Strona g堯wna Biuro og這sze Kontakty Forum dyskusyjne Konkursy Felietony Dzielnice NH - Miejsce dobre do 篡cia11.12.2018 04:52
Nawigacja
Strona g堯wna
Nowohuckie Linki
Fotohistorie
Szukaj
Dzielnice
NH - Miejsce dobre do 篡cia
W G這sie
 Felietony
 Miss Nowej Huty -
XXI edycja

 Nowohucianie
 Humor
 Prawnik radzi
U篡tkownik闚 Online
Go軼i Online: 1
Brak U篡tkownik闚 Online

Zarejestrowanch Uzytkownik闚: 947
Nieaktywowany U篡tkownik: 1284
Najnowszy U篡tkownik: ELIT Polska
Ostatnie Artyku造
[2018.12.07] Na jedn...
[2018.12.07] WALKA Z...
[2018.12.07] Po這wi...
[2018.12.07] Tradycj...
[2018.12.07] Koalicj...
W徠ki na Forum
Najnowsze Tematy
Na sprzeda dzia趾a ...
CSGO4SKIN guide:Begu...
CSGO4SKIN provide a ...
Akcja poboru krwi
Stronger and larger ...
Najciekawsze Tematy
Akcja poboru krwi [20]
Trasa S7 [17]
Dart - zapraszamy [9]
w nowej hucie nie... [8]
Dzia趾i przy Bul... [7]
KONIEC WIELKIEJ WOJNY
11 listopada 1918 r. w wagonie w Compiègne w imieniu sprzymierzonych Ferdinand Foch podpisa rozejm z pokonanymi Niemcami, ko鎍z帷 I wojn 鈍iatow. Jej skutkiem by這 powstanie na gruzach monarchii Habsburg闚, Romanow闚, Hohenzollern闚 i Osman闚 wielu nowych lub odrodzonych pa雟tw (Austria, Czechos這wacja, Estonia, Finlandia, Litwa, υtwa, Polska, Zwi您ek Radziecki, W璕ry oraz Kr鏊estwo Serb闚, Chorwat闚 i S這we鎍闚), a tak瞠 zmiany granic istniej帷ych uczestnik闚 walk (m.in. przy陰czenie Siedmiogrodu do Rumunii oraz Alzacji i Lotaryngii do Francji).
„Wielka Wojna” rozpocz窸a si 28 lipca 1914 r., kiedy to Austro-W璕ry wypowiedzia造 wojn Serbii. Jednym z wielu powod闚 tego dzia豉nia by這 zastrzelenie w Sarajewie przez serbskiego nacjonalist Gavril Principa arcyksi璚ia Franciszka Ferdynanda. Wojna szybko przerodzi豉 si w 鈍iatowy konflikt. Po stronie Austro-W璕ier do wojny przy陰czy造 si: Niemcy, Turcja i Bu貪aria, po stronie serbskiej za Rosja, a za ni: Francja, Wielka Brytania, Japonia, W這chy, Rumunia, Stany Zjednoczone i inne pa雟twa. Walki poch這n窸y 篡cie kilku milion闚 cywil闚 i ok. 10 mln 穎軟ierzy, w tym p馧 miliona Polak闚 w r騜nych armiach.
Wojenna rzeczywisto嗆 nie by豉 tak radosna, jak w 酥iewanej w闚czas przez niemieckich 穎軟ierzy piosence: In einem Polenst輐tchen da lebte einst ein M輐chen, die war so sch霵. Sie war das allersch霵ste Kind, das man in Polen findt. Aber nein, aber nein, sprach sie, ich ksse nie. Mieli oni problemy du穎 wi瘯sze, ni stanowcza odmowa dania im ca逝sa przez 郵iczn polsk dziewczyn. W notatkach Jana Jarny ju w 1914 r. rzeczywisto嗆 ta wygl康a豉 tak: Przez Olkusz sun poci庵i na豉dowane rannymi, gdy us造szymy ich j瘯i i zobaczymy krew cz瘰tokro sp造waj帷 ze stopni wagon闚, natenczas serce si 軼iska z 瘸lu i b鏊u nad n璠z ludzk. Ernst Jnger opisa bitw nad Somm nast瘼uj帷o: Straszliwe by這 to rozryte pole walki. W鈔鏚 篡wych obro鎍闚 le瞠li martwi [...]. Jar i obszar z ty逝 pokryty by Niemcami, teren z przodu Anglikami. Z nasyp闚 stercza造 r璚e, nogi i g這wy; przed naszymi dziurami le瘸造 pourywane cz這nki i trupy.
Barbarzy雟twa wojny dozna造 w r騜nym stopniu tak瞠 ludno嗆 cywilna i dziedzictwo kulturowe. Szczeg鏊nym okrucie雟twem wykazali si Niemcy okupuj帷y Belgi, w kt鏎ej masowo rozstrzeliwano m篹czyzn, kobiety i dzieci (22 i 23 sierpnia 1914 r. tylko w Taminens i Dinant zabito niemal 1000 os鏏), a tak瞠 Turcy, kt鏎zy dokonali ludob鎩stwa ok. p馧tora miliona Ormian rzekomo sympatyzuj帷ych z Rosjanami.
Wojenna po穎ga szala豉 nie tylko na dalekich frontach, ale i w s御iedztwie Krakowa. W Su這szowej zniszczeniu uleg這 ponad 100 gospodarstw, a Pilica po ostrzale artyleryjskim wygl康a豉 jak wielkie kretowisko. Wysiedlano miejscowo軼i – jak np. S豉wni闚 – znajduj帷e si na linii walk. Zak豉dy przemys這we zaprzesta造 lub znacznie zmniejszy造 produkcj, co powodowa這 bezrobocie. Niszczono infrastruktur, przeprowadzano rekwizycje woz闚, zwierz徠 gospodarskich i zbo瘸. Wszystko to by這 przyczyn ubo瞠nia ludno軼i. Najgorsza jednak by豉 鄉ier, kt鏎a cz瘰to przychodzi豉 nieoczekiwanie. Poleg造ch 穎軟ierzy chowano na wsp鏊nych wielowyznaniowych cmentarzach wojennych, z kt鏎ych wiele – np. obiekt w Kotowicach – dotrwa這 w dobrym stanie do dzisiaj. Cywile grzebani byli na swoich cmentarzach parafialnych. Podkre郵i jednak trzeba, 瞠 w zachowanych relacjach o wojnie w rejonie podkrakowskim nie ma wzmianek, by kt鏎akolwiek z armii dopuszcza豉 si prze郵adowa miejscowej ludno軼i, ani 瘸dnych wiadomo軼i o zbrodniach wojennych.
Wielka Wojna – straszny konflikt wywo豉ny przed ponad stuleciem przez nacjonalizmy – niczego nie nauczy nacjonalist闚 wsp馧czesnych. Zapewne zn闚 przejd oni 11 listopada ulicami Warszawy, przynosz帷 wstyd Polakom, kt鏎zy 100 lat temu zacz瘭i odbudowywa Polsk, a po dw鏂h dziesi璚ioleciach musieli patrze na jej upadek i gin望 w jeszcze wi瘯szej wojnie.
Niezale積ie od polskiego Narodowego 安i皻a Niepodleg這軼i w wielu krajach w rocznic podpisania rozejmu w Compiègne obchodzi si Dzie Pami璚i lub Dzie Weteran闚.

Rados豉w Liwoch, Irena W鎩cik


Fot. Irena W鎩cik.
Austriacka klamra do pasa g堯wnego znaleziona w okolicy Wolbromia - zapewne 郵ad walk austriacko-rosyjskich jesieni 1914 r.

Komentarze
Brak komentarzy.
Dodaj komentarz
Zaloguj si, 瞠by m鏂 dodawa komentarze.
Oceny
Dodawanie ocen dost瘼ne tylko dla zalogowanych U篡tkownik闚.

Prosz si zalogowa lub zarejestrowa, 瞠by m鏂 dodawa oceny.

Brak ocen.
 
Ten serwis u篡wa cookies i podobnych technologii (brak zmiany ustawienia przegl康arki oznacza zgod na to)




Prezentowane na stronie internetowej informacje stanowi tylko cz窷 materia堯w, kt鏎e w ca這軼i znale潭 mo積a w wersji drukowanej "G這su - Tygodnika Nowohuckiego".
Logowanie
Nazwa U篡tkownika

Has這



Nie jeste jeszcze naszym U篡tkownikiem?
Kilknij TUTAJ 瞠by si zarejestrowa.

Zapomniane has這?
Wy郵emy nowe, kliknij TUTAJ.
Reklama


Copyright by G這s - Tygodnik Nowohucki © 2005-2014