造, s造nne czwartkowe wieczory, na kt鏎ych, niczym u kr鏊a Stasia, go軼i豉 闚czesna elita intelektualna. Dyskutowano w闚czas na tematy zwi您ane z polityk, religi, sztuk oraz renowacj i odnow zabytk闚. W豉軼iciel nie zaniedbywa tak瞠 swoich w這軼ian – jako przeciwnik pa雟zczyzny (twierdzi, i prowadzi ona do nadu篡) przyst徙i do oczynszowania rusieckich ch這p闚.
Pawe Popiel zmar w 1892 roku. W panegirycznych nekrologach pisano o nim, i „by wielkim obywatelem ale (…) przede wszystkim cz這wiekiem zasad”. Jego pogrzeb przeszed do historii, gdy sta si manifestacj popularno軼i tego polityka i zarazem wielkim, przyci庵aj帷ym t逝my, widowiskiem. Jak wynika z relacji 闚czesnych 鈍iadk闚 „D逝gi sznur 60 powoz闚 i kilkunastu woz闚 pod捫y wczoraj od mogilskiej rogatki dobrze znan drog do Ruszczy, aby odda ostatni pos逝g temu, kt鏎ego dom tak w mie軼ie, jak na wsi, by prze lat tyle ogniskiem (…) Wzd逝 ca貫j dwumilowej drogi gromady ludu wiejskiego sta造 po obu stronach go軼i鎍a, sk豉daj帷 cze嗆 zmar貫mu i przypatruj帷 si imponuj帷emu pochodowi. W ko軼io豉ch parafialnych wsi, przez kt鏎e kondukt przechodzi, uderzano w dzwony (…) Rzewnym prawdziwie by widok ogromnego zast瘼u w這軼ian, kt鏎ych cz窷 ju w Krakowie otacza豉 katafalk, a kt鏎zy teraz ze 透 w oku t逝mnie cisn瘭i si do trumny, chc帷 raz jeszcze po瞠gna swojego dawnego opiekuna i dobroczy鎍”.
Wydawa by si mog這, i wraz z odej軼iem Paw豉 Popiela, Ruszcza pogr捫y si w marazmie. Nic bardziej mylnego, owa podkrakowska miejscowo嗆 nie raz jeszcze b璠zie niemym 鈍iadkiem donios造ch wydarze.
Anna Kolasa


Grobowiec rodzinny Popiel闚 w Ruszczy.
Fot. autorka
Komentarze
Brak komentarzy.
Dodaj komentarz
Zaloguj si, 瞠by m鏂 dodawa komentarze.
Oceny
Dodawanie ocen dost瘼ne tylko dla zalogowanych U篡tkownik闚.

Prosz si zalogowa lub zarejestrowa, 瞠by m鏂 dodawa oceny.

Brak ocen.
 
Ten serwis u篡wa cookies i podobnych technologii (brak zmiany ustawienia przegl康arki oznacza zgod na to)




Prezentowane na stronie internetowej informacje stanowi tylko cz窷 materia堯w, kt鏎e w ca這軼i znale潭 mo積a w wersji drukowanej "G這su - Tygodnika Nowohuckiego".
Logowanie
Nazwa U篡tkownika

Has這



Nie jeste jeszcze naszym U篡tkownikiem?
Kilknij TUTAJ 瞠by si zarejestrowa.

Zapomniane has這?
Wy郵emy nowe, kliknij TUTAJ.
Reklama


Copyright by G這s - Tygodnik Nowohucki © 2005-2014